16 c. PLINII NATVRALISuocantur orhithiæ, ſed leniores& paucis diebus. Permutant& duo naturam cum ſitu,Kuſter Africæ ſerenus, aquilo nubilus. Omnes uenti uicibus ſuis ſpitant maiore ex par/te, aut ut contrarius deſinenti incipiat. Cum proximi cadentibus ſurgunt, à læuo laterein dextrum(ut ſol)ambiunt. De ratione eorum menſtrua, quarta maxime luna decernit.Iiſdem autẽ uentis in contrarium nauigatur, prolatis pedibus, ut noctu plerunq; aduerſauela concutrant. Auſtro maiores fluctus eduntut quàm aquilone: quoniam ille infer/nus ex imo maris ſpirat, hic ſummo: Ideoq́; poſt auſtros noxij præcipue terræ motus.Noctu auſter, interdiu aquilo uehementior. Et ab ortu flantes diuturniores ſunt ab oc-caſu Hantibus. Septentriones impari ferè deſinunt numero: quæ obſeruatio et in aliſsmultis rerum naturæ partibus ualet. Mares itaq; exiſtimantur impari numero. Sol et au, ihget,& comprimit flatus.Auget exoriens occidensqʒʒcomprimit meridianus æſtiuis tẽporibus.Itaqʒ medio diei aut noctis plerunq; ſopiuntur, quia aut nimio frigore aut æſtu ſol/uuntur. Et imbribus uenti ſopiuntur. Expectantur autem maxime, unde nubes diſcuſſæadaperuere cœelũ. Omniũ quidem(ſi libeat obſeruare minimos ambitus) redite eaſdemuices quadriennio exacto Eudoxus putat, non uentorũ modo, uerum& reliquarum tempeſtatum magna ex parte. Et eſt principium luſtri eius ſemper intercalari anno caniculæortu. De generalibus uentis hæc De repentinis flatibus Cap. XLVIII1 Vne de repentinis flatibus, qui exhalante terra(ut dictum eſt)coorti, rurſusq́; deie/N ctio interim obducta nubium cute multiformes exiſtunt. Vagi quippe& tuentestorrentiũ modoꝛut aliquibus 1“ tonitrua& fulgura edunt. Maiore ue/ 20ro illati pondere incurſuq́;,ſi late ſiccam ruperint nubẽ, procellam gignunt, quæ uocaturà Graæccis ecnephias. Sin uero depreſſo ſinu arctius rotati effregerint, ſine igne, hoc eſtſine fnlmine, uorticem faciunt qui typhon uocatur. id eſt, uibratus ecnephias. Defert hieſecum aliquid, abruptum è nube gelida conuoluens uerſansq́;,& ruinam ſuam illo pon-dere aggrauans.& locum ex loco mutans rapida uertigine: præcipua nauigãtium peſtis,non antemnas modo, uerum ipſa nauigia contorta frangens, tenui remedio aceti in aduenientem effuſi, cui frigidiſsima eſt natura. Idem illiſu ipſo repercuſſus, correpta ſecum incœlum refert, ſorbetq; in excelſum. Quod ſi maiore depreſſæ nubis eruperit ſpecu, ſedminus lato qu am procella, nec ſine fragore, turbinem uocant, proxima quæque proſter/nentem. Idem ardentior accenſusq́; dum furit, preſter uocatur, amburens contacta pari-ter& proterens.““ v“b Alia prodigioſa geniera tempeſtatum. Cap. XLIXN Oa fit autem aquilonius typhon, nec niualis aut niue iacente ecnephias. Quod ſi ſi/X X mul rupit nubem, exarſitq;,& ignẽ habuit, nõ poſtea concepit, fulmen eſt. Diſtatà preſtere, quo flamma ab igne. Hic late funditur flatu, illud conglobatur impetu. Vor/tex autẽ remeando diſtat à turbine,& quo ſtridor à fragore. Procella latitudine ab utro-que, diſiecta nube uerius quaàm rupta. Fit& caligo beluæ ſimilis, nube dira nauigantibus.Vocatur& columna, cum ſpiſſatus humor rigensq́ ipſe ſe ſuſtinet. Ex eodem genere, etin longam ueluti fiſtulam nubes aquam trahit.— 5.8 Quibus in terris fulmina non cadant. Cap. 1 40H Neme& æſtate rara fulmina, cõtrarijs de cauſis, quoniam hyeme denſatus aer nu-bium craſsiore cotio ſpiſſatur:omnisq́; terrarũ exhalatio rigens ac gelida, quicquicdaccipit ignei uaporis, extinguit. Quæ ratio immunem Scythiam& circa rigentia à fulmi/num calu præſtat,&& diuerſo nimius ardor Aegyptum. Siquidem calidi ſiciq; halitusterraæ, raras admodum tenuesq́;& infirmas denſantur in nubes. Vere autẽ& autumnocrebriora fulmina, corruptis in utroque tempore æſtatis hyemis que cauſis. Qua ratio-ne crebra in Italia, quia mobilior aer mitiore hyeme& æſtate nimboſa, ſemper quo/-dammodo uernat uel autumnat. Italiæ quoque partibus ijs, quæ à ſeptentrione diſce-dunt ad teporẽ, qualis eſturbis& Campaniqæ tractus, iuxta hyeme& æſtate..quo

2.

18