4°7

Selecta in P s a l m o s.

P S A L M U S IV,

N finem m psalmis .cantifum David , &o. )a Cum multi psalmi secundum septuagintainscribantur in finem , secundum alios autem ti-tulum habeant huic m finem inscriptioni consen-taneum, opera pretium est pro viribus investi-gare hujus dictionis sensum • Sciendum est , utartis cujuslibet atque scientiae quidam finis estquem intendit is qui artem vel scientiam serioexercet , sic etiam natura rationalis finem ali-quem esse oportere. Hic autem est vivificari inChristo secundum Apostolum. Existimamus ita-que psalmos qui in finem inscribuntur , sensumquemdam finis pra se ferre, & ad illum finemeos qui qu® dicuntur, intelligunt , cohortariOmni autem certanti finis est victoria. Quare,cum , ut antea ostendimus, David dicatur Chri?stus , psalmi qui rn finem David inscripti sunt,finem & victoriam annunciant Christi quem jux-ta Aquilam dicere liceat victorem . Omni enimvicto victoriam tribuit , quandoquidem quisquisa Christo vincitur, accidentem sibi malitiam vin-cit , & de medio tollit , Utpote Christo fubje-ctusl. Neminem enim invitum vincit Christus ,sed suasione, cum sit Verbum Dei. In hanc er-go victoriam hymnos seu psalmos inscribi, qui-bus septuaginta in finem titulum fecerunt, Theo-' dotio auctor est: at Symmachus triumphales Chri?sti dixerit ejusmodi psalmos seu cantica. Verum-itamen cum non tantum ipsi David , sed Asephquoque & filiis Core in finem dicantur, non ab-surdum suerit nos de omnibus sanctis qui Chri-sti imaginem suscepere, quod hic dictum est in?telligere. Quod vero apud septuaginta & Aqui-lam dictum est in psalmis , id apertius puto edi-disse Symmachum, in psalteriis , cum tres no?doceant in organis qu® psalteria dicuntur , hu-jusmodi canticum seu modulationem suisse per-solutam?.- Nam plurima quaerenda sunt organa ,quibus illud in finem canitur, vel pro parta vi «'dona , vel vidori. Potest autem & quod Theo-dosio edidit, in vidodam in hymnis , hoc ipsornsignificare. Hoc igitur canticum , vel meloJia ,sive psalmus memoratum habens argumentum ,quae antea a nobis explicata (unt, pollicetur, exvulgariore sententia Prophet;? Da vidi, secundumarcanam vero significationem Christo sanctorumpersonam assumenti, ipsorumque a?rumna$ quasi*’ Cm V4 .*. proprias , & dilatationes modo sibi adscribenti( sanctorum enim illa vox est : In omnibus tri-bulationem patientes , sed non angustiati ; ) mo-do autem eos convertenti qui gravi corde sunt,Sc vanitatem diligunt . Cseterum non longa in-quisitione indiget discrimen vocum cantici & me-lodi®. Per canticum vox dicentis inclinata, permelodiam artificium carminis rythmice cantatidesignatur. Secundum autem sensus anagogici le-ges , bene compositum & ad rationis normamexactum yit* institutum ad Dei gloriam , cumdoctrina fana verbifq lie ad aliorum utilitatemconcinnatis, erit melodia.

.a Cum multi psalmi &c, ) Codd. Ros, Baroccianus, Coisli,nianus, scheda Combefisii, Barbarus & Corderius Orioni tri-»“Unt, quamquam similia aut eadem saltem quoad sensum re,peeiuntur apud Eusebiuin.

Cum invocarem , .exaudivit me peus justitia■mea , &c. ) b Qu® hic loquitur persona , vel ^Propheta , vel Christus est secundum humanamnaturam quam nostri causa suscepit . Declarantautem h$c verba ipsum .exaudiri, non postquam-invocavit, sed cum invocaret. Sanctis enim.& om-nino audientibus pracepta divina, h®capud if a i.r 8 .. 9 .

jam prophetam promissio gnnunciatur ; Adhucte loquente .dicam ecce adsum . Oper® autempretium est considerare quid sit invocare , cumii qui scripturam non scrutati sunt , arbitrenturcujuslibet qui ad orandum propenderit, hoc es-se opus , Propheta vero apertislime declaret adsanctos & eos qui salvandi sunt , pertinere in-vocationis munus .- nam, inquit , omnis qm in-Jogi. x.p-vocaverit nomen Domini , salvus erit . Si enimomnis qui invocaverit nomen Domini salvus ent >qui non salvatur*, is non invocavit nomen Do-mini, licet hoc ipsum s®pius fecisse visos soerit.

Si quidem invocatio non in voce, sed in rectoloquentis affectu , & fidei firmitate posita est .

Ita & in psalmo nonagesimo octavo non cuili-libet Dominum paslim invocare tributum est ,sed Samueli qui tanti a Deo habitus est, ut cumMoyse* dilecto annumeraretur , quemadmodumJeremias ait : Neque st steterint Moyses & Sa-j eremA y>1 ,muel coram me, & oraverint pro his quibusdamimpiis , exaudiam eos , dicit Dominus. Scriptumest igitur de eo : Moyses & ^daron in facerdo- s/-A2.6.7,Isibus ejus, & Samuel inter eos qui invocant no-men ejus . Invocabant Dominum , & ipse exau-diebat eos 3 in columna nubis loquebatur ad eos ,Custodiebant testimonia ejus & praecepta qiue de-dit illis. Domine Deus noster tu exaudiebas eos:

Deus propitius fuisti eis . Quia enim custodie-bant testimonia ejus & pracepta qua; dedit eis,quando orabant, jnter invocantes reputabantur.

Et in centesimo quadragesimo quarto psalmo ac-curatius ediscimus quis fit ille qui invocat: Pro , /y; I44 , i,.pe est Dominus omnibus invocantibus eum i» ve-ntate, quod nempe sint quidam qui non invo-cant in veritate.. Non enim qui dicit nubi , Do- Matih.j.ilmine , Domine , intrabit in regnum cariorum , sedqm /acu voluntatem patris mei qui ,n c<el,s est.

Nam persecte dicere est Domine , quando operaipsa clamant & dicunt, Domine , Domine. Hincergo liquet eum qui invocat Dominum , justi-tiam habere & justitiam veram . Cum autemChristus sit justitia, justus particeps est justitiae»id est , Christi . Ne vero illud : Deus justitia;me<s , superbiam pariat , possumus hoc insuperUti: Qui fadus est nobis a Deo sapientia & jit- |,Cflr ' 1 ‘* c Nftitia, & redemtio , & perinde erit ac si dice-res: Deus Domini mei.

In tribulatione dilatasti mihi, miserere mei , & 1 ’

exaudi orationem meam, &c.) c Videtur divina Cscriptura nulla habita propositi humani rationespeciatim tribulationem vocare id quod sanctoviro adversum evenit , licet ad ejus exercitiumjnseratur , Quod enim ejusmodi peccatori acci-

dit,

b Que hic loquitur persona &c.) Codex Baroccianus, Barba-rus. Exstat etiam ;in codice Roe 4. sed mancum & mutilum.

c Videtur divina scriptura &c. ) Scheda Combefisii codexRoe 4. Daniel Barbarus,

-K