Philosop

Lunam itidem intercludente eam terra , non-nunquam & aliis luna inferioribus, idem facien-tibus , deficere . Hoc quoque per novilunia ,luna obsepiente, contingere soli . Sole & lunaper aerem abactis provenire solstitia . Lunamvero, quia nequit superare frigus, frequentiusconvertere. Hic quae spectant desectus & illumina-b tiones 3 primus definivit . b Terram aiebat elfe: lunam, & in sc continere planities & valles. c

Circulumque lacteum este restectionem luminissiderum, quae non corripiuntur a sole . Stellastransitorias absilientium instar scintillarum expoli motu prorumpere . Oriri ventos ex aereattenuato opera solis, illarumqueparticularum ,quae exustae vel ad polum secedunt & dese-runtur. Ab calidi in nubes illapsu tonitrua &fulgura oriri. Terr$ motus fieri superioris de-lapsu aeris in inferiorem terra aerem. Namquehoc modo innatantem quoque concuti simul abco terram . Animalia quidem primo in humi-dis edita , mutua deinde ipsorum propagatio-ne . Cum a dextris secretum partibusdextris1 uteri partibus conglutinatur femen , generari $mares; cum vice versa , feminas. Hic primooctava? & octogesimae Olympiadis anno , quatempestate in lucem quoque prodiisse aiunt Pla-£ tone, e viguit. Adduntque fu iste etiam f futu-rorum praescium,

H U M E N A. 453

CAPUT IX.

De Archelao ,

A Rcbelausgenere Atheniensis, § filius Apol- glodori. Hic de materiae mixtura, dequeprincipiis eandem quam Anaxagoras sententiamtenuit. Sed idem menti inhaerere statirn aliquammixturam, este motus principia, secedere cali-dum & frigidum ab se invicem , & calidumquidem moveri, frigidum vero quiescere. Col-liquefactam aquam in medium fluere, ubi etiamexustum fieri aerem & terram , Illum sursumattolli, hanc deorsum subsidere. Quiescere pro-inde terram, & trahere ex his originem. Eamvero, quae, ut sic dicam , h nulla pars universi ^est , proditam ab inflammatione este sitam inmedio . Ex illo primum deusto existere natu-ram stellarum, in quibus maximum quidem so-lem , proximam magnitudine lunam , minorade cseteris esse alia ; majora alia . Desuper au-tem incumbere caelum dicit, & hac ratione il-luminatam a sole terram , pellucidum quoqueaerem factum , aridamque evasisse terram. Hancetiam 1 in ambitu elevatam , in medio conea- ivam, principio suisse k paludem . Et concavi- htatis affert signum , quoniam sol non oriatur &occidat simul omnibus : quod oportebat acci-dere , siquidem foret 1 plana & sequalis . De janimalibus ha?c in medium adducit . Calefa- mcta primum terra in particulari sede, ubi cali-dum & frigidum commiscebantur , copiosa in-ter se diffimilium scd omnium eodem utentiumyictu, ccenoque nutritorum simul apparuit tur-

' Iu

a Primus, ) Eclipsium observatio ab aliis Thaleti primo tri-bui solet : vide Aldobrand. & Menag. ad Laert. I. 23. & Gaf-fend. T. I, philos. Epicuri pag. 461. feq. Sed forte auctor no-ster hic accuratiorem Eclipsium determinationem vult intclli-

s 'b Terram'ajebat esse Lunam. I Id est terra: instar habitabi-lem . Hanc sententiam ei prteter Stobseum tribuit Plato in A-pologia Socrat. p. 10. ed. Basii. 1756. Orpheus illius statuiturauctor a variis, cuius versus servavit Proclus. Conf. Cudwor-thus p. 235. feq. System. Inteüect. & Cl. D. Fabricius Bibi. Gr. 1 . 1.c. 20. p. iji. feq. de his aliisque veteribus aeque ac recentioribusvid. omnino Cl. D. Fabricius lib. cit. pag, 132. 134. quibus addeStoicos qui itidem Lunam dixere ad modum terre factam te-ste Laert VII. 145. Fidem apud paucos inveniet , quod Rube-as ad Peirescium perscripsit, versari apud se pictorem, Hey-num nomine , qui retulerit , conspectum sibi suisse penes Dre-bellium tubum Opticum, cujus beneficio liceret in disco Lumediscernere campos, silvas , aedificia & munimenta locorum no-stratibus non absimilia. Vid. Gassendus invita Peiresc. lib. V.ad an. 163z. qui tamen nec ipse fidem his habet , licet nonalienum se profiteatur ab eorum sententia, qui in Luna: perin-de ac terrae globo plurima singulis diebus oriri & occidere sta-tuant. rvolfius. .

c Circulumque &c. ) De hac Anaxagorse sententia Conf,Aristot. lib. I. de Meteor, cap. 8. ubi eam simul confutat .VPalfius. . „ .

