?6 O R I G

nisi suisset induratus? Si enim dimisisset non in-duratus , non erat perdit® naturas ; at si nondimisisset , nihil necesse erat ipsius cor indura-ri : nec enim dimisisset , etiam non induratus.Quanam autem actione & vi in principalemejus facultatem ipsum induravit ? & quomodoeum accusat, dicens : Quia non, obtemperas mihi ,ecce ego interficiam omnia primogenita tua , & co-gnoscent omnes Aegyptii , quia ego sum Dominus >quasi propterea, qua? putantur asrumna? iis in-fligantur, ut Deum cognoscant. Atque in librisMaccab®orum simile quid dicitur ; ^Adhortorz. Mace, 6. omnes , qui librum hunc legunt , ne animum, con-ii, &jeq, trM i )ant propter calamitates ; sed existiment ea quseveniunt , non ad exitium , sed in disciplinam ge-neris nofiri esse nam diu non relinqui impios ,sed fiatim in pcenas incidere , magni est beneficiiargumentum . Tston enim ut in aliis gentibus ex-spectat sustinens Dominus , ut denique dimiffispec-catis ipsorum , eos postea ulciscatur , ita & denobis statuit , qui calamitate populum suum eru-diens non relinquit ., Si enim in pcenas, propterpeccata incidere magni est beneficii argumen-tum , Pharao quoque, qui post induratum corsuum objurgatur & una cum populo suo pu-nitur, vide num juste, atque ob propriumde-1 scium vituperetur & puniatur . David autemprout tempus poscebat , Dei factus, imitator ,de Joah Salomoni mandat uti ^m propter c®-dem Abner silu Ner & propter d c na a inter „ficiat. Deinde subjungit : Et deduces canos ejusi.Reg.i.6» i n pace ad inferos. Perspicuum vero est, ut no-bis Hebr®us renunciavit, eum, quod fuerit ca-stigatus , in pace dormiturum , non jam debi-ta illi poena & tormento , propterea, quod idjam susceperit, postquam ex hac visa discesse-rit . Sic etiam noj, minae omnes accipimus exsacris scripturis , & ex vi ac operatione ma-gnitudinis , & ordine opificiorum Dei , quiaspectabilia & qua? non videntur condidit ;temporaria item & seterna ; ut qui unus &idem -sit in omnibus, qui pater Domini & Ser-vatoris nostri bonus & justus & sapiens j & ad eumscopum Scripturas deducere nitimur, ut ostenda-mus omnia esse boni Dei & justi & sapientis,nec in minima quidem re, attentis & pruden-tibus errare videamur. Ad id autem , ut ejusbonitati, justitia? & sapientia?, qua? dicuntur ,congruant, Deo servatore opus: habemus. H^cigitur de iis verbis: Induravit Dominus Deus corTbaraonis , existimamus . Medicus est anima?verbum Dei, remediis variis & admodum tem-pestivis & qua? ®grotis maxime congruunt ,utitur: horum alia plus, alia minus laboris &molesti® iis afferunt , qui curantur . R.Urfuniremedia interdum dissentanee nec cohsrenter ,aliquando ficus fiunt , interdum celerius auttardius : & postquam aegri peccato velut sagi-nati suerint , vel postquam illud extremis, utita dicam , labris attigerint • Horum omniumtestimoniis plena est divina Scriptura, cum aspe-riora duriorave remedia plus minusve populoadhibita in Scripturis legantur, qu®que illi a dconversionem & emendationem contigerunt; inbellis majoribus, vel minoribus ; fame diutur-niori, vel minus diutina. At dissentanee, tumOsec^zS. puta, cum dicitur : Ts^on advertam ad filias ve-stras cum se prostituent , & ad conjuges vestrascum adulterabuntur. Fortassis enim animas qu®corporea, & qua? jucunda esse putantur, mul-tum expetunt, relinquit, donec satietate, qua:

