a

b

c

452 , P H I L O S O

nimis variam affectionem passa ab calore &frigore. Ha?c quidem igitur Anaximenes. a If-que octava; & quinquagesima; Olympiadis pri-mo anno floruit.

CAPUT ynj.

De jLncixagorci.

S Ecutus est hunc Anaxagoras, Hegesibuli fi-lius , Clazomenius . Hic universi princi-pium voluit ysse mentem & materiam; b Men-tem quidem facere , fieri materiam . Cum enimomnia simul essent, fupervenifie mentem , qua;digesserit in ordinem. Jnfinita autem esse prin-cipia materiarum. Quin & earum minutioribusattribuit infinitatem. Res omnes a mente motasfieri confortes motus; & coireTsimilia. Et cae-lestia quidem fuisse exornata ab circulari mo-tu . Igitur medio loco quodcunque crassum &humidum , & obscurum , & frigidum , atqueomnia gravia consociata suisse, ex quibus con-cretis substitisse terram. His contraria calidum& lucidum, & siccum & leve tetendisse in ul-

P H 'U MENA.

teriora aeris. d Planam forma terram este, e &partim ob molem, partim quod nullum deturvectium, partim quod aer, qui sit validissimus,& cui invehitur , eam fiistineat , commorarisublimem. Terrestribus humoribus e mari pri-mordium esse . Contentas in mari aquas cumex exhalationibus illic fe congregantibus, tumex amnium defluxibus constitisse . Ipsorum famnium scaturiginem deberi partim imbribus ,partim ipsis comprehensis terrx gremio. Hancetenim cavam esse, & continere in cavernis a-quas . ß Nilum quod e nivibus ad Septentrio-nes sitis ad eum devolvantur aqua; , per assta-tem augeri. Solem, lunam, & omnia sideraeffe ignitos & a rotato in gyrum athere circum-volutos una h lapides . Sub astris vero Iole &;luna quadam oculis nostris invisibilia corporacircumferri , Siderum vero calorem non senti-ri, tum quod illa longinqua sint, tum propterrecessum terra; . Eadem sole minus esse calidapropter frigidiorem loci quem obtinent, situm.Inferiorem sole lunam esse, nobis viciniorem.A solis magnitudine superari 1 Peloponnesum.Lunam fc non habere lumen proprium , seda sole . Siderum subter terras perfici circuitum.

Lu-

ci e

f

g

h

1

k

a Isqus &c. ) Hsc sententia magis convenit cum -temporumratione , quam aliorum & praicipue Apollodori , qui sibi nonconstabit, siquidem opinio ejus a Laertio relata recte sit , nectemporis injuria locus fuerit corruptus . De Anaximenis Vita& Physiolggia exstat S.chmidii differt. Helmstad. habita . Addede illo Meursium p. 1218. Bibi. Gr. Tom. X. Antt. Graec. Grono-vii , & Fabric. Bibf Gr. p. 773. itemque Abr, Gravji Hist. PhilosiL II. c. 2. PFolfius.

b Mentem - ) Vide wtt. ad Laert. II. 6. 81 imprimisMenag. pag- 7?- & 7Z. Ve Mente ejus Confer CudworthSystema Intel!, pag. 3S0. Sunt qui Anaxagoram Mente hactlifll solum uuun fuisle dicant , cum nihil aliud super,esset , ex quo phamomenortm? natura redderet rationem§ic Aristoteles I. cap. 4. Metaphysi ait : Nam S- Annxogo-yas tanquam machina ut it u v IntelleEsu ad mundi generationem .Et cum dubitat propter quam causam necessario est , tunc eumattrahit. In ceteris vero , magis cetera omnia , quam intelle-cium , causam eorum que fiunt , ponit. Adde Platonem de ea-dem re querentem in Phardone . pamdem sententiam Thaletitribuit Cicero de N. D. lib. I. pag. ZI. quem locum tamen cor-ruptum esse putat Bslius in Dictionar. T. I. p. 2151, cum idemlib. II. Tusculi. Quu. de Thalete neget. Eugubina teste lib. I.c. IV. X. & XII. de perenni philosophia dogma illud ex Chal-daeorum philosophia hausit Anaxagoras, qui ideo NJiic (Menr)ipse appellatus est, quemadmodum Apollinaris äuttf ( fine men-te ) ob mentem humanitati Christi negatam , quod multis saneContigit, ut ab opinionibus , quarum yel auctores vel approba-tores erant, nomen ferrent. Exempla vide apud Cl. MollerumP. III. c. 2. Homonymoscop. Hujus nominis occasione eleganterlusit Duportus Änglorum Poeta mellitiflimus , dogma Anaxa-gorae de mente cum ejusdem de nivis nigredine placito conten,dens p. 26. /litum adeo sapuit , vix ut terrena videret. An N«fjam sensus perdidit ipse suos? Vvolfius.

