In Exodum
minum aeterna esse tabernacula , audi nunc &j, C w ; ■>. -Apostolum dicentem; Tabernaculum nostrum quodde calo est , superindui cupientes. Nondum tibi exhis omnibus iter aperitur, quo derelicta terrasequens Propheticum & Apostolicum sensum,& ( quod omnium maximum est ) sequens ver-Tabemacu. bum Christi, tota mente & toto sensu ascendas•um Moysis in caelum, atque ibi aeterni tabernaculi magnjfi-u mbracaeli, centiam quaeras , cujus figura per Moysen ad-umbratur in terris? Denique sic ad eum etiam£W. ry. Dominus dicit: Fide , inquit , omnia facito fe-4 °' eundum figuram , qua tibi ostensa est in monte.
Verum humana mens, A nostra praecipue, quinos minimos, aut etiam nullos in divina sapien-tia novimus, eousque sortastis possit accedere ,ut sentiat quidem haec , quae divinis yolumini-bus inseruntur, non de terrenis, sed de caelesti-bus dici, & formas este non praesentium , sedsuturorum bonorum , non corporalium , sedspiritualium rerum : quomodo autem horumnarratio aptari possit caelestibus & aeternis, necnostrae mensurae est dicere , nec vestrae ( utopinor ) capacitatis audire . Pauca tamen, sinos orantibus vobis Dominus illuminare di-gnetur , quae ad Ecclesiae aedificationem perti-neant, aperire tentabimus . .
3. Jubetur ergo universus populus, unusquis-que pro viribus conserens , facere tabernacu-lum , ut quodammodo omnes simul unum sinttabernaculum. Collatio vero ipse non sit ne-ceflitate , sed sponte • Ait enim Dominus adMoysen , ut unusquisque , sicut visum sueritcordi ejus, aurum, argentum , ‘lapides pretio-sos , Ts, tum praeterea byssum, coccum, hya-cinthum, & purpuram , pelles etiam arietumrubras , & pelles hyacinthinas , sed & lignaimputribilia, pilos quoque caprarum ad con-ftructionem tabernaculi osserat. Mulieres quo-que sapientes in arte textrina requiruntur , &fabri qui aurum vel argentum , vel res , lapi-des etiam aptare noverint, aurum & lignafor-inare . Tum deinde mensurae traduntur atrio-rum . Quae atria extenta tentoriis > columniserecta, feris stabilita , & funibus distenta fir-mantur . Fiunt praeterea quaedam velaminibusdistincta, quae appellantur sancta , & alia ni-hilominus fecundo diremta velamine, qua? di-cuntur sancta sanctorum. Collocatur: intrinse-cus arca Testamenti , supra quam Cherubinextensis alis, seque invicem contingentibus sta-tuuntur, ibique ex aurovelut basis tabula qua-dam collocatur , qua? appellatur propitiatorA rium , sed & a altare atireum incensi . Tumpraeterea in exteriori loco candelabrum poni-tur aureum in parte austri , ut refpiciat ad a-quilonem. In parte yero aquilonis mense col-locatur, & propositio panum super eam. Nec-b non & 1? altare holocaustorum juxta velameninterius ponitur. Sed quid ego de his revolvoper singula? Vix ad haec tantum enarranda fusihc,mu . s > v >x nobis ipse rerum materialium for-ma adduci ante oculos potest , & quomodoquis latentia i n sij s mysteria expedire sufficiet?Verumtamen causa pro qua fieri deberet ta-, bernaculum , in superioribus invenitur pra?di-Xo «. 15.8, cta. dicente Domino ad Moysen : Facies , in-quit, mihi fanffificationem , & inde videbor Vo~
Ho MILIA IX. Ili
bis. Vult ergo Deus, ut faciamus ei sanctifica''tionem. Promittit enim , quia si fecerimus eisenctificationem , postit a nobis videri . Unde& Apostolus ad Hebrsos dicit : Tacem sequi • Hebr. n.14.mini & fanCtificationem , fine qua nemo videbitDeum. Hac ergo est sanctificatio, quam jubetDominus fieri, quam & Apostolus in virgini- 3 Cgrbus esse vult, ut sint sancta? corpore , & spi-ritu: sciens sine dubio , quod qui fecerit Do-mino sanctificationem per cordis fui & corpo-ris puritatem , ipse videbit Deum . Faciamusergo & nos senctificationem Domino , & om-nes unam, ,& unusquisque per singulos unam.
