Commentaria in Exodum. 77

Os. 4. 16,

peccata Judaeorum, non amplius animadversurumin filias eorum cum se prostituerint, & in sponsasa ipsorum cum fuerint adulterata . Et alibi ait 1T-zccb.2^, Quia expurgavi te , & non es purgatus , non ira-1 scar tibi amplius , neque cernulabor propter te am-

plius. Ergo quibus non irascitur peccantibus ,ut ita dicam, bile incensos non irasoitur, Ob-servandum praeterea minas , qua? per Prophe-tas jaciuntur, his fere verbis concludi : Cogno-scent , quia ego Dominus: & minatur non Ifrae-litis modo, sod etiam j£gyptb s i & Assyriis ,& aliis inimicis popoli lui - Id vero quod infine omnium ejusmodi comminationum 'addi-tur, in Exodo quoque scriptum est, Nunquidergo qui indurat, durum indurat? apertum au-tem est durum non indurari , sed prae molli-tudine, duritjem in duritiem commutari. Mol-litudo vero cordis Scripturae sententia laudabi-lis , ut plerilque in locis a nobis est oblerva-tum. Dicant itaque an Pharao de bono factusfit malus ; sed & an Deus , cum Pharaonemreprehendit, injuria nec-ne reprehendat : si te-meres quomodo lapiens & justus est ? si nontemere; causa fuit peccatorum, ause a Pharao-nis duro & immorigero animo profecta sunt:at si Caula est, non erat ille perditas natur*Est hoc quoque credendum , quod hinc peti-Rom -9.i8.tis verbis usus Apostolus dicit : Ergo quemi,.' ' «mit miseratur , & quem vult indurat . Dices er-

go mihi : Cur etiam fuccenset ? voluntati enimejus quis restitit ? quis est qui indurat & quixnisoratur ? non enim alterius eit miserari , al-terius indurare , juxta vocem Apostoli ; sedunius & ejusdem . Ergo qui misericordiam inDeo consequuntur , ejus sunt qui cor Pharao-nis indurat j & frustra ipsis alius Deus fingi-tur , quam bonus . Ipsorum etiam lententia ,Deus, non solum misericors, sed etiam indu-

rans , nec amplius suerit , ut existimant , bo-nus. Haec autem adversis eos qui citra curam& disquisitionem, tantarum rerum sibi i meli i-gentiam arrogant , & nostrorum simplicitatiinsultant , data opera pluribus lumus persecu-ti > nisu omni urgentes , ac ostendere conantes,neque ad ea quae de Deo existimant , nequead ea quae de natura tradunt, sibi quidquam ,ut putant , hunc quem habemus conferre s et -.naonem. Nos autem , quos multiplex ratio inhanc sententiam induxit, existimamus & dolo-rem & molestiam & laborem & castigatio-nem quae a Deo inferuntur , nunquam contraeos esse; sed iis semper conducere qui patiun-tur . Duriora igitur, quae Deo tribui putanturPJalm 6 2 nom * na » furor & ira , arguere & erudire di-c untur, ut hic : Domine , ne in furore tuo ar-gueris me , neque ira tua erudieris me: cum isqui haec precatur,, oret ne opus, habeat repre-hensione a furore Dei, & eruditione per iram^bus, quasi suturum sit ut aliqui furore Dei^ r § UantUr & ira ipsius erudiantur . Atque uthis dicti s magis ac magis assentiamur , e no-vo st^oque Testamento similia testimonia pe-Lue. 12.49. ten . ^ Unt J dicente Servatore: Ignem veni mit-tere in terram : atque utinam ‘jam arsisset ■ nisienim mutaris esset ignis, quem venit mitterein terram , & hominibus salutaris , nunquamea dixisset boni Dei sibus. Sed & Petrus, qüiverbo Ananiam & Sapphiram quod peccassent,

Deo mentiti, non hominibus, interfecit; nonid modo curavit ut aedificarentur qui in Chri-sti fidem eo viso religiosiores & magis pii e-rant futuri; sod & morientes; volens eos perrepentinam mortem expiatos , nec opinantescorpore liberare, qui Sc aliquid unde justifi-carentur habebant : quia vel dimidium bono-rum suorum in usum egentium dederant . EtPaulus eum, qui cum proconsule Sergio Pau-lo erat, dicto obcoecans , per dolores & mo-lestiam ipsum ad pietatem convertit , dicensipsi: 0 plene omni dolo & fallacia , filii Diabo- AB.is.iali, hostis omnis justitia; , non desines pervertens 11 'vias Domini redas ? & nunc ens caecus non vi -dens solem usque ad tempus. Quodnam tempus ?

An cum propter peccata correctus, motus poe-nitentia dignus erat suturus , qui solem vidt-ret animo & corpore , ut enuntiaretur divinavirtus in restitutione visus ipsius ; & animo ,quia fide suscepta, Dei cultum erat adepturus?

Sed & Demas & Hermogenes , quos tradiditSatana: ut discerent non maledicere , similequid illis passi sint: & qui Corinthi patris U-xorem habuerat, traditur ipso Satans in per-niciem carnis, ut spiritus servaretur in die Do-mini. Isson cft igitur mirum ti omniä in. P113,-raone indurato, 8 c tot denique poenis circum-»fesso divina benignitate administrantur . Haecautem m prassens, ut inciderunt , de eo dictasint , Induravit Dominus cor Tharaoms . Porrofi quis servata in Deum pietate, his meliora,

& ab impietate remotissima., cum divina? scri-ptura2 testimoniis, invenerit , ea nostris prae-ferenda fiint.

Et alibi.

Ad illum praeterea locum ha?c meditor ;num quemadmodum medici, eorum qui a ra-bido cane morsi sunt , virus in apertum ex-trahentes , ne intus depaseens hominem peri-mat , graviorem faciunt sensi|m doloris & in-flammationes : ita Deus abditam & inclusamimis veluti animi medullis pravitatem medici-na sua foras extrahit, ut aperta & evidens fiat *ut congruentem deinde curationem adhibeat .

Quo pertinere arbitror ha:c in Deuteronomioscripta: Et recordaberis universam, viam perquam Deut. 8 ,deduxit te Dominus Deus tuus ,, annum jam qua- S -dragefimum in solitudine , ut affligeret te & ten-taret, & togmfcerentur qu£ in corde tuo sunt >an fervep 'mandata ejus, necne: & afflixit te &inedia fagitavit , & pavit te manna , quod tun0 n noveras , neque noverant patres tui i ut enun-ciaretur tibi quod non in solo pane vivet homo,sed in omni verbo , quod procedit per os Dei, vi-vet homo . Observa in his Deum affligere &t entare, ut dignoscantur qua? in cujusque cor-de sunt, ut qua? sint quidem , sed in profun-do recondita, qua? per angores & molestias inapertum prorumpunt. Ejusmodi est, quod inlibro Job ei a Domino per turbinem f & nu-bes declaratur : ^Arbitraris me aliam ob causam j u b.$ 0 .tecum effe collocutum , nisi ut justus appareres ;nec enim dixit, ut fieres justus, sed ut appa-reres, cum talis etiam ante tentationes suisses,appareres autem in iis quae accidissent..

Rur-

a Quia expurgavi te &c. ) Haec ex Ezech. 24. 13. petsunt, ut ex Hebrais & vulgata, & reliquis interpretationis

fatis constat. At vulgata ^ editiones multum inde recedunt.Unctius .