d Mares. ) De hac Anaxagortc aliorumquesententia videMe-nagium ad eumdem Laertii locum . Censorinus de die natalic. VI. ita : E dextris partibus profuso semine mares gigni , ace levis feminas Anaxagoras Empedoclesque consentiunt . Conf.Plutach- V. 7. de Piacit. Philos. At Aristoteles IV. 1. de Generat,animal, binos illos diversa statuisse arbitratur. Vide etiam hucPlinium VII. 4. & Hippocratem similiter scntieritem V- 4 ^- Apho-riscn. PPolfius .

e Piguit . ) At eo tempore Apollodorus in Chronicis eumobiisse scripsit, natum vero Ol. LXX. teile Laertio II. 7. Conf,ibi Menag. & adde Meursium III. 27. Lect. Attic. FPolfius .

f Futurarum prescium . ) Pradictiones varia illi ad scri-buntur : vide Philostrat. in Vita Apollonii lib. I. cap. 2.& Plin. II. 58. De Anaxagora Confer Morerium , Meurs.Bibl.Gr. pag. 1215. Celeb. D. Fabric. Bibf. Gr. lib. 2. pag. 772.seq. Jo. Andr. Schmidium de Anaxagora ejusque PhysiologiaJen. 1688. Tom. II. Öbss. Hallens. Obs. XIV. & XV, quarum prio-re disseritur de eo, quod calo & soli contemplandis natum fee sse dixerit, teste Lactantio, qui tamen mentem ejus non per-cepisse putatur. Adde B. Jac. Thomasii prafat. XIV. p.<?9. 78. Inposteriore examinatur ejusdem dogma de nivis nigredine, quamvel ferio ita statuisse, vel ab aliis falso illi affictam fuisse Ob-

servationis auctor arbitratur^ Con. Ramiresii de PradoPente-

ffj^Alii Mydanis filium dicunt, teste Laert. II. 16.quem Suidas Mydonem appellat, ut Epiphanius Miltonem Tom. I.Opp. pag. 1087. quse lectio nescio gn reliquis duabus praffereji-da fit. PPolfius.

h Nullas. ) Terram nullo numero habendam esse ccnsuit o!>parvitatem ejus , si cum universo hoc contendatur . Sic Anto-ninus lib. III. §. 10. VI. 3«. & VIII. 21. terrie partes angulos , &angulosas , terram vero ipsam IV. 3. punctum appellat, quem-admodum eadem aliis, punctum & fignum dici solet : vide Ga-taxerum ad Antonio. IV. 3. PPolsius.

i In ambitu . ) Veterum de figura terras sententias prteterPlutarchum de Plac. Philos. Gassendum suo loco in Physica ,& Abrah. Gravium in Hist. Philos. recensuit Cellarius in Noti-tia Orbis antiqui lib. I. c. 2. Archelai quidem opinio ea fuissevidetur, ut vel cum Parmenide & Stoicis rotundam orbicula-rem statueret : vide not. ad Laert. IX. 21. & VI.I. 14«. vel cumPlatone Sphsric/m ; vid. idem Laertius III. 72. quam sententiaminnuisse videtur , quod terram in ambitu , dixit , elevatam .Hanc figuram Sphericam & ab Is. Newtono Anglorum perinsi-gnis mathematicus lib. III. Prop. XX. Phy/icar Mathemat. &Hugenio in difs. de causis Gravitatis , terra: vindicatam esseconstat. PPolfius.

k Paludem. ) Non hacc sententia ab eonun opinione diversavidetur, qui terram insulam putant h. e. aqua prorsus cinctam,quo consilio Secundus Philosophus terram daXutrcnov .s-tQuvoj-

t & akptvpov cTsssffe dixit. Conf. Dougtici Analecta See. V.. Ex. c. CXXXVII. pag. 363. & Bocharti Geograph. Sac; I. L36. qui gerram Oceano ambiri ex veterum mente probavit.'dolfius. . . _

I Planam . ) Nemo igitur non mirabitur , quod Vine. Blan-is longe lateque peregrinatus in itinerum suorum descriptionerram planam esse contenderit, teste Gaseendoin Vita Peiresc«, ,' a | an l6lg . T. V- Opp. 487- Ita quoque Anaxagoram Ib-isse ex superioribus constat. VFolfius.

tn _ ) De hac animalium & hominum origine, quam

is statuit communem Archelaus, vide Intt. ad Laert. II. - 7 -, r u i t Empedoclis de fortuita hominum ex terra origi-scntentia, quam edisserit Plutarchus de Plac. Philos. V. 7. &■nsorinus cap, IV. de die natali, ubi affirmat, eum statuisse,imum membra fingula ex terra quasi pregnante paffim edita ,inde coiiffe & effecisse solidi hominis materiam igni simul &mori permistam . Cetera , ita pergit , quid neceffe est Perfe-i , que non capiant verifimilitudinera veritatis ? Sic Varioud Marcellum Nonium voce blitum ait : Empedocles natosmines ex terra ait ut blitum. VVolfius. >