Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
185
JPEG-Download
 

HIS.T ORIAE LIBER X 185

te facientes, abſtinentes q; ſe acantu. Super omnia eſt anatum ouis ſubditis atq; excluſisadmiratio, primo planè agnoſcentis fœtum: mox incertos incubitus follicite cõuocan/tis:poſtremo lamenta circa piſcinæ ſtagna, mergentibus ſe pullis natura duce.

1 Quæ gallinæ optimæ. Cap. TvrAllinarum generoſitas ſpectatur criſta erecta, interdum et gemina, pẽnis nigris, orerubicundo, digitis imparibus, aliquando& ſuper quatuor digitos tranſuerſo uno.

Ad rem diuinam, luteo roſtro pedibusq;. puræ non uidentur: ad opertanea ſacra, nigræ.Eſt& pumilionum genus non ſterile in ijs, quod in alio genere alitũ, ſed quibus certafœcunditas rara,& incubatio ouis noxia.10 De morbis earum& remedijs. Cap. LvII1 autẽ omnium generi pituita, maximeq́; inter meſsis& uindemiæ tẽpus.Medicina in fame,& cubatus in fumo⸗ ſi utiq; ex lauro aut herba ſabina hat: penna pertranſuerſas inſerta nares,& per omnes dies mota: cibus allium cum farre, aut aqua perfuſus. in qua lauerit noctua, aut cum ſemine uitis albæ coctus:& quædam alia.De conceptu& numero fœtus auium. Cap. zvm̃Olumbaæ proprio ritu oſculantur ante coitum. Pariunt ferè bina oua: ita natura moderante, ut alijs crebrior ſit fœtus, alijs numeroſiot. Palumbes& turtures plurimumterna, nec plus quàm bis ferè pariunt: atq; ita. ſi prior fœtus corruptus eſt. quamuis triapepererint, nunquã plus duobus educant. Tertium quod itritum eſt, urinum uocant. Pa-ao lumbes incubat fœmina poſt meridiana in matutinũ, cætero mas. Columbę marem ſemper& fœminam pariunt, priorem marem, poſtridie fœminam. Incubãt in co genere ambo. interdiu mas, noctu fœmina. Excludunt Xx. die. Pariunt à coitu quinto. Seſtate qui-dem interdum binis menſibus terna ædunt paria. Nancq; XviI. die excludunt, ſtatimcipiunt. Quare inter pullos ſæpe oua inueniuntur,& alij prouolant, alij erum punt. Ipſi deinde pulli quinquemeſtres fœtificant. Et ipſæ autem inter ſe(ſi mas ſit) fœæminæ xæqueſaliunt, pariuntq; oua irrita, ex quibus nihil gignitur: quæ hypenemia Græci uocant.

De pauone& anſeribus.(C(C

Auo à trimatu parit. Primo anno unũ aut alterũ ouum, ſequenti quaterna quinaue,

P cæteris duodena, non amplius. intermittens binos dies ternos ue parit,& ter anno ſi30 gallinis ſubijciantur incubanda. Mares ea frangunt deſiderio incubantium. Quapropternoctu& in latebris pariunt, aut in excelſo cubantes:& niſi molli ſtrato excepta frangun/tur. Mares ſinguli quinis ſufficiũt coniugibus. Qum ſingulæ aut binæ fuere, corrumpiturſalacitate fœcũditas. Partus excluditur diebus ter nouenis, aut tardius triceſimo. Anſeresin aqua coeunt pariunt uere: aut ſi bruma coiuere, poſt ſolſtitium quadraginta propè. Bisanno. ſi priorem fœtum gallinæ excludãt, alias plurima oua ſedecim, pauciſsima ſeptem.Si quis ſurripiat, pariunt donec rumpantur. Aliena non excludunt. Incubanda ſubijci utiliſsimum 1X. aut xi. Incubant fœminæ tantum tricenis diebus. Si uero tepidiores ſint, uigintiquinque.Pullis eorum urtica contactu mortifera. Nec minus auiditas, nunc ſatietatenimia, nunc ſuamet ui: quando apprehenſa radice, morſu ſæpe conãtes auellere, ante colla

Ao ſua abrũpunt. Contra urticã remedium eſt, ſtramẽto ab incubatu ſubdita radix earum.

8.* De ardeolis:& quomodo ſeruentur optime oua. Cap.Rdeolarũ tria genera. leucon, aſterias, pellos. Hi in coitu anguntur. Mares quidemA cum uociferatu ſanguinem etiam ex oculis profundunt. Nec minus ægre pariuntgrauidæ. Aquila tricenis diebus incubat,& ferè maiores alites: minores uicenis, ut miluus

& accipiter. Singulos ferè parit, nunquam plus ternos,is qui ægolios uocatur quaternos,coruus aliquando& quinos: Incubant totidem diebus. Cornicem incubantem mas pa/

ſcit. Pica nouenos. Melancoryphus ſupra xx. parit, ſemper numero impari: nec alia plu/res.tanto fœcunditas maior paruis. Hirundini cæci primo pulli,& ferè omnibus quibusnumeroſior partus.Irrita oua, quæ hypenemia diximus, aut mutua fœminæ inter ſe libi-

4 3 diinis