’2pS O R i G
sancti penetrat castum . Quomodo non & ho-stem vincat in terris ? Et ideo omnimode stu-dendum est quxrere primo, & custodire justi-tiam Dei. Quam.si obtinueris, & servaveris ,omnes tibi hostes jpfii subjiciet : si fueris indu-Ebhaf & tuS ’ apostolus dicit, loricam justitia, &^ accinctus veritatem, fi galeam salutis acceperis,& gladium spiritus , & ante omnia scutum fi-dei, in quo postis omnia jacula maligni ignitaextinguere . Talibus enim instructus armis uni-versa diabolica castra , omnem que ejus fugabisps A { , exercitum, & cum fiducia cantabis : Si consistantadverjum me capra , non timebit cor meum : ftinsurgat in me pralium , in hoc ego sperabo ■ Con-grediuntur ergo duodecim millia adversum Ma-ctjanitas , &■ interficiunt , inquit , omne masculi-° num eorum & reges eorum , & Balaam filium
Beor interfecerunt gladio eum reliquis 'vulneratis eo-rum . Quod in superioribus quaerebamus, quo-modo de scripturis probari postit Balaam con-/ filio subornatas este mulieres Madianitarum ,qux deciperent filios Israel ad fornicandum ,prxfens hic scripturae locus evidenter ostendis,dicens eum peremtum este gladio, vehit aucto-rem scandali , quod immistum est fi}jj S .Ifi-ael.Dicitur- autem de eo, & in iequentibus adhuc£<•>- ,1 1; evidentius hoc modo : Et ait ad eos Moyses :zH.."'" ' * Cur vivam reservastis omnem faminam ? Ipsa enimfiunt , qua fiUos ifirael fecundum verbum Balaamapostatas fecerunt. Interficiuntur autem & regesMadianitarum , atque illi qui prius a mulieri-bus victi liint, nunc expiatione habita, & ge-sta poenitentia , etiam reges vincunt . Ex hocintelligamus, quantum valeat conversio ad Deum,quantum prosit emendatio peccatörum-. Omnemasculinum, omnes reges Madianitarum vincun-tur , & perimuntur ab iis , qui per correptio-nem Domini, & per gestorum poenitentiam cor-repti sunt , & emendati . Quinque ergo regesMadianitarum referuntur ab. Iiraelsticis militi-»bus superari.
3. Sed & nomina eorum cura; fuit scripturaedivina: memorare. Evin, inquit, & Rocpn, &Sur ,- & r Ur , & Roboc . Isti sunt qui regnantapud Madianitas , quos superare , & penitus de-bent extinguere omnes qui militant Deo. a E«a vin namque beiluinus, vel ferinus interpretatur.Et quomodo poteris placere ei qui te proba-vit, si non ab/cideris 3 te, & penitus pereme-ris belluinos & feros mores? Quomodo pote-ris ad mansuetorum beatitudinem pervenire, ni-si prius interficias Evin, & morti tradas prius-b iracundis seritatem ? Ego puto quod nominaEsc scriptura divina non pro historia narrave-rit, sed pro causis & rebus aptaverit. Nam pu-tas suerit aliquis ita stultus , qui filio suo no-men Beiluinus imponeret? Sed hoc arbitror ma-gis , quod instructioni animarum prolpexeritsermo divinus, volens nobis ostendere quod ad-versum hujusmodi vitia militare debeamus, &de habitaculis ea carnis nostrae depellere, istosreges fugare de regno corporis nostri : quodEm». 6 ,i% Apostolus evidentius designat, dicens: Tstpn er -' g 0 regnet peccatum in vsfi.ro mortali corpore, Vis
E N I $
autem videre quoniam non solum apud fimctosnomina pro rebus aptantur , sed etiam apudGentiles, & Barbaros ? De sanctis quidem no-tum est cur Abram Abraham vocitatus sit, 8 cSarai Sara, & Jacob Ifi-ael . Doceamus autemquod mos iste habeatur etiam apud Barbaros.
