E

24z O R I G

jpso diabolo ponamiis, verbi gratia , necessita-te aliqua constrictum fuisse ne peccaret , velpost peccatum ablatam suisse ab eo malitia; vo-luntatem : simul utique ablatum suistet nobis2certamen adversum insidias diaboli, nec exspe-ctaretur corona victori® ei , qui legitime cer-tastet. Si non haberemus qui adversum nos ob-sisterent, agones non essent, nec victoribus mu-nera ponerentur, nec regnum caslorum vincen-tibus pararetur : neque momentaneum hoc &2.Cor.407„ leve tribulationis nostra; supra modum pondusglori® operaretur nobis in futuro : nec aliquisnostrum pro tribulationum patientia speraretjmmensam gloriam suturorum. Ex quibus om-nibus colligitur , quia Deus non solum bonisutatur ad opus bonum, sed & malis . Et hocvere mirabile est quod vasis malis utitur Deusio, sd opus bonum . In magna enim hac mundihujus domo non sunt tantummodo vasä aurea,& argentea , sed & lignea , & fictilia & aliaquidem ad honorem , alia autem ad contume-liam, utraque tamen necestaria. Verum quoniamvasä haec qu® dicimus , rationabilia intelligen-da stint, & liberi arbitrii; non casu, neque for-tuitu , unusquisque aut vas honoris efficitur ,aut vas cpntumeli®, sed qui se tale praebuerit,Ut electus esse mereatur , vas electum , & vashonoris efficitur. Qui vero indignis & deterri-mis sensibus vivit, iste formatur vas contume-li® , non a conditore , sed a semetipso causiscontumelia» st,® datis . Non ergo eos tales esseconditor fecit, sed hujusmodi mentes fecundumpropositum eorum , providenti® su® justa &ineffabili quadam ratione dispensat. Sicut ( ver-bi gratia ) in urbibus magnis, si qui indignio-res sunt;, tk abstruse vita? ac deterrim® horni-nes, ultima qu®que opera , & laboriosa con-demnantur operari, & tamen necessaria sunt ci-vitati hujusmodi opera. Verbi causa , aut for-nacibus lavacri ad succendendos ignes deser-viunt, M tu vel commoditate, vel deliciis per-fluaris : aut cuniculos purgant, aut alia hujus-modi gerunt , ut tibi in urbe fiat & delecta-bilis habitatio . Et illi quidem vel agunt exproposito, vel ex merito patiuntur : opus ta-men ipsorum proficit ad utilitatem eorum qui-bus qu® bona & utilia sunt, parantur. Ita &h®c de quibus proposuimus, Deus quidem ma-litiam non fecit, inventam tamen ex propositiintentione eorum qui declinarunt a via recta ,auferre penitus noluit : providens hoc , quodetiamsi illi esset inutilis qui ea utebatur, face-ret eam tamen utilem iis adversum quos exer-cebatur. Et ideo refugere quidem omnibus mo-dis debemus, ne unquam malitia inveniatur innobis : in aliis vero vincere eam , non peri-mere studendum est : quia & illi , in quibusest malitia , aliquid necessarii operis conf

a Opus est tamen ipsi mundo etiam Angelis qui sint sufesbestias , &c. ) Consule clarissimum Huetium Oriaenianorumlib. 2. qua:st. v. num. xx,x. C*terum hanc suam OrigeneSsententiam hausisse videtur ex Apoc. ix. 11. Et habebant lo-cute super se regem Angelum Abysfi , cui nomen hebraieeAbaddon , gräte autem ApoUyon , & ex lib. pastoris Herm*visione 4. cap. 2. Mißt Dominus Angelum suum qui est superbestias , cui nomen est Hegtin. Animalibus & plantis AngelosStem prseficiunt Athenagoras Legat, pro Christianis pagi 27.citatus a Methodio aptld Epiphanium haras. 64. num. 21. &apud Photium codice 234. sub initium ; Epiphanius libro dejnenuiris & ponderibus cap. 22, Theodoretus qusest. 32. inGenes. Eadem est f entent j a p] a tonicorum in Porphyr. De ab-stinentia ab esu animantium lib. 2. sed displicuit militum hKC•pimo Hieronymo qupiijj i.comment. in Habacuc. ad vers. 14-cap. I. Et jactes' horam,, pisces maris & quasi reptile

non habeas principem , ait .- sicut igitur in hominibus etiam

E N

I S

runt universitati . Nihil enim otiosum , nihilinane est apud Deum , quia sive bono propo-sito [hominis,utitur ad bona , sive malo uti-tur ad necessaria . Sed beatior eris , si magisex virtutibus qu® in te sunt , inveniatur bonialiquid ex te vit® hujus universitas consequi :sicut illi , de quibus dicit Apostolus Petrus :

