374 O r i g

Verum ne nos impediamur, sed magis ac magisdicamus : Exaltavit cor meum in Domino : &pro hoc ipso quod videmus immundos spiritusflagellari , gaudeamus : quia & per h®c multiconvertuntur ad Dqminum, multi emendantur,multi ad fidem veniunt, & nihil est quod sinecausa faciat Dominus , nec aliquid fieri frustrapermittit . Nam quoniam multi sunt qui verbonon credunt, nec rationem doctrin® suscipiunt,in his cum daemon insilierit, tunc convertuntur,ut ubi abundavit delictum, superabundet gratia:& ubi maligna virtus operata est, ibi plus post-modum Domini gratia operetur : quia cum ex-pulerit Domini gratia malignum spiritum, intro-ducit Spiritum sanctum - & anima qua» repletafuerit spiritu immundo, repletur postmodumSpi-ritu sancto - Ideo pro his omnibus dicamus :Exaltavit cor m eum \n Domino . Et exaltatumest cornu meum in Deo meo. Sunt qu$dam cor-nua justorom quibus utuntur vel agentes aliquidvel loquentes, sicut cum dicunt s In te inimicosPJ-44'5’ costros ventilabimus cornu. In gr$co xsp arltro-ju.it dicitur quod est cornu petemus, vel venti-jp/. 7 j, io. ibimus . Sed & alibi dicitur : Et exaltabunturcornua justi. Oportet ergo nos babere ista cor-nua, qua? justis de causis apicibus Christi crucisconseruntur, ut in his destruamus & dejiciamusadversarias virtutes de anima nostra, quibus pro-stratis & expulsis postit in nobis plantari vinea,<ls«t. j, i. quia vinea fati a est dileclo in cornu tn loco ube-ri. Exaltatum est ergo cornu & hujus just®gra-s Reg,*, i. tia? , 8c omnis justi in Domino . Dilatatum estOS meum super inimicos meos. Scriptum est: Di-■V' 8l * 3o ’ lata os tuum , & adimplebo illud , & nunc dicit•hsc justa : Dilatatum est os meum . Si idoneus& sortis fuero in verbo effectus , & validus insapientia , ita ut non angustis assertionibus, sed«dilatatis & affluentibus confutare poslim omnemscientiam extollentem st adversum fidem & veri-tatem Christi : vel cum incredulitatem vel per-fidiam* arguens Juda?orum ex lege & ex Prophe-tis depromtam, ostendero esle Christum Jesum,& in omnibus potero redargueie veritatis inimi-cos : tunc digne postum etiam ego dicere Di-latatum est os meum super inimicos meos. Si mi-lii certamen moveat Basilides, & eum vehemen-ter obtrivero : si Valentini discipulus occurrat &me quaestionibus ventilet , & de hoc certaminevictor exiero si his prostratis Marcion occur-rat , & discesserit etiam ipse superatus: Dilata -tum est os meum super inimicos meos . Si istisconfutatis occurrant philosophi insultantes sim-plicitati fidei nostra?, & idiotas nos imperitosqueclamitantes, & convertar etiam ad ipsos, & ve-rae sapientiae viribus falsa? ac fucat® sapienti® ne-bulam obturbavero, & non solum hujus mundi,sed & principum hujus mundi sapientiam destru-xero, tunc plenius dilatatum est os meum superinimicos meos. Sancti eft ergo vox ista & per-secti , qui rebus ipsis & veritate subnixum hu-juscemodi sermonem postit proferre & dicere :Dilatatum est os meum super inimicos meos. Oportet ergo nos primo os nostrum dilatare , utimpleat illud Deus • Quomodo autem ps primodilatamus? per meditationem verbi di vitii, ut pos-simus eo usque proficere , ut a dilatatione orisetiam ad cordis dilatationem veniamus, & cumCor 6 u Apostolo dicere .* Cor meum dilatatum est ad0 ' ‘ vos o Corinthii . Ex latitudine enim cordis ab-

undantia ori sapienti ministratur.

