Matth. S
n.
Psal. 6. 7
Pst 41 . 4.
Jcrem.i 0.7.
Ibid, 8 .
Prov.i. 28.foti. 2, 31 ,
Rom. 7. »4.
Jerern. 20 . 8 .L
150 O R I G £ N I s I
quod subobscure volui indicare quid dicat bisverbis: aimaro verbo meo ridebo , & ostendererisum fletus & fletum illum quem fundent ii, qui hic rident, Deo fortasse luctu eos afficien-’* te? Ibi enim erit fletus & stridor dentium.. At-que id agit Deus videns flentem ob propriapeccata, & lugentem ob propria delicta jam inconscientiam suorum malorum venisse . 17 tinamunusquisque nostrum pro singulis suis peccatis• diceret : Lavabo per singulas nobles leblummeum , & lacrymis meis stratum meum rigabo .
Utinam unusquisque nostrum ob sua peccataflendo diceret : Fuerunt mihi lacryma mea pa-nis die ac notie . Si hic oratio mea acerbiorfit, acerbior autem, quoniam angor , auditoresqui redarguuntur, illam segre serunt ; sed cumme dicentem moleste serunt, scio amaro verbomeo finem fore risum, risum beatorum. Quod. sor.i&sse sciens Propheta dicebat : Quia amaroverbo meo ridebo. Nunc quidem amaro verbo,
& nondum rideo , sed amaro verbo meo ri •debo.
7. PraVaricationem & miseriam invocabo .Deum invocat justus, sapientiam invocat etiaminiquus . Erit enim , inquit , cum invocabitisme , sed ego non exaudiam vos . Illic quidemtam injustos quam justos manifestum est invo-care nomen Domini; & omnis qui invocaveritnomen Domini salvus erit hic autem Prophe-ta dicit : Prievancationem & miseriam invoca-bo . Sicut Deum , sic pravaricationem , sicutDominum, sic miseriam - Num rem bonam in-vocat Jeremias, cum promittit dicens : Prava-ricattonem & miseriam invocabo ? Sed conside-randa sunt pacta qtiT inimus , & quomodofrangantur j nonnunquam enim pacta male con-trahuntur , quibus male initis urinam praevarica-tionem invocemus . Ita fi cognovero latam &spatiosam viam quse ducit ad interitum , & ,quod per eam iter faciens nihil molesti patiar,de lata illa & spatiosi via transiero ad angustam& arctam, etiam mala sustinens dico: Miseriaminvocabo . Dissolvam foedera cum mundo & re-bus humanis inita, ut coelestia recipiam . Mi-seriam invocabo. Ita porro deserens vitam latae& spatiosie viae, veniensque ad angustam & ar-ctam , ut fiam miser quemadmodum Paulus ,dico: Miseriam invocabo. Neque enim homoquilibet dicet: Infelix ego homo , quis me libe-rabit de corpore mortis hujus ? Sed qui intelle-xerit corpus mortis , qui liberari voluerit decorpore mortis hujus, is dicet: Infelix ego ho-mo . Qui vero corpus amat , quod vulgus ho-minum solet, qui suturum saeculum non credit,nequaquam dicet: Infelix ego homo', sed beatumse putat quod homo sit, & versetur in mortiscorpore. Igitur si percipere potuero quomodoPaulus dixerit : Infelix ego homo , si miseriamnondum invocavi , invocabo ipsam , pactionescum vitiis frangendo , & cum Jeremia dicam :Pravaricationem & miseriam invocabo . Nequeenim dixit : praevaricationem Dei invocabo . aVolo asserere de scriptura exemplum justi pa-ctum frangentis , ut ostendam quo pacto illepraevaricationem invocarit . Cum Holophernopacta fuerat Judith , ut per tot dies egressa pre-ces funderet Deo , quibus elapsis simet Holo-phernis cubili traderet . Pacta haec Holopher-
N J E R E MI A M