c Similia. ) Statuit enim homeomeri am : Vidp Intt.'ad Laert,II. 4. Gassend. Tom. I. Opp. 241. seq- qtue tamen sententia adeoinconveniens quibusdam visa est, ut alii quidem eam fuse con-futarint, inter quos est Aristoteles lib. I. cap. 7. Metaphysic. &lib. I. e. 4. Phyfic. itemque Lucretius lib. L alii vero eam opi-nionem ab illis ipsi tributam statuerent , qui mentem ejus nontecte perceperint : qua: sententia est Cudworthi lib. I. cap. I.Syst. Intell. alii vero alia ratione Anaxagoras verba interpreta-rentur, quod facit Edm. Dicxinson in Physica Vet. & vera c. IV.§. 14. qui arbitratur, eum corpuscula dixisse homeomerica , h. e,similia inter fe , non quod statuerit, omnia corpuscula in statusuo chaotjco similia fuisse, vel formas & qualitates rerum omniuiqin fe continuisse ; sed quod primam atomorum concretionem ,quam ante elementa facta supposuit , e similibus esse conflatamcerisuerit. VPolfius .

d Planam. ) Vide qua: dicentur ad Archelaum.

e Et partim &c. ) Consistentia: terra- varii varias dederuntrationes, quas collegit Gravius in Hist. philosi plurimi veterumab aere eam , alii ab aqua sustineri dixerunt vide DaughteiAnal. V. T. Exc. 1 37 . p. s e q. Vvolfius .

f Amnium. ) Veterum de causis fluviorum sententias recen-set Aristoteles Üb. I. cap. XIII. Meteororum, qui ipse statuit ,aquam eorum ex vaporoso aere & aquis subterraneis gigni : ne-scio enim, quo argumento Gravius in Hist.' Philosi L. IV. cap.XXVI. p. 96«. arbitretur , Aristotelem simul quoque a pluviafontium & fluminum repetere originem : certe quem Aristote-lis locum assert , ille id non probat . Ex recentioribus videripotest Erasini Bartholini dissert. de fontium fluviorumque origi-pe ex pluvia Hafn. 1689. in 4. qui §. 1, originem fontium aquam

nivalem & pluviam statuit ; hinc §. 9. Aristotelis & Cartesii§. IO. Becheri §. 11. Kircheri & Schott! & §.12. Plotii Sturmii-que sententias refellit. Atque ilia quidem Bartholini opinio utomnium est verisimillima, ita quoque placuit Isi Vossio in lib,de Nili origine c, V. ubi fatis fe mirari non posse profitetur ,qui factum sit, ut alii de eo dubitare potuerint; & illustri JoboLudolfo c. VIII. commentarii ad lib. I. Hist. lEthiop. ubi hancsententiam multis confirmat argumentis. , & aliorum opinionesconfutat , Nec omittendus est Peirescius , quem fontium origi-nem aquis pluviis deberi statuisse testis est Gassenduslib. III. vi-ta: ejus ad an. 1623. T. V. Opp. pag. 292. ubi hic nivales aquas.addendas esse censet, atque ita idem cum laudato Bartholino sta-tuit. NNcIfius .