Omnes fortasse senctificationem Ecclesiam faci- Ephef.u*7.mus quae est sancta, non habens maculam autrugam , hoc modo , si columnas habeat do-ctores & ministros suos, de quibus dicit Apo-
Galat, 2. 9 -
stolus: Tetrus , Jacobus , '& Joannes , qui vide-bantur columna esse , dextras dederunt mihi &
Barnaba societatis . In tabernaculo ergo hoc ,columnae seris interjectis junguntur , dum ist sEcclesia doctores datis sibi dextris sociantur ,
Sed columnae istae inargentatae sint, & bases ea-rum inargentata? . Binae autem bases columnissingulis deputentur . Una qu® caput ici ur ,
& ruperponitur : alia quas vere basis appella-tur , ;& columnas velut fundamentum subjici-tur. Inargentatae ergo sunt columnae idcirco 3quia verbum Dei praedicant, accipiunt per spi-ritum eloquia Domini , quae sunt eloquia casta , arr Psal.u,7.gentum igne probatum . Isti autem praedicationissuae bases habent Prophetas . Super fundamen-tum enim Apostolorum, & Prophetarum Ec-clesiam collocant, quorum testimoniis utentes,fidem Christi confirmant . Caput autem colu-mnarum est ille C ut opinor ) de quo dicitApostolus, quia caput viri Christus est. Serasvero columnarum ,' societatis apostolica? datas I,Cß r. n.ysibi invicem dextras jam diximus . Tentoriaquae ansulis assuta, & circulis suspense , atque-innexa funibus, ad modum cortinarum vjgin-ti & octo in longum, atque in latum quatuorcubitis distenduntur , habeatur reliqua creden-tium plebs, quae haeret & pendet jn funibusstdei. Funis enim triplex non rumpitur , quas ... ,est Trinitatis fides, ex qua dependet , & pepquam sustinetur omnis Ecclesia. Viginti autem& octo cubitorum , quot in longum distendi-tur , & in latum quatuor , atrii unius mensu-ra, pnro quod inserta lex Evangeliis designe-tur . Septenarius namque numerus legem signi-ficare solet, pro multis septenarii numeri se»cramentis. Si consociatur ad quatuor , quaterseptem consequenter viginti & octo numerumfaciunt. Decem vero haec atria fiunt, ut inte-grum perfectionis numerum teneant , & legisDecalogum signent. Jam vero cocci , & hya-cinthi, bysli ac purpurae specie, multa ac di-verse opera explicantur . Inde tentoria , indoyelum exterius, & interius, inde tota sacerdo-talis, & pontificalis vestis, auro & gemmis ex-peditur adjunctis . Sed ne diutius per singula-rum demoremus species virtutum , possumusbreviter dicere, illa significari per ha?c quibusornaretur Ecclesia . Fides ejus auro conferripotest , sermo praedicationis ejus argento; lapi-dibus pretiosis, Ks patientiae } lignis imputribi-, ■ . libus ,
a Altare amtwm inemfi. ) Altare j nce nsi erat in sancto, ut b Altare holocauftorum eo loco ponit, ubialtare erat mcensi,patet ex Exod. cap. 30. Verisimile ergo est'deceptum fuisse Orige- atqui eratin amo sacerdotum sub dio. Hebr.tj. u.nem loco male a se intellecto qui extatHebr. 9. 4.