O R I G E N I

Levit. 16,3

19 4

ctiönum qüö<J sit exordium . Si , inquit, inprsceptis meis ambulaveritis , & mandata mea,custodieritis & feceritis ea . Tria sunt quD di-cit; in prseceptis ambulandum, mandata custo-dienda , & facienda quas mandata sunt . Undevidetur mihi praeceptum esse ( verbi gratia )cum jubetur ut ille qui sabbatum non servavit,ab omni synagoga lapidetur : aut qui maledi-xit Dominum ut lapidibus perimatur, & si quajubentur hujusmodi . Mandata vero esse , qui-bus jubetur ( verbi cauta ) decimas osserri ste-vitis, vel ter in anno apparere Domino , velnon apparere vacuum in conspectu Domini .Custodire est ergo mandatum , intelligere veladvertere qua? jubentur . Facere autem manda-tum , est implere quis jubentur . Sic ergo in-telligendum puto quod dixit : Si in praeceptismeis ambulaveritis , & mandata mea custodieritis:& feceritis ea. Sed videamus quas sit prima be-nedictio iis q U j ea q Uaj mandantur impleverint.

Levit.t, 4. Dabo , inquit, pluviam vobis in tempore suo . Igi-tur primo ad Jud$ os dicamus, & eos qui sim-pliciter vel corporaliter hasclintelligenda opi-nantur : si pluvia hxc tanquam remuneratiopro laboribus datur iis qui mandata custo-diunt , quomodo & iis qui mandata non fer-vant , una atque eadem datur pluvia tempori-bus suis & universus mundus communibusutitur pluviis a Deo datis ? pluit enim superjustos & injustos. Quod si justis Le injussis da-tur pluvia , non erit eximia remuneratio iisqui mandata servaverint. Vide ergo quia etiam-si Judast non adquieicunt verbis Jesu Domininostri, tu tamen qui nomine ejus censeris, &Christianus appellaris, debes ei credere dicen-ti , quia pater suus caelestis communem hancpluviam pluit super justos & injustos: & nondebes putare , quia justis eximiam separaveritportionem hanc quam communem posuit et-iam cum injustis . Quieramus ergo in scriptu-ris quae sit pluvia , quas sanctis tantummododatur, & de qua mandatur nubibus ne pluantpluviam istam super injustos. Qua? ergo sit istapluvia, ipse nos Moyses horum legislator edo-ceat . Ipse enim dicit in Deuteronomio: Jltten-de edum , & loquar , & audiat terra verba exc re meo , exspectetur sicut pluvia eloquiummeum. Nunquid mea Verba sunt ista? Nunquidrhetoricis argumentis sensum divina? legis vio-lenter inflectimus ? Nonne Moyses est qui di-cit pluviam esse quod loquitur ? Dxfpe&etur

Matth. 545 «

Deut. 3 *

2 .

Ibit).

colitur , accipit benedictiones a Deo qimautem protulerit spinas & tribulos , reproba est ,

& maledilio proxima , cujus finis ad exustionem .

Nunquid h$c apostolus de terra hac dixit ?

Sed nec accipit terra haec benedictiones a Deo,cum imbres biberit , & fructum produxerit .

Sed neque si spinas ac tribulos post pluviamprotulerit , consequetur maledictionem a Deo.

Sed nostra terra , id est, nostrum cor , si su-scipiat sreqnenter venientem super se pluviamdoctrina? legis , & attulerit fructum operum ,accipit benedictiones a Deo . Si v£ro non o-pus spiritale , sed spinas & tribul/is , id est ,sollicitudines seculi habeat , auf voluptates ,

