Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
166
JPEG-Download
 

166 c. PLINII NATVRALIScontrahitur. Tactauredinem mittit, paulumqʒ ſi fuit interualli, abſconditur. Ora ei in ta/dice eſſe traduntur, excrementa per ſumma tenui fiſtula reddi. Spongiarum tria generaaccipimus. ſpiſſum ac prędurum& aſperum, tragos id uocatur: minus ſpiſſum& molliusmanon:tenue denſumqI;. ex quo penicilli, Achilleum. Naſcũtur omnes in petris, alunturconchis, piſce, limo. Intellectum ineſſe ijs apparet, quia ubi auulſorem ſenſere, contractæmulto difficilius abſtrahuntur. Hoc idem fluctu pulſante faciunt. Viuere eſca, manifeſtocõchæ minutæ in his repertæ oſtendunt. Circa Toronen ueſci illis auulſas etiam aiunt,&

ex relictis radicib. recreſcere.In petris cruoris quoq; inhæret color, Africis præcipue quæ

generãtur in Syrtibus. Maximæ fiunt manę, ſed molliſsimę circa Lyciã. In profundo aũtnec uentoſo molliores.In Helleſpõto aſperæ,& denſæ circa Maleã. Putreſcunt in apricislocis ideo optimæ in gurgitibus. Viuẽtibus idem qui madentibus nigricãs color. Adhærent nec parte nec totæ: interſunt em̃ fiſtulæ quædam inanes, quaternæ ferè aut quinæ,per quas paſci exiſtimantur. Sunt& alia ſed ſuperne concretæ. Et ſubeſſe mẽbrana quæ-dam radicibus carum intelligitur. Viuere conſtat longo tempore. Peſsimũ omniũ genuseſt earum quæ aplyſiæ uocantur, quia elui non poſſunt, in quibus magnaæ ſunt fiſtulæ,&reliqua denſitas ſpiſſa. De caniculis marinis. Cap. 18 Anicularũ maxime multitudine circa eas urinantes graui periculo infeſtantur. Ipſiferunt& nubem quandam craſſeſcere ſuper capita, planorũ piſcium ſimilem, pre/-mentem eos, arcentemq; à reciprocando,& ob id ſtilos præacutos lineis annexos habere

ſeſe:quia niſi perfoſſæ ita non recedant caliginis& pauoris, ut arbitror, opere. Nubeme/ 20

nim& nebulam(cuius nomine id malum appellant)inter animalia haud ullam comperitquiſquam. At cum caniculis atrox dimicatio. Inguina& calces omnemq́; candorem cor/porum appetunt. Salus una in aduerſas eundi, ultroq́; terrendi. pauet enim hominem æ/-que ac terret. Et ſors æqua in gurgite. ut ad ſumma aquę uentũ eſt, ibi periculũ anceps.adempta ratione contra eundi dum conetur emergere,& ſalus omnis in ſocijs. funem illireligatum ab humeris eius trahunt, hunc dimicãs, ut ſit periculi ſignũ. læua quatit: dextraapprehenſo ſtilo in pugna eſt: modicus aliàs tractus. Vt prope carinam uentum eſt, niſipræceleri ui repente rapiãt, abſumi ſpectãt. Ac ſæpe iam ſubducti, manibus auferũtur,ſi non trahentium opem, conglobato corpore in pilæ modum, ipſi adiuuere. Protenduntquidem tridentes alij.ſed mõſtro ſolertia eſt nauigiũ ſubeundi, atq; ita è tuto præliandi.Omnis ergo cura ad ſpeculandum hoc malum inſumitur.De his quæ ſilicea teſta includuntur,& quæ ſine ullo ſenſu,& dereliquis fordidis animalibus. Cap. XLvII.Ertiſsima eſt ſecuritas uidiſſe planos piſces:quia nunquã ſunt, ubi maleficę beſtiæ:qua cauſa urinantes ſacros appellãt eos. Silicea teſta incluſis fatendũ eſt nullum eſſeſenſum, ut oſtreis. Multis eadẽ natura quę frutici,ut holothurijs, pulmonibus, ſtellis. A-deoq́; nihil non gignitur in mari, ut cauponarũ etiam æſtiua animalia, pernici moleſta ſaltu, aut quæ capillus maxime celat, exiſtant:& circumglobata eſcæ ſæpe extrahuntur: quæcauſa ſomnũ piſciũ in mari noctibus infeſtare exiſtimatur. Quibuſdã uero ipſis innaſcun

tur, quo in numero chalcis accipitur. De uenenatis marinis. Cap. XLVvII4A0

N Ec uenena ceſſant dira, ut in lepore: qui in Indico mari etiã tactu peſtilẽs, uomitumdiſſolutionemT; ſtomachi protinus creat: in noſtro offa informis, colore tantum le/pori ſimilis:in Indis,& magnitudine,& pilo duriore tantũ, nec uiuus ibi capitur. Aequepeſtiferũ animal araneus.ſpinæ in dorſo aculeo noxius. Sed nullũ uſquã execrabilius;radius.ſuper caudam eminens trygonis, quam noſtri paſtinacam appellant, quincuncialimagnitudine. arbores infixus radici necat, arma ut telum perforat ui ferri et ueneni malo.

De morbis piſcium. Cap. XLIXM Orbos uniuerſa genera piſcium, ut cætera animalia etiam fera, non accipimus ſenti

re. Verum ægrotare ſingulos manifeſtum facit aliquorum macies, cum in eodem. genere

2

60

8