42 6 Adamanti

multa incommoda veritatem sequentur . Quo-circa si nec a materia nec a Deo sunt mala, un-de sint qiKErepdum est . A. Mala nec secundumnaturam , nec secundum substantiam , nec se-cundum hypostasin sunt , fed modo quodamfiunt ex libero arbitrio. D. Ego vero substan-tia & hypostasi mala este dico. Modys enim ad-venticium est quiddam . A. Explana qua; ais &hypostasi este & substantia . D- Omnia qua* lexVetuit , mala dico , ut eodem , stuprum , fur-tum , adulterium , eaque omnia quo lex vetat.A. Adventitia sunt hoc omnia. Neque enim ae-des est substantia , neque rursus adulterium ,nec ullum malum ejusdem generis: sed quemad-modum nec a grammatica nec rhetorica est sub-stantia , sed ab iis quo ei accidunt nomen acci-pit , a quibus ita nominari videtur , cum ipsaneutrum eorum sit : ita mihi etiam videtur abiis , quse videntur este mala , substantia? nomenhabere , cpm ipsa neutrum sit eorum . Malusautem dicitur is qui mala committit . Atqui eaqua- quis facit , non sunt ille ipse , fecfi ejus a-ctiones , a quibus nomen, ut malus dicatur ,accipit - Si enim illum ea este dicamus quo fa-cit, facit gutem codes, adulteria, furta, quae-que sunt generis ejusdem, hoc erit ipse . Quodsi hoc ipse est: hoc autem cum fiunt , extant ;cum non fiunt, etiam esse desinunt . Ab homi-nibus autem hoc fiunt , erunt ergo homines &effectores sui, & rursum causa cur non sint . Sivero hoc ejus actiones esse ais: certe ex iis quoagit , habet ut sit malus , non ab iis ex quibusest substantia . Malum autem diximus appellariab iis qu££ substantia? accidunt : quo non suntsubstantia : vestit a fabrica faber dicitur . Quodii ex ns quse facit , malus dicitur, quse autemfacit , principium cxistendi accipiunt : Lc illemalus esse coepit: hoc quoque mala coeperunt.Si. ita est , non est sine principio malus , necmala ortum non habent , quod ab eis ortumhabere doceantur , D. Dixisti modo este ma-la , non substantia . Perspicuum est autem ma-la a substantia fieri. Planius ergo, doce ea noneste substantia , sed modo. , A. Ego primumnatura nullum malum este statuo , sed natura;modo malum este dicitur. Adulterii enim no-A men viri & mulieris congressum significat : ased si quis concumbat cum uxore procreatio-nis liberorum propagandique generis causa ,bonus & honestus congressus efficitur. Si quisautem legitimo congressu relicto , petulantemse prasstet in alieno conjugio , rem admodum

a Sed fi quis concumbat cum uxore procreatione liberorum &c. )Origen-js lib. 8. contra Celsum. Sed & uxorem ducere , permi-jit nobis Deus • quod non omnes meliora , hoc est , castitatemsapiant :• & iis , qui uxores ducunt , constituit , susceptos exhis liberos omnino educare ; nec e vita eos tollere , qui donatisunt a Providentur . Et pnulopost , Sed nos. in legibus a■ con-ditore nostro datis perseverabimus. , nunquam servituri peccatilcgib#s: &■ uxores , fi voluerimus , ducemus , liberosque , Deodante •> suscipiemus in conjugio. Vilius tamen de conjugio sen-tire videtur *Origenes, homil. 6 . in Numeros. Verba sunt haec&go autem , licet non usquequaque pronunciem , puto tamen ,quod fint nonnulla etiam communium hominum gesta , qu£quamvis peccato carsant , non tamen digna videantur , quibusinterefse putemus Spiritum sanciam. Ut verbi gratia dixerim ,eonnubia etiam legitima , carent quidem peccato j ne s tarnen^tempore illo , q uo conjugales aSlus geruntur , prrcsenstia sanciiSpiritus dabitur , etiamsi propheta esse videatur , qui officio ge-nerationis obsequitur. Verum, in hoc conflictu, laudat conju-gium Adamamius ; quo magis feriat Marcionitas . Theodoret.lib. 5. c. 24. bar. sah. Equidem Cerdo & Marcion virginita-tem hge quadam sanxere , opifici repugnantes ; ne per conju-gium ejus opificium augerent. Idem fecerunt Saturnihis, Me-nandri discipulus .*■ Epiphan. har. 23. & Theodoret. bar. fab.lib« u cap. z. item \Enctratitae , a Tatiano orti : Theodoret.

