In Exodum - Homilia I.
8z
Ecce gens filiorum Israel grandis multitudo est ,
& Valet super nos . Primo omnium requirerevolo quis est rex in fEgypto qui scit Joseph,
& quis est rex qui nescit Joseph- Dum enimille regnaret qui sciebat Joseph , non reserun-tur afflicti este filii Israel, neque in luto & la-tere consumti , neque masculi eorum necati ,
& secmina? vivificatae . Sed cum surrexit istequi non noverat Joseph, & coepit ipse regna-re, tunc ha?c omnia gesta referuntur. Quis er-go est iste rex, videamus . Si Dominus regitnos, & sensus mentis nostra? illuminatus a Do-mino Christi semper memoriam tenet, faciens2 .H-.r.8. hlud quod Paulus ad Timotheum scribit: Me-mor esto fefum Christum resurrexisse a mortuis :dum haec meminit in jEgypto, id est, in car-ne nostra, spiritus noster regnum cum justitia,tenet, & filios Israel, quos supra diximus ra-tionabiles sensus, vel animae virtutes , in lutoi a ^? re no!1 consumit, nec curis eos terrenis& sollicitudinibus atterit . Si vero perdiderithorum memoriam sensus noster , declinaverita Deo, nescierit Christum, tunc sapientia car-nis, qua? inimica est Deo, succedit in regnum,
& alloquitur gentem suam , corporeas scilicetVoluptates, & vitiorum ducibus ad. consiliumconvocatis , ini tu r deliberatio adversus filiosIsrael quomodo circumveniantur , quomodo op-primantur, ut luto & lateribus affligantur, utmares exponant , sceminas alant, ut a?dmcentPiJe 1 . civitates ^gypti - $£ civitates inunitas . NotiquäffTit. nobis hate ad historiam scripta sunt , nequeputandum est libros divinos Aigyptiorum ge-sta narrare: sed quae scripta sunt, ad nostramdoctrinam & commonitionem scripta sunt: uttu qui h$c audis, si forte jam gratiam baptis-mi consecutus es, & adnumeratus es inter fi-lios Israel, ac suscepisti in te Deum regem ,
& post haec declinare volueris ad opera saecu-li , agere actus terrae , & lutea explere mini-steria, scias & agnoscas quia surrexit in te rexalius, qui nescit Joseph, rex Agypti, & ipsete cogit ad opera sua, & ipse te facit lateremsibi^ operari & lutum . Ipse est qui te super-positis magistris & compulsoribos. ad opera tcr-vena flagris ac verberibus agit, Ut assiifices il-li civitates. Ipse'est qui te "facit discurrere p erfeculum , maris ac terra? elementa pro cupi-ditate turbare. Ipse est hic iEgypti rex , q u [te fotum pulsare litibus facit , & pro cxjg uo .Terra? cespite propinquos jurgiis fatigare, &,ut ira dicam, castitati insidiari, decipere inno-centiam , domi foda, foris crudelia, intra con-scientiam flagitiosa committere. Cum ergo ta-les videris actus tuos , scito te regi stigyptiomilitare , quod est mundi hujus spiritu agi .Si vero & aliquid de hoc etiam altius sentien-est , potest videri rex iste qui nescit jo--P/«/w.i;.i. 3 diabolus, insipiens ille qui dixit in corde
}toQ. non est Deus, genti fuse, hoc est, aposta-i • p. * s n gelis, colloqui, & dicere : Ecce gens fi-io. horum Israel magm multitudo est , de his scili-cet qui poliunt mente Deum videre , & po~tentior est nobis . venite itaque: circumscribamus
illos ne forte increscant , & cum acciderit nobisbellum y consentient <& hi cum adversariis, & ex-pugnantes nos exibunt de terra nostra. Sed undehoc sentit diabolus ? unde intelligit quia ma-gna gens sit Israel, & ipso sortior , nisi quiasepe congressus est, sepe habuit luctamen, &sepe superatus est ? Scit enim & ipsum Jacobluctatum elfe , & adjutorio Angeli obtinuisseadversarium, & invaluisse cum Deo. Non du-bito quin & aliorum sanctorum senserit lucta-men , & spiritalia pertulerit sepe certamina ,
& inde dicat quia gens filiorum Israel magnaest valde , & valet super nos . .Sed & illudquod timet, nequando eveniat eis bellum , &consentiant adversariis ejus, & devictis eis di-scedant de terra sua, videtur mihi ex hisqua?sanctis Patriarchis vel Prophetis de adventuChristi nonnunquam indicata fuerant , prssen-fisse, & inde seirequod sibi immineat bellum.
