538 C. PLINII NATVRALIS
uires religionis, ad quas maxime etiamnum caligat humanum genus, Atq; ut hoc quoq;ſuggeſſerit miſcuiſſe artes mathematicas, nullo non auido futura de ſeſe ſciendi, atque ea& cœlo ueriſsime peti credente. Ita poſſeſſis hominum ſenſibus triplici uinculo,8in tantumfaſtigij adoleuit, ut hodieq; etiã in magna parte gentium præualeat,& in oriente regumregibus imperet. Sine dubio illic orta in Perſide à Zoroaſtre, ut inter autores conuenit.Sed unus hic fuerit, an poſtea& alius, non ſatis conſtat. Eudoxus qui inter ſapientiæ ſe/-ctas clariſsimam, utiliſsimamq́; eam intelligi uoluit, Zoroaſtrem hunc ſex milibus annorum ante Platonis mortem fuiſſe prodidit. Sic& Ariſtoteles. Hermippus qui de tota eaarte diligẽtiſsime ſcripſit,& uicies centum milia uerſuum à Zoroaſtre condita, indicibus
quoq; uoluminum eius poſitis explanauit, præceptorem à quo inſtitutum diceret, tradi/ 1
dit Azonacem. ipſum uero v. milibus annotum ante Troianum bellum fuiſſe. Mirumhoc in primis, duraſſe memoriam artemq́; tam longo ęuo commentarijs non intercidentibus. Præterea nec claris nec continuis ſucceſſionibus cuſtoditam. Quotus enim quiſq;auditu ſaltem cognitos habet, qui ſoli cognominãtur, Apuſcorum& Zaratum Medos,BabyloniumqI; Marmaridium,& Arabem Hippocum, Aſsyrium uero Zarmoceni-dam, quorũ nulla extant monumenta. Maxime tamen mirum eſt; in bello Troiano tan/tum de arte ea ſilentium fuiſſe Homero, tantumq́; operis ex eadem in Vlixis erroribus,adeo ut totum opus non aliunde conſtet. Siquidẽ Protea& Sirenum cantus apud eumnon aliter intelligi uolunt: Circe utique& inferorum euocatione hoc ſolum agi. Nec po-
ſtea quiſquam dixit, quonam modo ueniſſet Telmeſſum religioſiſſimam urbem, quan/ 20
do tranſiſſet ad Theſſalas urbes, quarum cognomen diu obtinuit in noſtro orbe alienægentis. Troianis itaq; temporibus Chironis medicinis contenta& ſolo marte fulminan/te, miror equidem Achillis populis famam eius in tantum adhæſiſſe, ut Menander quo-que literarum ſubtilitati ſine æmulo genitus, Theſſalam cognominarit fabulam, com/Plexam ambages fœminarum detrahentium lunam. Orphea putarem è propinquo primum intuliſſe, ad uicinas uſq; ſuperſtitiones ac medicinæ profectum, ſi non expers ſe/des eius tota Thrace magices fuiſſet. Primus extat(ut equidem inuenio) commentatusde ea Oſthanes, Xerxem regem Perſarum bello, quod is Græciæ intulit comitatus: acuelut ſemina artis portentoſæ ſparſiſſe obiter infecto quacunque commeauerat mundo.
Diligentiores paulo ante hunc ponunt Zoroaſtrem alium Procõneſium. Quodcertum 30
eſt, hic maxime Oſthanes ad rabiem, non auiditatem modo ſcientiæ eius, Græcorumpopulos egit. Quanquam animaduerto ſummam literarum claritatem gloriãmque exea ſcientia antiquitus& penè ſemper petitam. Certe Pythagoras, Empedocles, Demo-critus, Plato ad hanc diſcendam nauigauere, exilijs uerius quain peregrinationibus ſu/ſceptis, Hanc reuers prædicauere, hanc in arcanis habuere. Democtitus ApollonicemCaptidenem& Dardanum e Phœnice illuſtrauit, uoluminibus Dardani in ſepulchtũeius petitis, ſuis uero ex diſciplina eorum æditis: quæ recepta ab alijs hominum atquetranſiiſſe per memoriam, æque ac nihil in uita mirandum eſt. In tantum ſides iſtis fasqʒomne deeſt, adeo, ut ij qui cætera in uiro illo probant, hæc eius opera eſſe inficientur.
Sed fruſtra. Hunc enim maxime affixiſſe animis eam dulcedinem conſtat. Plenumque 40
miraculi& hoc, pariter utraſque artes effloruiſſe, medicinam dico magicenque, eademætate illam Hippocrate, hanc Democrito illuſtrantibus, circa Peloponneſiacum Græ/ciæ bellum, quod geſtũ eſt à c ccurbis noſtræ anno. Eſt& alia magices factio, à Moy/ſe& Iamne& lotape ludæis pendens, ſed multis milibus annotum poſt Zoroaſtrem.Tanto recentior eſt Cypria. Non leuem& Alexandri Magni temporibus autoritatemaddidit profeſsioni ſecundus Oſthanes, comitatu eius exornatus, planéque quod ne/mo dubitet orbem terrarum peragrauit. Extant itaq;& apud Italas gentes ueſtigia eiusin duodecim tabulis noſtris, alijsq; argumẽtis, quæ priori uolumine expoſui. PcLELVvII.
demum anno urbis, Cn. Cornelio Lentulo, P. Licinio Craſſo coss. ſenatuſconſultũ fa
ctum