De Recta in Deu
lorum , materia autem eorum omnium causasit - A. Ne sui quidem pteceptoris Valentini■auctoritatem Valens «(equitur , cum dogma ejustollat. V A. Quid sustuli? A. ValentinusDeummateria; effectorem esse ceofeit : tu vero aismateriam substantiarum qualitates qua; princi-pio carenti, habere. Cujus tandem rei effector<Sc opifex erit Deus ? VA. Deus mundi est o-pifex . E. Valens verbo tantum Deum opifi-cem vult dicere . VA. Quonam modo? E. Aismateriam firnul cum Deo esse, ac simul etiameste qualitates. Si prius erat materia, simul au-tem qualitates 'etiam erant, supervacaneum estDeum opificem dicere: invenkiurque Valenti-nus male statuisse , a<ut Valens , aut potius ti-terque . A. Ad pauca interrogatus Valens re-spondeat. VA. Dic. A. Quomodo Deum opi-ficem este datis p Utrum quod res mutavit, utjam non sint, quod erant aliquando , sed aliaesint atque erant ; an quod substantias quidemservavit , quse erant , sed earum mutavit qua-litates ? VA. Mihi mutasse illas ulla ex partenon videtur: mutationem autem qualitatum fa-ctam esse dico: secundum quas Deum opificemeste censeo . Et quemadmodum si domus exlapidibus construatur , de iis dici non potest,a lapides non jam id remanere quod substan-tia erant; sic mihi Deus videtur manente sub-stantia aliquam ejus qualitatum fecisse muta-tionem , ex qua mundi hujus ortum a Deoprocuratum este dico . A. Quoniam qualitatesa Deo quodammodo mdtatas esse sateris , mi-hi velim pauca querere volenti despondeas .VA. Dic igitur . A. Mala qualitates ne tibisubstantiarum videntur este, an substantia:? VA.Substantiarum qualitates . A. Erant ne anteaqualitates ha; in materia , an principium exi-stendi habuerunt ? VA. Simul esse cum mate-ria sine origine has qualitates este dico. A. Annon Deum ais quodammodo mutasse qualita-tes ? VA. Hoc dico. A- Utrum in melius easvertit, an in pejus?VA, Non estdubium , quinin melius . A. Si materia: qualitates sunt ma-la , ejus autem qualitates Deus in melius ver-tit: unde mala orta sint necessario, querendumest. Neque enim remanserunt qualitates , qua-les natura fuerant . Si prius non erant malaequalitates , ex eo autem quod prima; a DeoTom. I-
a Lapides non j.tm id remanere quod substantta erant . ) Phi-localia clarius & pleniusj. Quasi non amphus lapides manerentftia substantia , postquam domü's faß i suat tUi lapides >. namqualitate compositionis domum faßam esse dico : conversa nimi-rum priori lapidum qualitate. Sic mihi videtur , &c.
b FaBa:. ) Hoc verbum in Philocalia immediate excipiuntista. Qualitates dicis , malorum causa erit Deus , qui qttalita*tes non malas mutavit ut essent mal #. Vel maläs qualitates inmelius mutasse Deum non existimas , sed reliquas dr solas quot-quot prtestantiores erant , ornatus causa dicis a Deo mutatas es-se? Ita juperius ego tenebam. Quo igitur modo eum deteriorumqualitates , prout Je habebant , dereliquisse dicis ? Utrum cumposset quidem , &c.
c Post malorum , Philocalia addit. Quod tnuno homine faci-le perspictas priusquam enim conformatus fit , opificis arteanimal fa&hts ita est a natura comparatus , ut nihil mali ap-petat aut admittat : postquam vero homo a Deo est faßus , sen-sum etiam appropinquantis mali accipit . "Tuta vero id &c.
d Post Superiore Philocalia habet. Deum natura infirmum fiäudes dicere , de salute ipsa mihi periclitari videris . Si veroquod metu a majore vincatur , Deo majora erunt mala , utpotequ£ voluntatis ejus ajse&Um vincant . Quod absurdum , &C.
e Philoc. post illum esse dicimus , qui bnhium habet po'esta -ttm continua serie addit. Sed pauca ex te ipso de materia quee-r ere velim . Age , jresponde , an fimplex erat materia , vel com-pofitäl For'wm 0im , qu# faßa sunt , disserentia in hanc meAttxftfanem irfducit . Si enim fimplex & unius erat speciei ma -teritsi "mundus vero compositus & ex diversis substantiis & con-cretionibus constitutus est , etiam compositi nomem simpliciumquamdam mixtionem declarat . Sin äüHtft manriam compositam
m Fide. Sec t. IV. 425
mutate ssmt , tales b facta; sunt in materia , ^
non est dubium quin mala;. VA. Quasi imme-mor sis definitionis Valentini , ita affectus es.Dixit enim materiam inordinatam esse atqueinsormfem. Ex hac meliora mutavit : quD au-tem soeculenta erant nec apta ad opus, ea re-liquit , ut quae ipsi nullatenus convenirent .