Sentit venturum qui exuat principatus ejus & Coi i.potestates, & cum fiducia triumphet eos, &affigat in ligno crucis sua? . Igitur convocataomni gente sua circumvenire, St circumscribe-re cupit in hominibus rationabilem sensum ,qui nunc figuraliter dicitur Israel: St ideo pne-fecit cis magistros ope i um , qui cos cogant di-scere opera carnis , sicut & in Psalmis dicit •
admixti sunt gentibus & didicerunt opera eo-Psaim u,6,rum. Docet eos & civitates xdificare Pharao- 35. ‘n! \ r Phltom ' fflf in nostra lingua significat a
os detectionis, vel os abyssi; & b Ramesses , K
qua? interpretatur commotio tincte; Ethon, idest Heliopolis quD dicitur civitas solis. Videsquales sibi civitates aedificari pra?cipit Pharao!
Os, inquit, deficiens i deficit namque os , eammendacium loquitur, & a veritate probationi-bus deficit Ille enim ab initio mendax fuit , Joan. S. 44 .& ideo tales sibi civitates aedificari vult . Veletiam os abyssi, , quia abyssus perditionis", &interitus est locus . Et alia ejus civitas com-motio tinea? est. Omnes enim qui eum sequun-tur , ibi congregant thesauros suos, ubi tineaexterminat, & ubi fures essodiunt& furantur.
Sed & civitatem solis aedificant falso nominepro eo quod convertit se sicut Angelus lucis.
In his ergo pnevenit, in his'occupat mentes *qua? ad hoc facta? sunt, ut videant Deum.
Prospicit tamen imminere fibi bellum, & ma-turum genti lux affuturum scutit exitium. Id-eo dicit quia gens Israel valet super nos ., Uri-nam & de nobis hoc dicat, sentiat nos valeresuper se • Quomodo sentire hoc poterit ? Sicum mihi cogitationes injicit malas, & concu-piscentias pessimas, ego non suscipiam, sed ja-cula ejus ignita scuto fidei repellam , si in o-mnibus quscumque soggerit menti mev , egomemor Christi mei Domini, dicam: Vade re - ,
tro Sata f a ■ Scriptum est enim , Dominum Deum ic 4 ‘tU0t adorabis , & ipst folii servies . Si cr<mha?c omni fide, omni constantia agamus , di-cit 8c de nobis, quia gens Israel manna * est& valet super nos . Sed & hoc quAd dicit *
2 pe forte ac fidat nobis bellum, & confentia.it &hi cum adversariis nostris ; ex Propheticis voci- Exod - 1 - 10
bus
a Phitan , Hebraice DtlSfi ducatur ex qZ & DDit
absolvi , absumi , deficere , utcumque interpretabitur os dfie-flionis, nam melius redderetur os pevfcfllonis, f vero DtlS exNL & Dinn “byssus ' derivaretur, verti posset os »bjtjsfi ,
„thebraice scribitur Oflf) , non OstTHÖ-
b Ramesses , hebraice DD Qp"\ a vetbo toaan , eom-raovsrt, & voce DD tinea , Hatt a ; recte interpretatur commo-tio tineie.