FIEI8Esv—

LE1ö1ö““

C-PLINII S.

NATVRALIS HISTORIAE LIBER SECVNDVS.

An finitus ſit mundus,& an unus SA b. 1

ſeternum, immẽſum, neq; genitum, neq; interiturũ unquam.Huius extera indagare, nec intereſt hominũ, nec capit huma-na coniectura mentis. Sacer eſt, æternus, immenſus, totus inſcoto, imò uero ipſe totũ: finitus,& infinito ſimilis: omniũ rerũIcertus,& ſimilis incerto: extrà, intrà, cuncta complexus in ſe,Aidemq; rerum naturæ opus,& rerum ipſa natura. Furor eſt,lmenſur̃ã eius animo quoſdã agitaſſe, atq; prodere auſos:ali/os rurſus occaſione hinc ſumpta, aut his data, innumerabiles tradidiſſe mundos, ut toti/dem rerum naturas credi oporteret: aut, ſi una omnes incubaret, totidẽ tamen ſoles, toti/demq; lunas,& cætera etiam in uno& immenſa& innumerabilia ſidera: quaſi non ea/dem quæſtione ſemper in termino cogitationis occurſura, deſiderio finis alicuius: aut, ſi2ꝛ0 hæc inſinitas naturæ omnium artifici poſſit aſſignari, non illud idem in uno facilius ſit intelligi, tanto præſertim opere. Furor eſt, profecto furor, egredi ex eo:& tanquam internaeius cuncta planè iam ſint nota, ita ſcrutari extera: quaſi uero menſuram ullius rei poſſitagere, qui ſui neſciat: aut mens hominis uidere quæ mundus ipſe non capiat.De forma eius. Cap. I1

F Ormam eius in ſpeciẽ orbis abſoluti globatã eſſe, nomen in primis& conſenſus in

eo mortalium, orbẽ appellantiũ, ſed& argumenta rerum docent: non ſolum quia ta

lis figura omnib.ſui partibus uergit in ſeſe, ac ſibi ipſa toleranda eſt, ſeq; includit& continet, nullarũ egens cõpaginum, nec finẽ aut initium ullis ſui partibus ſentiens, nec quia admotũ quo ſubinde uerti debeatut mox apparebit) talis aptiſſima eſt: ſed oculorũ quoq;30 probatione, quod cõuexus mediusq; quacũq; cernatur, quũ id accidere in alia nõ poſſitfigura. De motu eius. eH Anc ergo formam eius.æterno& irrequieto ambitu inenatrabili celeritate, uiginti-/L J. quatuor horarum ſpatio circumagi, ſolis exortus& occaſus haud dubiũ reliquere.An ſit immenſus,& ideo ſenſum aurium facile excedẽs, tantæ molis rotatæ uertigine aſſtdua ſonitus, non equidem facile dixerim, non hercle magis q́; circumactorum ſimul tin/nitus ſiderum, ſuosq́; uoluentium orbes: an dulci quidem& incredibili ſuauitate concen/tus, nobis qui intus agimus, iuxta diebus noctibusq́; tacitus labitur mundus. Eſſe innu/meras ei effigies animalium rerumq́; cunctarum impreſſas, nec(ut in uoluctum notamusouis)leuitate continua lubricũ corpus, quod clariſſimi autores dixere tenerũ, argumentis

40 indicatur: quoniã inde deciduis rerum omniũ ſeminibus, innumerę, in mari præcipue, ac

plerunq; cõfuſis mõſtrificę gignantur effigies. Præterea uiſus probatione, alibi plauſtri,alibi urſi, tauri alibi, alibi literæ figura, candidiore medio ſuper uerticem circulo. 1Cur mundus dicatur. Cap, IIIIFE Quidem& conſenſu gentium moueor. Nam quem udεοο Græci nomine orna-menti appellauerunt, eum& nos à perfecta abſolutacq; elegantia, mundũ. Cœlumquidem haud dubie cœlati argumento diximus, ut interpretatur M. Varro. adiuuat re/rum otdo, deſcripto circulo, qui ſignifer uocatur, in duodecim animaliũ effigies:& per i/las ſolis curſus,congruens tot ſcculis, ratio.“

LCvNDI

vNDVvM,& hoc quod nomine alio cœlum appellare libuit,cuius circunflexu teguntur cuncta, numen eſſe credi par eſt.

a De qua

—

7 4’.. 7S2

/ 1[] 771 7E0⁷ CV NAIA27

72

Aà„7.

h

ℳ„242

„ 49„ 7I᷑m R,= C