;z8 O R 1 G E N I S I

«on restituit Deus ipse peccantibus , sed aliisutitur ministris . Quando vero per merit t suaingens hominem aegritudo comprehendit j utnunc Babylonem , qua; gravibus propria; mali-tiae est confusa vulneribus , tunc ad retributio-nem Deus ipse festinat . Similia quaedam huicsi requiris , invenies & de Jerusalem , quae eiacciderunt post prophetas , ob id quia insidiatasit Christo . Sic finita est primi capituli conti-nentia .

7. Videamus & csetera : Calix aureus Baby-lon in manu Dei inebrians omnem terram . Devino ejus biberunt gentes . Propter hoc commotasunt gentes & subito cecidit Babylon , & con-trita est. Nabuchodonosor volens decipere ho-mines per calicem Babylonis dolosum, non mi-scuit in vase fictili quod parabat potari, sed ne-que in paulo meliore , & $reo vase , vel stan-neo , & quod ista praecellit argenteo : verumeligens vas aureum, in eo poculum temperavit,Ut quis videns decorem auri, dum radiantis me-talli pulchritudine delectatur , & totus oculishaeret in specie, non consideret quid intrinsecuslatitet , & accipiens calicem bibat nesciens cali-cem Nabuchodonosor, intelligens autem calicemaureum in praesenti nominatum. Sed animadver-tas pestimorum dogmatum verba mortifera qua-lem habeant compositionem , qualem decoremeloquentiae , qualem rerum divisionem : cogno-sces quomodo unusquisque poetarum qui putan-tur apud vos disertissimi , calicem aureum tem-peravit , & in calicem aureum venenum injece-rit idololatriae , & venenum turpiloquii , vene-num eorum quae animam hominis interimuntdogmatum, venenum falsi nominis scienti® - Sedmeus Jesus contra fecit , sciens aureum calicemZabuli , & praecavens nc aliquis ad fidem suamveniens, suspicaretur etiam Christi 'talem esse ca-licem , qualem esse requirat, & per similitudi-nem materiae formidaret errorem : ideo curavitut haberemus thesaurum istum in vasis fictilibus.Saepe vidi aureum calicem in pulchro sermonisornatu, & dogmatum venena considerans depre-hendi calicem Babylonis.

Jsrem. 5r,7. 8. Calix (tureus Babylon in manu Dei. Non

femper calix aureus Babylon . Cum autem ve-nerit ad vindictam, & in manu Dei posita fue-rit , tunc efficitur terra quae quondam tacta estin Jubach . Neque vero jugiter in manu Deicontinetur, scd ultionis tantum tempore , cumcoeperit Dominus ei restituere quod meretur ,tunc in manu* ejus inebrians omnem terram istecalix aureus Babylon inebriabit . Quomodo au-tem universam terram inebriabit, facile scies, siconsideraveris omnes homines ebrios . Inebria-mur ira , inebriamur tristitia , inebriamur men-te , excedimus amore , concupiscentiis & vanagloria . Quanta pocula temperaverit , quot ine-briantes porrexerit calices calix iste, quid necesise est dicere?

Ibid. 9 ■ Calix aureus Babylon inebrians omnem ter-

ram . Animadverte omnem terram plenam essepeccatis, & non quaeres quomodo Babylon om-nem terram inebriaverit. Sed si forte te viderisjustum ebrium non esse de calice peccatorum ,noli putare scripturam esse mentitam quae dixe-rit , inebrians omnem terram , cum iste nonebrietur a Babylone, & tamen consistat in terra.Audi quia justus non sit terra. Omnem terraminebriat calix iste aureus. Justus vero cum sit su-per terram, conversationem in coelis habet. Et

n JEREMIAM

propter hoc non convenit ulterius justo dici : Q c)tl i--"Terra es, & m terram ibis. Sed necesse est au-denter loqui, dicit justo Deus adhuc consisten-ti super terram : coelum es , & in coelumibis. Portat enim imaginem coelestis. Igitur utconcludam , calix aureus inebriat omnem ter-ram , id est , omnes ab eo inebriamur quandiuterra fumus.

10. De vino ejus biberunt gentes , propter hoccommota sunt. Sicut in his qui bibunt istum quiin usu est vini liquorem , si super sitim & su-per mensuram biberint, videmus ebrii corpusmotum , vacillantes pedes , caput ac temporapraegravata, os dissolutum, linguam significantemsermones ebrii & haerentibus labiis verba praeci-sa : similiter est videre eos qui de calice aureobiberint Babylonis, quomodo moveantur , quo-modo instabiles gressu sint , quomodo debilitatamente & fluctuante cogitatu nihil firme teneant ,sed femper in turbationibus agantur incerti -Quamobrem scriptura divina de istiusmodi ho-minibus in alio loco ita ait : Propterea commo-ti sunt . Interponamus aliquid mysterii , quid

de peccatore dicatur Cain . Cum egressus eil Gw, 4>a facie Dei , habitavit in terra Naid , contraEden. Naid in graeca lingua interpretatur com-motio . Qui enim derelinquit Deum , qui de-serit sensum de eo jugiter cogitandi , iste interra Naid hodieque habitat , id est , in tribu-latione mali cordis & mentis commotione con-sistit. ‘

11. Biberunt gentes, propterea commota sunt ,

& subito cecidit Babylon , & contrita est .

Quando dicit : Repente cecidit Babylon , vide-

t ir mihi prophetizare consummationem mundi ’subito suturam . Quomodo enim diebus diluviicomedebant & bibebant, emebant & vendebant,plantabant & aedificabant , donec veniret dilu-vium , & tulit omnes , & subito venit inunda-tio, similiter autem & in diebus Loth : sic &consummatio mundi non per partes fiet, scd re-pente . Huic conserendum existimato id quodscriptum est in Jesu Nave, quando a voce solatub®, Jericho civitas corruens subito disperiit :

& juxta hanc similitudinem Babylonem quoquein consummatione saeculi casuram esse , & subi-to conterendam. Et haec quidem de consumma-tione dicta sint . Si vero veneris ad adventumDomini mei Jesu Christi , & videris ejus ma-gnum opus , quomodo subverterit omnia gen-tium de idolis dogmata , ut credentes de erro-ris eximeret jugo , intelliges quia in temporepastionis ejus Babylon extemplo corruit, & con-trita est. Unusquisque nostrum consideret se ip-sum , Sc animadvertat Babylonem in suo pecto-re corruisse. Si autem & in alicujus corde noncecidit civitas confusionis, huic Christus necdumadvenit . Veniente quippe eo , Babylon ruereconsuevit . Propter hoc ad orationum praesidiaconfugientes, petite ut veniat Jesus in corda ve-stra , & conterat Babylonem & faciat ruere om-nem malitiam ejus , & reaedificet pro his qutesubversa sunt, pro Babylone quae suerat anteconstructa, in ipso principali cordis vestri , Je-rusalem civitatem sanctam Dei.

11. Plangite eam , <& accipite resinam corve-ptionis ejus , st quo medo sanabitur . plangite ,ait , Babylonem . Deinde quia omnis anima re-cipere potest salutem, & neque una apud Deumest insanabilis , idcirco consilium dat his quipossunt transmigrare in Jerusalem ad testimonium»

habe*