552² GC. PLINIEI NAgEWURAITSnes non amplius qᷓ; uno die uiuere. Eosq́; qui arborarij pici roſtrũ habeant,& mella exi/mant, ab apibus non attingi. Porcos ſequi eos à quibus cerebrũ corui acceperint in offa.Puluerẽ in quo ſe mula uoſutauerit, corpori inſperſum mitigare ardores amoris. Soricesfugari,ſiunus caſtratus emittatur. Anguina pelle,& ſale,& farre cũ ſerpyllo contritisunodie, deiectisq; cũ uino in fauces boum uua matureſcẽte, toto anno eos ualere. Vel ſi hirundinũ pulli tres tribus offis dentur. Puluere è ueſtigio anguiũ collecto, ſparſas apesin al/uearia reuerti. Arietis dextro teſte præligato oues tantũ gigni. Non laſſeſcere in ullo labore, qui neruos ex alis& cruribus gruis habeant. Mulas nõ calcitrare cum uinũ biberint.Vngulas tantũ mularũ repertas, neq; aliam ullam materiam quæ non perroderetur àueneno ſtygis aquæ, cum id dandum Alexandro Magno Antipater mitteret, memoriadiwgnum eſt, magna Ariſtotelis infamia excogitatum. Nunc ad aquatilia reuertemur.c. EIEINII SECVNDIERNAITWEIsHhISTORIAE LIBER XXNI

PRO OE M IV M.Medicinæ ex aquatilibus. Aquarum mirabilia. Cap. 1Icva rIEI vM ſequũtur in medicina beneficia, opifice naturane in illis quidem ceſſante,& perundas fluctusq́; ac reciprocos[eæſtus amniumq; rapidos curſus improbas exerẽte uires: nuſq; 2potentia maiore, ſi uerũ fateri uolumus. Quippe hoc elemẽtum8 cæteris omnibus imperat: terras deuorãt aquæ, flammas necãt,NIſcandunt in ſublime,& cœlum quoq; ſibi uindicant, ac nubiumobtentu uitalem ſpiritum ſtrangulant: Quæ cauſa fulmina eli-cdit, ipſo ſecum diſcordante mundo. Quid eſſe mirabilius poteſtaquis in cœlo ſtantibus? At illæ ceu parum ſit in tantam peruenire altitudinẽ, rapiunt edſecum piſciũ examina.Sæpe etiam lapides ſubuehunt, portãtes aliena pondera. Eædemcadentes omnium terra naſcentium cauſa fiunt, prorſus mirabili natura, ſi quis uelit reputare, ut fruges gignantur, arbores fruticesc; uiuant, in cœelum migrare aquas, animamq́;etiam herbis uitalem inde deferre: iuſta confeſsione, omnes terræ quoq; uires aquarum 5oeſſe beneficij. Quapropter ante omnia ipſarum potentiæ exempla ponemus. Cunctasenim quis mortalium enumerare queat?De differentia aquarum, medicinis,& obſeruationibus ccxvi Cap. II12 Micant benigne paſsimqʒ in plurimis terris, alibi frigidę, alibi calidę, alibi iunctæſi/cut in Tarbellis Aquitanica gente,& in Pyrenæis montibus, tenui interuallo diſcer/nente. Alibi tepidæ egelidæq́; auxilia morborum cõferentes,& è cunctis animalium ho-minum tantum cauſa erumpentes. Augent numerum deorũ nominibus uarijs, urbesq;condunt, ſicut Puteolos in Campania, Statiellas in Liguria, Sextias in Narbonenſi pro-uincia. Nuſquam tamen largius q́; in Baiano ſinu, nec pluribus auxiliãdi generibus, aliæſulphuris, aliæ aluminis, aliæ alis, aliæ nitri, aliæ bituminis, nonnullæ etiam acida ſalſa ue 40mixtura. Vapore quoq; ipſo aliquæ proſunt. Tantaq; eis eſt uis, ut balineas calefaciãt, acfrigidam etiam in ſolijs feruere cogant quæ in Baiano Poſidianæ uocantur, nomine ac-cepto à Claudij Cæſaris liberto. Obſonia quoque percoquunt. Vaporãt& in mari ipſoquæ Licinij Craſsi fuere: mediosq́; inter Hluctus exiſtit aliquid ualetudini ſalutare. lamgeneratim neruis proſunt pedibus ue aut coxendicibus, aliæ luxatis, fractis ue. Inaniunt

aluos. Sanãt ulcera. Capiti auribusq́; priuatim medentur. Oculis uero Ciceronianæ. Digna memoratu uilla eſt ab Auerno lacu Puteolos tendentibus impoſita littori, celebrataporticu ac nemore, quã& uocabat M. Cicero Academiam, ab exemplo Athenaruũ. ibi

compoſitis uoluminibus eiuſdem nominis, in qua& monumentum ſibi inſtaurauerat,8 ceu