U. Quia Icet at a sum in salutari tuo. Si Iseta-

E N I S

tus fuero in salutari Dei, tunc dilatatum est os .meum super inimicos meos. Non estsanflus ficut l '

Dominus. Si scriptum esset, non est scnctus nisiDominus, conscquens erat omnes nos renuncia*re nobismetipsis ab hac spe ut sancti efficere-mur : nunc autem necessaria distinctione utitur& dicit : Non est sanffus sicut Dominus : hocest, etsi sint multi sancti, sed nullus ita scnctusest ut Dominus. Possunt ergo multi sancti fie-ri, sicut & mandatum Dei dicit : Sanili estote , Levit. t°-quoniam & ego sanBus sum . Sed quantumcum-que quis in sanctitate proficiat, quantumlibetpuritatis & sinceritatis adquirat, ita esse scnctushomo non potest sicut Dominus : quia ille lar-gitor sanctitatis est, iste susceptor : ille sanctita-tis fons est, hic autem sincti sontis potator : il-le sanctitatis lux est, hic scnct® lucis inspector:

& ideo non est sanBus sicut Dominus , & nonest preeter te. Quid est quod dicit, non est pra-ter te , non plane capio . Si dixisset , non estDeus pr®ter te, vel non est creator pr®ter te,aut tale aliquid addidisset, nihil requirendum vi-debatur , nunc autem quia dicit, non est presterke, mihi hoc videtur in loco designari, nihil eo-rum qu® sunt , hoc ipsum quod sunt naturali-ter habere. Tu solus es, cui quod es, a nullodatum est. Nos enim omnes , id est , universa,creatura non eramus antequam crearemur,, & ideoquod fumus voluntas est creatoris. Et quia ali-quando non fuimus, non est integrum si dicaturde nobis quia fumus, quantum ad illud spectatcum non essemus. Sed solus est Deus, qui quod,est scmper habuit , & non accepit ut esset ini-tium. Denique Moyses cum-discere vellet a Deoquod ei nomen esset , docens eum Deus dixit :

Ego sum qui sum , & hoc mihi nomen est . Si xxod.z.' 4 'ergo aliud aliquid in creaturis hoc nomine velhac significantia appellari posset, nunquam dice-ret Dominus hoc sibi esse nomen. Sciebat enimse solum esse , creaturas vero a sc accepisse utessent. Nam & umbra ad comparationem corpo-ris non est , & fumus ad comparationem ignisnon est . Sic ergo & qu® in c®lis sunt & qu®in terra, visibilia & invisibilia, quantum ad na-turam Dei pertinet, non sunt, quantum ad vo-luntatem creatoris, sunt hoc quod ea esse vo-luit ille qui fecit. Ideo ergo dicitur, quia pra-ter te, non est.

12 . Non est potens sicut Deus , Deus noster . s.Reg.i. 1 'Simile est hoc illi quod superius dictum est ,

quia non est sanctus sicut Dominus. Sicut enimibi non dixit , quia non est sanctus quisquam ,sed non est sanctus sicut Dominus , ut ostende-ret quia etsi sunt scncti, tamen nemo ita est san-ctus ut est Dominus: ita & in hoc loco etsisit aliquis potens, non est , inquit , potens ficutDeus noster,

13 . Nolite multiplicare loqui excelsa. Cur non ibid. f- 3 'dixit : Nolite loqui excelsa ? Ergo licet mihi ali-qua loqui excelsa, multiplicare autem excelsa &

ardua non mihi licet, hoc enim videtur designa-ri per id quod dictum est , Nolite multiplicareloqui excelja. Quid ergo perhoc indicetur, con-fideremus . Non permittitur human® natur® mul-ta excelsa loqui , neque multa excelsa intellige- . ,re. Nam & Salomon dicit : Altiora te ne qaa~ Lcch. S- 5,steris , & fortiora te ne strutere , sed de quibustibi preeeeptum est , hac intellige . Ergo & inhoc loco dicitur excelsa , non ut omnino nonqu®ras , scd ne de his multiplices qu®stiones .Respicienti quippe ad imbecillitatem conditionis

s.

P/

hs

»A

fr,

I .Reg L I.