nes admisit, potestatem Judirhae fecit, ut extratentoria Deum oraret. Quid agendum erat Ju-dirhae? Pacta-ne servanda an frangenda? Certefrangenda, ut omnes satentur. Pacta enim cumHolopherne inita violare beatum erat apudDeum. Violatura erat Judith pactum cum Ho-lopherne & dixit: Pravaricationem invocabo ;
& sine praevaricationem invocavit . Utinam is& ego fiam qui dicam : Pravaricationem invo-cabo , & invocem praevaricationem pacti cumserpente, pacti cum diabolo. Pactum olim iniitserpens cum Eva. Illi haec erat amica, & ami-cus serpens mulieri . Sed Deus utpote bonuspacta haec dissolvi , & amicitiam hanc pravamdeleri curavit, & uti bonus Deus dicit : h.nimi-.Q gacttiam ponam inter te & mulierem , & interfemen tuum & femen illius . Pie igitur audia-mus quo pacto Deus inimicitiam inter hunc& illam ponat , ut amicitiam inter illam &Christum conciliet . Fieri enim nequit ut quiscontrariorum simul amicus sit . Et sicut nemopotest duobus dominis servire , ita nemo potestamicus esse Deo & Mammonae , amicus Chri-sto & serpenti j sed necesse est ut amicitia Chri-sti inimicitias generet cum serpente, & amicitiaserpentis inimicitias pariat cum Christo . Pra-varicationem & misertam invocabo . Ut veromelius inteliigas quid sit , misertam invocabo ,describam quod fieri solet ab Asietis. Est enimsiepe qui cum sit ei liberum nubere, sicque vi-tare molestiam insurgentis adversus spiritumcarnis, eligit non abuti nubendi potestate , sidaffligi & tolerare, jejuniis corpus domare , ip-sum in servitutem redigere talium ciborum ab-stinentia, & omnimodo spiritu facta carnis mor-tificare . Nonne hic misiriam invocavit , cumposset deliciis voluptatibusque si dare , & mi-siriam non invocare ? Si quis ergo Prophetam,imitari potest, pravaricationem, ut exposuimus,
& misiriam in piis exercitationibus invocet .
Id autem vere etiam in Jeremia contigit , cumctelebs caste vixerit: dixit enim illi Deus: Non fer. 16.accipias mulierem , neque facias liberos , & incastitate vixit. Pravaricationem namque & mi-siriam invocavit.
8. Quia satius est sermo Domini in oppro- Ibid. io-brium mihi . Beatus Jeremias cui non aliud estopprobrio quam sermo Domini ; nos autemmisiri quibus opprobrio est non verbum Do-mini , sid peccata nostra! Nobis opprobrio suntlapsus nostri tum prascntes tum praeteriti . Provitiis nostris maledicta sustinemus . Verum Sal-vator non bifce nos opprobriis vexari vult ,cum dicit: Beati estis cum maledixerint vobis , Matth: ^& persecuti vos fuerint , & dixerint omne ma- 11 'lum adversum vos propter me. Gaudete in illadie & exultate. Sermo itaque Domini, inquit,fablus est in opprobrium mihi , & in densum I er ' l0 ‘tota die. Considera deinde quam sint prophetaecandidi homines, non, sicuti nos facimus, pec-cata propria occultantes, at palam non tantumfui aevi hominibus , sid cunctis generationibusdicentes si quid peccarunt . Ego quidem nonaudeo confiteri bic meas iniquitates coram pau-cis, quoniam audientes me condemnaturi sunt:at Jeremias, 'cum aliquid deliquisset , non eru-buit , sid suum peccatum scriptis mandavit .Peccatum erat quod subditur: Et dixi : non no- IhiL l0 '
minabo
a Volt asserere de Scriptura exemplum. &c. ) Librum Ju-dith vide S ah Origene scripturam appellari: id quod a Nic*-
na quoque postmodum synodo factum legimus apud Hierony-mum Prsefat. in Judith. Huetius.