IN E Z E C
jactantia deleatur, quas sunt excelsa. Ipse autemrationabilis gladius quaeeutnque contra rationem«xtruimus altaria, rati deberi Deo rationabilemcultum, ipsa conterit, nec non munitiones quasnos divino verbo asdisicare existimamus , quas»que divinus sermo nunc delubra vocat.
Et oculis eorum fornicantibus. ) Huic aptan-dum quod dictum est; Qsti viderit mulierem
ad concupiscendum eamjam moechatus est eamin corde suo: quodque in Daniele de iniquis se-nioribus erga Sufinnam habetur: At illi mtqttisufferunt ut discooperiretur ( erat enim cooperta )ut vel sic satiarentur decore ejus . Spiritalibusquoque oculis fornicatur, qui se avertit ne de-corem veritatis verbi contueatur.
Non frufira locutus sum . ) Non frustra eve-nire puto qua: dignis distribuuntur calamitatesmalorum nomine hic appellatas; hoc nempe es-se quod hic habetur : Non frustra locutus sumei cunffa hac . Ex illorum enim eventu effici-tur aliquid , cum ii qui ea perpetiuntur , utili-tatem reserant , & convertantur . Sin auremetiam post inflictas poenas nonnulli in peccatoperseveraverint, ait per Jeremiam sermo propnC". ticUS : Frustra percuffi liberos -vestros:■ difctpli-nam non suscepistis. Verisimile enim est percus-sorutri liberorum nomine hic intelligi maliti®opera, mala; animae genimina, quibus solutis &percussis, nihilominus manet malitia. S®pe enimoperibus impeditis , ipsa quoque sensim deficitpravitas.
Plaude manu & obstrepe pede . ) Quantumad litteram attinet, jubetur Propheta ob multi-tudinem abominationum populi quiritari non so-lum voce , sed & corporis habitu , ut manusquidem pr® stupore ob multitudinem peccato-rum plaudant ; pes vero terram vehementer qua-tiat, ut inde sonitus perstrepat . Illud autem ,Et dixi , Euge , paraphrasi utens Symmachusvertit Lamentatus sum & clamorem miserabi-lem m modum edidi . Et nos igitur ad instarProphet® decebit indigne ferentes quae patranturmala, & lugubriter flere , & nullo modo pro-bantes quae praeter rectam rationem fiunt , jll apenitus detestari . Forsitan vero manu plaudi-mus, quando peccantibus non cooperamur; pe-de autem perstrepere dicimur, quando non am-bulamus cum illis . Dicimus item miserabilemin modum Euge , cum nulli abominationi ver-bo & opere consentimus.
CAPUT
VII.
Hac dicit Adonai Dominus terra Israel .Quandoquidem terrae Israel prophetia de sinventuro dicitur, existimo alas terrae eos este quperspicacioris animi sunt, quique sublimi volatenituntur sup ra omneS q U j s unt super terramEt certe ipsi propter corpus quodammodo dicqueant e terra esse, atque Israel erit ais terrae& qui secundum legem vivere edocti sunt- AIhis enim alis terrae prodigia audivimus > quem
admodum ait Ifiias: Domine ab alis terra prodigia audivimus cum u qui alarum ( ut si
dicam ) expertes sunt, prodigia dicere non ncverint . Quomodo enim a lje terrae non fuerirqui ita sunt a natura comparati, ut alas sibi stm ant tanquam aquilae ? Quatuor autem ab d;cuntur generalia quatuor agmina, in quae divduntur primum & supra omnes domus Aaron
deinde domus Levi, tum domus Israel, ac pcT om. HI.
H I E L E M, 235
ctremo tanquam alii praeter istos, ii qui timentDominum. Domus enim Israel speravit in Do- Ps.uy 10minum; adjutor & proteBor eorum est. Ia alioautem psalmo praeter istos nominatur domusLevi: ac domus quidem Aaron sacerdotes sunt;domus Levi, qui ( ut ita dicam ) sub sacerdo-tibus sunt aeditui; domus Israel qui e duodecimtribubus sunt; timentes autem Dominum , quiab Israel i rico semine alieni, Domino adhterent,ac sunt proselyti .
Et mittam ego in te. ) Observandum Iffa&Lzscb.j.t.novo quodam modo exprimi ad arcanum divi-nioremque intellectum repraesentandum, A* viis lb:d.tuis, inquit, quae puniuntur, vindicabo te. In-juria enim quando afficiuntur qui peccant, nonab alio quam a se ipsis afficiuntur. Cumque nonalii sint aliave persona quam qui injuria affectisunt, puniuntur qui injuria affecerunt: iidem ta-men sunt qui vindicantur & puniuntur . Ulci-scens itaque Deus eos qui a se propter malitiaminjuria affecti sunt, ea ratione eos punit , quasibi injuris auctores fuerunt. Ac poenis quidemabolentur injuriae'auctores, manent vero qui in-juria affecti sunt, non amplius eos qui injuriam fe-cerunt, in se ipsis habentes. Non enim’ampliusinjuri® parentem malinam ejufque opera habent.
Sed & illud attende : Et dabo super te omnes ibid, ^abominationes tuas. Non enim quasdam quidemdat, quasdam vero non dat; sed omnes delet.
Et, si sic loqui fas est, etiam bene de iis me-rendo, ac iis indulgendo qui abominationes fe-cerunt , Deus super eos dat omnes abominatio-nes eorum, quemadmodum discere est etiam exillis qu® in Amos ita scripta sunt: Venmtamen Amas. 3. 2.vos cognovi de universis tribubus, Idcirco ulci-scar super vos omnia peccata vestra . Nam & il-lic quod dicit , ejusmodi est : Quandoquidemvos cognovi pr® omnibus qui sunt super ter-ram , idcirco ulciscar super vos tanquam meos( & quos cognovi ego , iis beneficio ) omniapeccata vestra . Ac tanquam bonus medicus ,ait: A lon parcet oculus meus super te , neque mi-serebor . Quemadmodum enim medicus iis par-cens quibus majore sectione aut cauterio opusest, eorumque misertus cum majores cruciatusac dolores necessarios haberent, imparem morbocurationem adhibet, sic fecit qui ait: Non par- EzethJ.u.cet oculus meus super te , neque miserebor : quodscilicet velut amicus curaret ac misereretur. Viamigitur uniuscujusque super eum dabit, & abomi-nationes ejus qui abominationes perpetravit, inmedio ejus qui peccavit, erunt tanquam animi in-tellectusque oculis obversantes ac reprobat®, utpost h®c sciant isti > de quibus est sermo, quo-niam Dominus Dominus est, & quomodo Do-minus est. In Osce quoque dicit: Ulciscar Ja- 0 ste. 4. 9cob & vias ejus, fecundum studia ejus reddam
ei; ubi idem significat scriptura verbo ulciscar.
‘Malitia una , malitia ecce adest. ) Malitiam E hunam pr®nuntiat Propheta, tn qua finem ven-turum effe dicit, audax nimirum Jud®orum inChristum facinus. Phxum autem vocat peccato-rum completionem . Hac enim ratione etiamAmorrhaei exterminati sunt , quando completasunt eorum peccata. Item cum quis multorumpeccatorum reus unum quoddam non admittitpropter quod patientia Dei utitur , si & flstsosuperioribus peccatis suis addiderit, de illo veredicatur: Malitia una , malitia ecee adest , ecce<venit plexus super te.
Plomh virga . ) Forte quia post castigatio» Ezech.-j. 1#,G g 2 nes,