Nonne unus ex sibis Israel a parentibus suisJoseph nomen acceperat ? Cum autem transiitin zEgyptum, & stetit ante Pharaonem, com-mutavit nomen ejus, & de Joseph cognomina-^ ^ ^
vit eum Psomphtomphanec , quod lingua suaPharao de secretorum , vel somniorum revela-tione composuit . Et non solum Joseph huicapud Pharaonem ex re nomen aptatur , sed &
Daniel in Babylonia Baltassar nominatur : & I,7 ‘
Ananias, atque Azarias , & Mistel , Sidrach ,
Misach , Abdenago vocitantur. V-idcs ergo quiatam Israeliticorum , quam etiam Barbarorum ho-minum nomina , non fortuitu , sed pro rebus& causis aptantur in lege. Igitur Madianitarumregem Moyses appellavit , prout ipse centuitappellandum. Belluina, inquit, feritas est, quxregnat in Madianitis , & non ipsa solum , sed& alius apud ipsos rex nomine c Rocon: quod cest in nostra lingua, inanitas. Regnat ergo &inanitas in Madianitarum gente . Est enim re-vera multa inanitas, & vanitas in hoc mundo,imo & vanitas vanitatum , & omnia vanitas ,quam Dei miles superare debet & vincere .
Vincit autem inanitatem , qui nihil inaniter , >
nihil superflue, & quod ad rem non pertinet,
gerit: qui meminit praecepti illius dominici quo
ait , quia etiam de verbo otioso reddent homines ^ ^
rationem in die judicii. In hac autem vita, ho-
mines totum pene otiosum , & totum inane
est, quod loquuntur, quod agunt. Inanis enim Quis astuL
dicitur omnis actus, & omnis sermo, in quo vanus-
non est intrinsecus aliquid pro Deo , vel pro
mandato Dei. Est & alias rex Madi-an d Ur » d.
& hic interpretatur irritatio. Vides quales sunt,qui regnent apud Madianitas , quibus homini-bus adversari oportet , imo quos perimi con-venit ab iis qui Deum sequuntur, A interfici..
Non enim tam reges, quam vitiorum. nomina,quL regnant in hominibus, referuntur in lege:-& non tam gentium bella, quam concupiscen-tiarum carnalium , quae militant adversus ani-mam , describuntur . Denique hi qui in vitiisregnant, quinque reges esse dicuntur : ut evi-dentissime doceamur > quia omne vitium quodregnat in corpore, ex quinque fimsibus pendet.
Isti ergo quinque sensus perimendi sunt de re- Omne vr-qno Madianitarum, ut ultra vitia non regnent tmm u e £super eos , sed justitia , ne ad scandalum vi- senfibus,,deant quae vident , sed ad aedificationem . A-pud Madianitas enim sensus isti ad scandali-zandum regnabant , ut scandalizarent , & de-ciperent . Et ideo praecepit Dominus , ut yi att h. 5.si te scandalizaverit oculus tuus , eruas eum:si manus aut pes , abscindas eum . Videsergo , quia & ipse jubet abscindi , & pe-rimi reges scandalizantium. Melius est: inquit,te luscum introire in regnum Dei , & man- ;eum, aut claudum, quam cum iis mitti in ge-
he-
a Evin namque- beiluinus vel ferinus interpretatur . ) Itum.2T. 8. Evin Hebraice scribitur QJt Evi . Quod’nomen meliusverteretur desiderium meum . Sed qui primus nomina Hebraicainterpretatus est, quoniam gutturales facile inter se commu-tantur, forte nomen vjjj deduxit ab flifj vita , vivens , ani-mal , bestia , fera .
b Ego puto quod nomina beo scriptura divina non pro histo-
ria nanaverii, &c, ) Vide Origeniar.orum lib. *•, quajst. ,,,,num. 2. & 14.
c Rocon , quod est in lingua nostra inanitas . ) Radix estJ31") evacuavit , exhausit.
d Ur , & hic interpretatur irritatio . ) Ab quotf est ,alkescere , expallescere proprie prx iracundia «