Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
401
JPEG-Download
 

HISTORIAE LIBER XXI 4⁰°

calfacit. Et folia ſuggillatis cum melle,& luxatis cum cera proſunt.

1 De anemona medicinæ. Cag. X XITINemonas coronarias tantum diximus, nunc reddemus& medicas. Sunt qui phe/-nion uocent. Duo eius genera, Sylueſtris prima, altera incultis naſcẽs, utraq; ſabu/-loſis. Huiusq; plures ſpecies. Aut enim phœniceũ florẽ habet, quæ& copioſiſſima eſt,aut purpureũ, aut lacteũ. Harũ triũ folia apio ſimilia ſunt. Nec temere ſemipedem alti-tudine excedũt, cacumine aſparagi. Flos nunq; ſe aperit niſi uento ſpirãte, unde& nomẽaccepit. Sylueſtri amplitudo maior, latioribus folijs, flore phœniceo. Hãc, etrore ducti,argemonẽ putant multi: alij rurſus papauer, quod rhœan appellauimus. Sed diſtinctioio magna, ꝙᷓ utraq; hæc poſtea floret. Nec aut ſuccũ illarũ anemonæ reddunt, aut calyceshabent, nec niſi aſparagi cacumen. Proſunt anemonæ capitis doloribus& inflãmationibus, uuluis mulierũ-·lacti quoq;. Et menſtrua cient ptiſana ſumptæ, aut uellere appoſi-. Radix cõmanducata pituitam trahit, dẽtes ſanat, decocta oculorũ epiphoras. Magimultum quidem ijs tribuere, quamprimũ aſpiciatur eo anno tolli iubentes: diciq;, colligieas tertianis& quartanis remedio. Poſtea alligari florem panno roſeo,& in umbra aſſeruari. ita cum opus ſit adalligari. Quæ ex his phœniceum florem habet, radice cõtrita, cuicunq; animaliũ impoſita, uſcus facit ſeptica ui. Et ideo expurgandis ulceribus adhibetur.Ex œnanthe medicinæ. CGap. KII1Enanthe herba naſcitur in petris, folio paſtinacæ, radice magna, numeroſa. Caulis90 eius& folia cum melle ac uino nigro pota, facilitatem pariendi præſtãt, ſecundasq́;

purgant. Tuſſim è melle tollunt: urinam cient. Radix& ueſicæ uitijs medetur.

De heliochryſo medicinæ. Cap. xXXVFliochryſum, quod alij chryſanthemon uocãt, ramulos habet cãdidos, folia ſubal/bida, abrotono ſimilia: ad ſolis repercuſſum, aureæ lucis in orbem ueluti corymbis

depẽdentibus.qui nunq́; marceſcũt. Qua de cauſa deos coronãt illo, qd diligẽtiſſime ſeruauit Dtolemæus rex Aegypti. Naſcit᷑ in frutectis. Ciet urinas uino pota,& mẽſes. Duritias& inflãmationes diſcutit. Ambuſtis cum melle imponit᷑. Contra ſerpentiũ ictus&lum borũ uitia bibitur. Sanguinẽ concretum uentris aut ueſicæ abſumit cum mulſo. Fo-lia eius trium obolorũ pondere ſiſtũt proſluuia mulierũ in uino albo. Veſtes tuetur odo/z0 re non ineleganti. Ex hyacintho medicinæ,& lychnide. Cap. XXVIYacinthus in Gallia eximie prouenit. Noc ibi pro cocco hyſginum tingitur. RadixH eſt bulbacea, mangonicis uenalitijs pulchre nota: quæ è uino dulci illita, pubertatẽcoercet,& non patitur erumpere. Torminibus& araneorũ morſibus reſiſtit. Vrinam impellit. Contra ſerpentes& ſcorpiones, morbũq; regiũ, ſemen eius cum abrotono datur.Lychnis quoq; flãmea illa aduerſus ſerpentes. ſcorpiones, crabrones,ſimiliac; bibiturduino.ſemine trito. Syſueſtris eadẽ ſtomacho inutilis. Aluũ ſoluit. Ad detrahẽdã bilemefficaciſsima duabus drachmis. Scorpionib. adeo contraria, ut omnino uiſa ea torpeſcãt.Radicem eius Aſiani boliten uocant: qua alligata oculo, albugines tolli dicuntur.Ex uincaperuinca medicinæ, ruſco, bati,& acino. Cap. XXVII40 12 Tyuincaꝑuinca⸗ ſiue chamędaphne, arida tuſa hydropicis dat᷑ in aqua, cochleari mẽſura, celerrimeq́; reddũt aquã. Eadem decocta in cinere, ſparſa uino, tumores ſiccat.Aurib.· ſucco medetur. Aluinis impoſita multũ ꝓdeſſe dicit᷑. Ruſci radix decocta, bibituralternis diebus in calculorũ ualetudine,& tortuoſiore urina uel cruẽta. Radicẽ pridie eruioportet, poſtero mane decoqui. ex ea ſextariũ uini cyathis duobus miſceri. Sũt qui& cru radicẽ tritã ex aqua bibãt:& in totũ ad uirilia, cauliculis eius in uino& aceto tritis, nihilutilius putãt. Batis quoq; aluũ mollit. Ulinit᷑ podagricis toſta& cõtuſa. Acinon& corona cauſa& ciborũ Aegyptij ſerũt. Eadẽq;ʒ erat quæ oeimum, niſi hirſutior ramis ac folijseſſet,& admodũ odorata. Ciet mẽſes& urinas. Ex colocaſia medicinæ. Ca. xx VviIIColocaſia Glaucias acria corporis leniri putauit,& ſtomachum iuuari.8 Ex