g Nilum. ) De causis incrementi Nili varia: veterum fueruntopiniones & recentiorum quoque , ex quibus Cl. Jobus Ludol-ius prxter ts. Votiium cap.XlII.de Nili origine luculente tumin H litor, lua Aethiopica lib. I. tum in commentario ad iliumscripto C. VIII. demonstravit inundationem illam acceptam te-rendam esse imbribus copiosis, qui ex montanis Zona: TorridieiEthiopiieque nominatim regionibus defluunt in Nilum. Ibidemvero confutat veterum ,& recentioris Jovii opinionem, qui Ni-li augmentum' nivibus montium /Ethiopias liquefactis adseri-bunt , de quibus legi meretur admiranda: eruditionis Vir. Ez.Spanhemius p. 449. ad Callipiachum , ubi laudati nec unquamfatis laudandi Lttdplfi sententiam suo probat calculo. Anaxago-ram quoque /Ethiopiae nivibus liquefactis Nili eluvionem ac-ceptam ferre Pluthrchus teslarur IV. 1. de Placit. Philos. DiodiSic. 1. 1. & Seneca N. Quu. I. IV. c. 2. Nivibus Septentrionis so-lutis tribuit Democritus apud Plutarchimi 1. c. ut mihi persua-deam, Anaxagoram cum Democrito a nostro confusum esse. Sedde variis his veterum opinionibus vide quos ex veteribus sequeac recentioribus allegat Menagitis ad Laert. lib. 37. pag. 21. qui-bus adde Dapperum pag. 37. descriptionis Africte . BochartumP. II. Hieroz, pag. 787. seq. Lud. Nogarolam de Nili incremen-to , ut integros aliorum tractatus fatis notos non commemo-rem. rrolfius.

h Lapides . ) Haic Anaxagora: de sole opinio reprehenditurA Platone in Apologia Socratis & lib. X. de Legg. Consi Cud wor-tus in Systemat, Intel!- pag. 381. H-ec etiam causa fuit, curA-theismi suspectus esset suis ; vide Cudworthum 1. c. Alii aliamreddunt illius accusationis rationem quemadmodum G. I. Vos-sius pag. 7. de Idol. eam assert , quod opificem ab opificio di-stinxerit. At Gassendo hac videtur accusandi occasio fuisse, quodEclipsin Lunte causis tribuerit naturalibus . Generalior est ,quam dat Huetius in Alneta . Quu. 1. 2. c. 1. p. 98. nempe quodsublatis vulgaribus diis receptas religiones aboleret . Quemad-modum multi sane Atheismi a gentilibus postulati sunt, immu-nes ab isto crimine , ex eo capite , quod aliam de dijs opinio-nem invehere viderentur. VidePfanneri Systema Theol. Gentil.c. II. §, 3, B. Calovium Tom. II. System, c. II. Mornanun de Verit.R. Christ, c. 1. & Voffium lib. I. de orig, & progr. Idolol. c. 1. quiait, plurimos Ethnicorum a Christianis Atheismi accusatos es-se , quia sic apud gentiles legissent ; a gentilibus vero , quiadeos gentium pro diis non haberent. Eo quoque nomine Chri-stiani ab Ethnicis Athei habiti sunt : vide B. Kqrtholtus ad A-polog. I, Justini Mart. pag. 7. & ad Atbenagoram , itemque Ca-vetis de primit. Christianismo c. I. p. 6. \6. VVolfius.

i Poloponnesum . ) Aliter Plutarch. de pl. Philosi & Auctor.Hist. Philos. qua: sub Galeni nomine circumfertur: videlntt. adLaert. II. 8. VPolfius.

K Non habere lumen proprium. ) Ita quoque Stoici & alii :vide Laert. IX. 145. at Anaximander propriam Luna: lucem es-se censuit, teste Plutarcho II. 18. lib. cit, PVolfius.