HISTORIAHE LIBER XXI 387
De roſa in coronis,& de generibus eius,& ubi ſeratur. Cap. IIIID Oſa naſcitur ſpina uerius quàm frutice, in rubo quoq; proueniens, illic etiam iucunNdiodoris, quàmuis anguſti. Germinat omnis primo incluſa granoſo cortice. Quomox intumeſcente,& in uirides alabaſtros faſtigato, paulatim rubeſcens dehiſcit, ac ſeſepanqdit. in calicis medio ſui ſtantis cõplexa luteos apices. Vſus eius in coronis propè mini-mus eſt. Oleo maceratur, idq́; iam à Troianis temporibus, Homero teſte. Præterea inunguenta tranſit, ut diximus. Per ſe medicas attes præbet. Emplaſtris atq; collyrijs inſeritur mordaci ſubtilitate. Menſarum etiã delicijs inunguendis minime noxia. Genera eiusnoſtti fecere celeberrima Præneſtinã& Campanam. Addidere alij Mileſiam, cuius ſit1o ardentiſſimus colos, non excedentis duodena folia. Proximam ei Trachiniam minus rubentem. Mox Alabandicam, uiliorem albicantibus folijs. Vtiliſſimam uero plurimis,ſed minutiſſimis ſpineolam. Differunt enim multitudine foliorum, aſperitate, leuore, co/lore, odore. Pauciſſima quina folia, ac deinde numeroſiora, cum ſit genus eius quam cen/tifoliam uocant: quæ eſt in Cãpania ltaliæ, Græciæ uero citca Philippos: ſed ibi non ſuæterræ prouentu. Pangæus mons in uicino fert, numeroſis folijs ac paruis, unde accolætransferentes cõſerunt, ipſac; plantatione proficiunt. Non autem talis odoratiſſima eſt,nec cui latiſſimum maximumqʒ folium. Breuiterq́; indicium eſt odoris, ſcabritia corticis.Cepio Tiberij Cæſaris principatu, negauit centifoliam in coronis addi, ꝑræterquam ex/tremos uelut ad cardines, nec odore, nec ſpecie probabilem. Eſt& quæ Græca appella-20 tur à noſtris, à Græcis lychnis, non niſi in humidis locis proueniens, nec unquam exce/dens quinqʒ folia, uiolæ magnitudine, odore nullo. Eſt& alia græcula appellata, conuo/-lutis foliorum paniculis, nec dehiſcens niſi manu coacta, ſemperq; naſcenti ſimilis, latiſſi/mis folijs. Alia funditur è caule maluaceo, folia oleæ habente, moſceuton uocant. Atqueinter has media magnitudine autumnalis, quam coroneolam uocãt. Omnes ſine odore,præter coroneolam& in rubo natam: tot modis adulterantur. Et alias uera quoq; pluri-/mum ſolo præualet. Cyrenis odoratiſſima eſt. ideoq́; ibi unguentum pulcherrimũ. Car/thagine Hiſpaniæ, hyeme tota præcox. Refert& cœli temperies. Quibuſdã enim annisminus odorata prouenit. Præterea locis omnis ſiccis quàm humidis odoratior: Seri necpinguibus uult, nec argilloſis locis, nec riguis, contenta raris: proprieq; ruderatũ agrum30 amat. Præcox Campana, ſera Mileſia. Nouiſſime tamen deſinit Præneſtina. Fodiunturaltius quàm fruges, leuius quàm uites. Tardiſſime proueniunt ſemine, quod in ipſo cortice eſt ſub ipſo Hlote opertum lanugine, ob id potius caule conciſo inſerũtur. Et ocellis radicis, ut harũdo, unum genus inſeritur pallidæ ſpinoſaæ, longiſſimis uirgis quinquefoliæ.quæ è Græcis altera eſt. Omnis autem reciſione atq; uſtione proſicit: trãslatione quoq;,ut uitis optime ocyſſimec; prouenit, ſurculis quaternum digitorum longitudine, aut ampliore, poſt uergiliarũ occaſum ſata: dein per fauonium translata, pedalibus interuallis,crebrocq́; circumfoſſa. Qui præcocem faciũt, pedali circa radicem ſcrobe aquam calidaminfundunt, germinare incipiente calyce. 8*1 De lilio tria genera,& ratione ea inſerendi. Cap. v40 Ilium roſæ nobilitate proximum eſt,& quadam cognarione unguenti oleiq; quodLſciaon appellatur. Et impoſitum etiam maxime roſas decet, medio prouentu earumincipiens. Nec ulli florũ excelſitas maior, interdũ cubitorũ trium, languido ſemper collo,& nõ ſufficiente capitis oneri. Candor eius eximius, folijs foris ſtriatis,& ab anguſtijs inlatitudinẽ paulatim ſeſe laxantibus, effigie calathi, reſupinis per ambitũ labris, tenuiq; ſi-lo& ſemine ſtantibus in medio crocis. Ita odor colorq́; duplex,& alius calycis, alius ſta/minis, differẽtia anguſta. In unguenti uero oleiq; uſu,& fofa non ſpernunt᷑. Eſt flos nõdiſſimilis illi in herba quã conuoluolũ uocãt, naſcens per frutecta, nullo odore, nec crocisintus, candorẽ tantũ referens, ac ueluti naturæ rudimentũ lilia facere cõdiſcentis. Alba li-lia iſdem omnibus modis ſerũtur, quibus roſa:& hoc amplius lachryma ſua, ut hippo/-