i Dialogus

malam & flagitiosam facit. Ac congressus qui-dem idem est : usus autem ratio non est simi-lis . Eadem stupri ratio est . Congressus ergosine usus modo consideratus , non est malum:tum vero malum est , cum modus est manife-stus . Caedem etiam ita se habere cfico . Siquis enim eum qui in adulterio deprehensusest, interficere velit, poenas eorum qua; aususest , expetens > malum non facit . Si quis au-tem eum qui nihil eorum quo vetita sunt fe-cit interficiat , nullius alterius causa; gratia ,neque ob res privatas , id est , vel pecuniasvel posseffiones sibi ablatas , malum operatur.Atque opus quidem in utroque idem est: mo-dus autem ratioque operis dissimilitudinem af-fert , Praeterea fi quis accipiat etiam pecuniasalicujus, modo accipiendi malum fit . Si quisenim det ea quo habet, communia faciens, isqui accipit, nihil mali facit. Sin autem ei in-vito eripiat, aut clam auferat, opus quoddammalum committit . Et alienum quidem accipituterque : accipiendi autem modus & ratio fa-cit, ut hoc malum esse dicatur. Simili autemetiam ratione, Deum colere modo fit malum.Si quis enim verum Deum colit , is opus bo-num facit. Si vero hoc relicto , eum qui ve-rus Deus non est , colit , vultque honoremmeliori debitum lignis aut lapidibus tribuere,malum operatur. Ac religionis quidem nomenest idem : usus autem modus mutat factum .D. Quoniam de malis verba fecisti ut doceresmala esse , hominesque eorum este auctores :pauca rursus volo quorere , utrum hominescausam a se accipientes habeant , id est , usushujusmodi fint ipsi inventores , an tales factisint a Deo: an rursus aliquis alius sit, qui ho-mines ad res ejusmodi impellat. A. A Deo qui-dem siomines tales factos esse, non dico : ho-minem autem liberum habere arbitrium dico ,haneque maximam dotem illi a Deo conces-sam esse confirmo , quod cotera omnia neces-sitate divino praecepto serviunt. Sive enim cae-lum dixeris , stat fertque dominum nec a de-finito fiio loco dimovetur : sive de sole loqua-re, perficit proscriptum sibi motum , non de-trectans cursum, sed necessitate quadam domi-no serviens . Terram etiam vides eodem mo-do fixam , jubentifque imperium serentem .Itemque cotera necessitate Creatori serviunt ,nec quicquam eorum aliud efficere , praeter idcujus causa effecta sunt , potest . Itaque haecminime laudamus, quod ita domino obediant: 0

neque

her. fa r J. lib. I, cap. 20. Epiphan. hzv. 47. Nec non Manes:Theodoret. har. fab. lib. i. cap. 2 6. Idem sensere Severiani &Archontiei - Epiphan. har. 45. Et Massaliani ; Harmenopulusde seflis , fect. iS. Et Hierax Epiphan. har. 67. Vvetsthe-nius.

b Si quis, enim eum , qui in adulterio &c.) De uxore in a-«Jultcrio deprehensa, sic scribit Regino, lib. 2. de Eccles disci-plinis cap. L48- e Pauli sententiarum , lib. 2. cap. 27. Inven-tam in adulterio uxorem , maritus, ita demum occidere potest »fi adulterium domi comprehendat . De adultero autem Harme-aopulus , in Promt . Juris, lib. 6. tit. 2. §. 10. pag. 4?9 . Per-mijsum. est patri , non item marito. , adulterum omnem occide-re j ac multo magis , contumelia etiam afficere . Occidere autemin dama, in qua habitat , et fi non fimul cum eo filia habitet Jitem Ö* in dorno generi , idque fi eum in ipso adulterii faci-nore deprehendent; alibi autem occidere non potest. Marito au-tem solum in domo sua licet uxoris adulterum occidere : ve-rum , non qucmlioet , std eum , qui leno, fuerit , &c. ita sen-tiunt, ait Harmenopotus j §. 12. accuratiores Jureconsulti. AlUvero marito , ubique & quemcumque adulterum deprehenderit »occidendi plenam faciunt potestatem. Vide plura ibidem in hunesensum scripta. VPetflbenius.

c Neque eis ulla melioris &c. ) Tertullianus , lib. 2. adv*.Marciomm* p.^zL. Ceterum nec boni nec mali merces jurepen-