Vt sitis sicut liminaria in hoc mundo , verbum 1vitee continentes . Ad gloriam sunt ergo neces-saria luminaria mundo huic. Et quid tam de-lectabile , quid tam magnificum , quam opussolis , vel luna? , a quibus illuminatur mun-dus? a Opus est tamen ipsi mundo etiam An- lgelis qui sint stiper bestias, & Angelis qui pr®-sint exercitibus terrenis. Opus est Angelis quiprssint animalium nativitati , virgultorum ,plantationumque , & c®teris pluralibus incre-mentis. Et rursum Angelis opus est, qui pr®-sint operibus sanctis , qui ®tern® lucis intelle-ctum , 8 c occultorum Dei agnitionem , ac re-rum divinarum scientiam doceant . Vide ergone te jpse facias inter eos Angelos inveniri ,qui bestii s pr®stint , si belluinam duxeris vi-tam: aut inter eos, qui terrenis operibus pr®-funt , si corporea & terrena dilexeris. Sed sä-tage quomodo magis adiumaris ad societatemMichaelis archangeli* qui orationes sanctorum Michael os-semper offert Deo . Adsumeris autem in hunc tert oratio 'numerum vel in istud officium, si insistas fern- "u^Deo?per orationi , & vigiles in ea , & impleasquod Apostolus ait ; Sine cessatione orantes . 1.H/.5.17.Vel certe ut adstimarjs in societatem & offi-Cium Raphaelis, qui medicin® pr®est: si cum Rapbaelvideris aliquem vulneratum peccatis , & sagit- n5£ *

tis diaboli confixum , adhibueris curationumsermonem ac verbi Dei contuleris medicinam,ut peccati vulnera per poenitentiam fanes '> &me icinam confessionis ostendas . Si quis verohuiumiodi opera in ho C mundo agit , ipse lepr®bet , ut in suturo s®culo v as electionis ,

& utile Domino ad omne opus bonum para- z T - m z ,tum a conditore formetur . Si vero contraria 21.

gerat^ vas ad contumeliam divin® femetipsumpr®bebit dispensationi . Et propterea puto in Cur rcalo-dmms voluminibus scripta esse & binorumgesta , & malorum , & ex sinistris , & d ex num § esiatris actibus scripturas divinas esse contextas ^ m.s-crisli-ut intelligamus quia apud Deum otiola non " s cnpt3 'sunt , nec malorum opera , nec bonorum .

Verum nunc post excessum plurimum quidem,sed caus® necessarium , redeamus ad proposi-tum .

?- Bajaam hic, ut superius «fiximus, divinuserat, dsmonum scilicet ministerio, & arte ma-gica nonnunquam sutura pr®noscens . Roga-t s 1 " f re 8 c a< ^ maledicendum populo

Israel , legati veniunt , divinacula in manibusierunt, stant attonit® gentes, & anxi®, exspe.

ctan-

per singulos Dei currit providentia , sic in cteteris animalibusgeneralem quidem dispositionem & ordinem cursumque rerumintelligere possumus , verbi gratia , quomodo nascatur pisciummultitudo, & vivat in aquis i quomodo reptilia & quadrupe-dia oriantur in terra , & quibus alantur cibis . Cgterum ab-surdum est ad hoc Det deducere majestatem , ut sciat p> r m0 ~menta singula quot nascantur culices 3 quotve moriantur - qug

cimicum pollicum muscarum fit in terra rnttlticudo zquanti pisces in aqua ndtent , q U p g e n i nor ;bus majorumprgdg cedere debeant ■ N° n simus tam fatui adulatores Dei ,ut dum potentiam ejus etiam ad ima detrahimus, it nos ipsosinjuriosi fimus ; eamdem rationabilium quam irrationabiliumprovidentiam esse dicentes . Ex quo Uber ille apocryphus stulti-tiis condemnandus est , quo scriptum est j quemdam Ange-lum nomine Tyri ( fort. $ypiy ^ praejse reptilibus , & iryhanc similitudinem piscibus quoque & arboribus Ö? bestiis uni-versis proprios in custodiam Angelos aspgndtos.