Hinc mala facere mihi videtur . A. Bona ma-teriae , ut dixisti , sola mutavit : mala autemreliquit. VA. Sic est. E. Admodum inepta &stulta est, quae est a Vasen tino posita, & Va-lente sententia , •Quaerendum est enim , utrumdicatis Deum , cum posset mala tollere , no-luisse , an istud posse non habuisse . Si enimeum potuisse dicetis, sed noluisse: necesse eriteum malorum causam dicere , quod, cum fa-tere posset ut mala non essent , ea tamen uterant esse passus sit , maximeque cum mate-riam efficere coepit . Si enim nullo modo eimateria curae fuisset, non esset auctor , si per-misisset manere . Quoniam autem partem ejusita reliquit , cUm in melius eam posset verte-re, auctor est malorum, parte materip impro-ba relicta ad ejus partis quam effecit exitium.Quinetiam maximam mihi injuriam ab hacparte accepisse videtur pars ea quam effecit *cum mala appetat . Si quis enim res accurateconsideret, nulic deteriore materiam in condi-tione este inveniet, quam esset antea, cum in-ordinata erat. Ante enim quam ea secreta & di-stincta effet , mala non sentire ei licebat; nuncvero unaquseque pars ejus senium e malorum ac-cipit. At hoc quod a Deo in beneficii parte ihmateriam extitisse ais, ei in damnum potius ce-dere reperietur . Si vero ex eo quod non possitDeus mala tollere, non desiisse mala dicis, eumimpotentem esse confirmas: impotens autem est,aut quod natura est infirmum, aut quod quiavincitur metu servitute premitur ab aliquo ^ fu-periare : aliter etiam superiora Deo mala esse “fateberis , quippe quse ejus voluntatis impetumvincant: id quod absurdum dictu de Deo mihividetur . Cur enim non magis h$c dii erunt,qua: juxta Valentinum Deum superare possunt ?liquidem Deum e illum esse dicimus , qui om- ^nium habet potestatem . D. Tutius quseri debetunde mala nata sint. Si enim materiam simulcum Deo fuisse ex omni seternitate dixerimus,
H h h mul-
dicis , ex simplicibus quibusdam compositam fatearis bportst . «fiex simplicibus composta est , fuere aliquando per se &-sola sim-plicia , ex quibus compostis materia, extitit , unde & genita o-stenditur : Si enim composta materia , composta vero ex sim-plicibus constant , fuit aliquando tempus , cum materia non es-set , hoc est antequam smplicia convenirent . Si tempus quon-dam fuit quo materia non erat , nec fuit unquam tempus quonon erat quod ingenitum est , non erit ingenita materia , at-que hinc multa erunt ingenita . Si enim erat ingenitus Deuss& simplicia ex quibus composita est materia: non erunt duo so-la ingenita . Ac tibi videtur nihil eorum qute sunt , sibi con-traire?' videtur * Contraria vero est igni aqua ? Lumini quoquetenebr# , frigidum calido , sicco etiam humidum ? Opinor . Siergo nihil eorum quee sunt , ipsum sibi contrarium est , non e-vttni materia una : neque vero ex materia una Sed his affinealiquid libet sciscitari . Videntur tibi partes se mutuo non tol-lere? Videntur. Et materi<e partes ejst, ignis & aqua , item-que reliqua videntur? Omnino. Quid igitur ? Num tibi vide-tur ignem destruere aqua , lux tenebras , tum & his similia?Videntur . Si ergo partes se mutuo non destruunt , partes au-tem materi£ s s mutuo destruunt , non erunt mutue partes ■ Sinon sint mutuis partes , nec unius erunt materi'# , sed nec f-runt materia , quod nulla res seipsam secundum rationem &naturam contrarii destruat : nec enim sibi ipsi quidquam con-trarium est . Contraria enim aliis , non sibi contraria sunt :quemadmodum album ipsum sibi non est contrarium , at nigraextrarium dicitur : neque lumen sibi , sed tenebris opponitui ",
& plurima hujusmodi . Si ergo materia una erat , non ips asibi erat contraria . cum autem ea fit ratio contrariorum , Ma *tertam non esse demonstratur .