& divitiarum cupiditates, reproba est, & ma-ledicto proxima , cujus finis erit ad exustio-nem . Propterea unusquisque auditorum cumconvenit ad audiendum , suscipit imbrem ver-bi Dei : & siquidem fructum attulerit operisboni, benedictionem consequetur . Si vero su-sceptum verbum Dei contemserit , & frequen-ter audita neglexerit, ac sollicitudini se rerumsecularium, libidinique subjecerit, tanquam quispinis suffocaverit verbum, maledictionem probenedictione conquirit, & pro beatitudinis fi-,nem exustionis inveniet. Dabo ergo , inquit , Levit.i6, 4*vobis pluviam in tempore . Necessario addidit& in tempore . Sicut enim imber iste terrenussi importune veniat, id est, cum messis colli-gitur , cum frumenta teruntur in areis , «bes-te magis quam prodesse videbitur : ita & iiquibus pluvia verbi Dei ministranda commit-titur , oWervare debent hoc quod dicit scri-ptura , ut in tempore prsebeant , id est , necrapulato & ebrio verbum Dei ingerant , necoccupato in aliis animo , cum attentus essenon potest : vel cum asiciq us v ujj languoreconstrictus est , & non doctori , uaorboproprio interior pra?ftatur auditus . Prudenterergo conjiciat , ubi potest vacare mens , ubisobrius , ubi vigilans , ubi intentus auditorest , & ibi pluviam ministret in tempore : si-cut & tritici mensuram servus fidelis Sc pru-dens in Evangelio conservis dare jubetur i ntempore . Sed & alio modo possumus intelli-gere hoc quod mandatur imber dandus in tem-pore . Puer est aliquis , parvulus in fide ,indiget pluvia , sed lactis pluvia. Sic enim di-cit ille, qui sciebat pluvias in tempore dispen-sare : Lac vobis potum dedi , non escam , non- z-Cor.j.iidum enim poteratis. Profecit post ha?c in fide,

/

inquit, sicut pluvia eloquium meum y &-defcen-~—crevit state, & sapientia. Aptus sine dubio fa-

dant sicut ros verba mea , sicut imber super g ta-men , & sicut nix super fcenum . Intende dili-genter auditor , ne putes nos vim facere scri-ptura; divina? , cum docentes Ecclesiam dici-mus vel aquas, vel imbres, vel alia qua» cor-poraliter dici videntur , spiritaliter sentienda •Audi Moysen quomodo verbum legis nuncpluviam nominat , nunc rorem vocat , nuncimbrem , nunc etiam nivem dicit . fit sicutMoyses varia & diversa proloquitur tanquam«x gratia multiformis Dei sapientia? prolo-

Esai, 1.2. quens , ita & Elaias cum dicit: ^Audi cadum ,& percipe auribus terra , quoniam Dominus lo-cutus est . Sed & unusquisque Prophetarumcum aperuerit os imbres deducit super faciemterra? , hoc est auribus & cordibus audito-rum . Hoc sciens & apostolus Paulus dicebat:

Hthr.6. 7, ferra enim venientem fiepius super fe bibens im-brem , & germinans herbam opportunam iis a

ctus est , qui solidiorem percipiat cibum . In-firmatur aliquis , & non pro tempore , sedpro infirmitate capere non potest qua? robu-sta sunt : verbi causa non potest plene de ca-stitate capere sermonem , oportet compati, &metiri doctrinam pro virium qualitate, & con-cedi talibus nuptias . Hoc est oleribus pascereinfirmum , & ad hujusmodi mensuras anim®aptare velut tenuem & r °ri similem pluviamverbi. Est autem alia terra, qu$ potest susci-pere validos imbres , ferre etiam flumi na ver-bi Dei, rapidos portare torrentes. D e hs enimtalibus propheta dicit in psalmis: & torrentem pjal.voluptatis tu£ potum dabis illis.

3, Dabo ego , inquit , vobis pluviam in tem- Levit.164.pore suo , & dabit terra nativitates suas . Postprimam benedictionem pluvia;, ista secunda estqua dicitur terra suscepta pluvia dare nativi-tates suas. Invenimus quia & Isaac benedicens

Jacob