E N I S

maxime appetunt , abjecerint , quasi ea velintevomere , nec ad ea , satiatae nimirum & gra-vissimis poenis exercita; , statim reditura? sint .Serius autem curantur , qu® contemsissent ineadem iterum recidere , quod malis absolut®statim suissent . Novit autem opifex Deus sin-gularum affectiones , & ut ei convenit , solusscienter ac perite medicinam facere potest , &quod cuique congruit , & quando, adhibere .Atque ut in quibusdam corporis morbis , simalum ad intjma , M ita dicam, penetraverit,medicamentis quibusdam |ad extimam superfi-ciem materiam attrahit medicus, molestissimasinflammationes , tumores , & dolores pluresiis, quos antequam curaretur sustinebat , affe-rens s ut fieri consuevit in iis qui a rabido ca-ne morsi sunt , & aliis quibusdam , qui ejus-modi malis afficiuntur : sic Deum arbitror oc-cultam malitiam, qua? ad intimam animam pe-netravit , tractare . Et quemadmodum de hu-jusmodi aegroto medicus dicit : Ego inflamma-tiones faciam in loco vulneris, & has aut illaspartes faciam ut intumescant , ut gravioremabscessum faciant . Hsec dicentem medicum liquis peritus audiat, non vituperabit, imo ve-ro laudabit , qui haec se facturum minitetur :sed alius medicin® ignarus, dicet alienum fa-cere a professione medicorum, qui cum sanaredebeat, ad inflammationes & abscessus rem de-ducat . Sic etiam existimo Deum dixisse Ego

indurabo cor Tbaraonis . Ha?c, qui ut Dei ora-cula accipit, dicentis authoritatem reveritus ap-probat : & omnis qui cu®rit, invenit quomo-do in his etiam Dei bonitatem ostendat; aper-tius quidem ad salutem populi, qui multis mi-raculis ad fidem adducitur > fecundo i n g£gy-ptiis, quicumque miraculis stupefacti Hebrteosssenturi erant : Tromiscuus, inquit, populusmul-tus Jßgyptiorum una cum iis egressus est arca-nius vero & altius fortasse & ad Phamonisipsius utilitatem, qui jam venenum nosl occul-taret , neque cupiditatem cohiberet , sed pro-traheret , & in apertum proferret , & fortasseagendo dissolveret, ut inhaerentis rnaliti® ebul-litione ac ejectione sccta , imbecillam posteahaberet, qua? mala fert , arborem , & fortassedemum exsiccatam, cum mergitur Pharao : ne-que ideo, ut quispiam existimant , ut penitusinteriret, fid ut ejectis peccatis allevaretur, &forte in pace cx tanto bello am mi ad inferosdescenderet . Sed forsitan a?g re patientur lecto-res, violentum A alienum esse arbitrati, quoddicebamus , utile fuisse Pharaoni cor ipsius in-durari , Sc pro eo fecjsse qu®cumque scriptasunt usque ad submersionem . Sed vide num,inde, remota omni dubitatione, qua? dicta suntprobare possimus. Multa , inquit David, ftagel - .

la peccatoris ; & filius ejus docet, Deum, quem- J a ’3 1,10 ’cumque diligit & approbat filium, flagellis ob-jurgare . Ipse pra?terea David promissionem deChristo 8c credentibus i n eum vaticinans, ait:

Si dereliquerint filii ejus legem meam , & in ju-diciis meis non ambulaverint; st justificationes meas Pfal.ss.si-violaverint , A- mandata mea non cuflodierint , &s e Tanimadvertam in virga, iniquitates ipsorum , C 'Tinflagellis scelera eorum : at misericordiam meamnon disfipabo ab eis . Dei ergo gratia est cumin iniquum animadvertitur virga, & in pecca-torem flagellis. Et quatenus non flagellatur quipeccat , correctioni & emendationi nondumsubjicitur. Quare minatur Deus, si magna fiant

pec-