4 564 c. PpLINII NMATVRAELIS
atrophis,opiſthotonis, tetanis. Sal nitrum ſulphuri concoctum in lapidem uertitur.De ſpongiarum natura. Cap. XIPongiarum genera diximus in naturis aquatilium marinorum. Quidam eas ita di-S ſtinguunt. Alias ex his mares exiſtimauere, tenui fiſtula ſpiſsioresc;, perſorbẽtes,&quæ tinguntur in delicijs, aliquãdo& purpura. Alias fœminas, maioribus fiſtulis ac perpetuis. Emaribus duriores alias, quas appellãt tragos, tenuiſſimis fiſtulis atq; denſifſimis.Candidæ cura fiunt: è molliſsimis recentes per æſtatem tinctæ ſalis ſpuma, ad lunam&pruinas ſternuntur inuerſæ, hoc eſt, qua parte adhæſere, ut candorem bibant. Animaleſſe docuimus, etiam cruore inhærente. Aliqui narrant& auditu regi eas, contrahic; adſonũ, exprimentes abundantiã humoris, nec auelli petris poſſe, ideo abſcindi& ſaniem demittere, Quin& eas quæ ab aquilòne ſint genitæ, præferunt cæteris. Nec uſquam diuti-us durare ſpiritum medici affirmant. Sic& prodeſſe corporibus, quia noſtro ſuum miſceant,& ideo magis recentes, magisq́; humidas: ſed minus in calida aqua minusq́; unctas,aut unctis corporibus impoſitas. Et ſpiſſas minus adhæreſcere. Molliſsimum genus earum penicilli, oculorum tumotes leuant ex mulſo impoſiti. lidem abſtergendæ lippitudini utiliſsimi, eosq; tenuiſſimos& molliſſimos eſſe oportet. Imponũtur ſpongiæ ipſæ epi-phoris ex poſca: ex aceto calido ad capitis dolores. De cætero recentes diſcutiunt, molli/unt, mitigant. Veteres cõglutinant uulnera. Vſus earum ad abſtergenda, fouenda, ope/rienda à foru dum aliud imponatur. Vlcera quoque humida& ſenilia impoſitæ ſiccant:ftacturæ& uulnera ſpongijs utiliſsime fouentur. Sanguis rapitur in ſecando, ut curatio 20perſpici poſsit. Et ipſæ uulnerum inflãmationibus imponuntur, nunc ſiccæ, nunc ex ace/to inſperſæ, nunc è uino, nunc ex aqua frigida. Ex aqua uero cœleſti impoſitæ, ſecta recẽ/tia non patiuntur intumeſcere. Imponuntur& integris partibus, ſed fluctuatione occultalaborantibus, quæ diſcutienda ſit,& ijs quæ apoſtemata uocãt, melle decocto perunctis.Item articulis alias aceto ſalſo madidæ, alis è poſca. Si ferueat impetus, ex aqua. Eędẽ&callo ſalſa madidæ: at cõtra ſcorpionum ictus ex aceto. In uulnerum curatione& ſuccidæ:lanæ uicem implent, nunc ex uino& oleo, nunc ex eadem. Differentia hæc, quòd lanæemolliunt, ſpongiæ coercent, rapiuntq́; uitia ulcerum. Circumligantur& hydropicisſicæ, uel ex aqua tepida poſcaue, utcunq; blandioribus opus eſt, opeririuùe aut ſiccaricutem. Imponuntur& his morbis, quos uaporari oporteat, feruenti aqua perfuſæ ex 5preſſæq́; inter duas tabulas. Sic& impoſitę ſtomacho proſunt,& in febri contra nimiosardores. Sed ſpleneticis ẽ poſca, ignibus ſacris ex aceto, efficaciores quàm aliud. Imponioportet ſic,ut lanas quoq; partes ſpatioſe operiant. Sanguinis profluuium ſiſtunt ex aceto aut frigida. Liuorem ab ictu recentem, ex aqua ſalſa calida ſæpius mutata tollunt, teſtium tumorem doloremq́; ex poſca. Ad canum morſus utiliter conciſæ imponuntur, ex8 aceto, aut frigida, aut melle, abunde ſubinde humectandæ. Africanæ cinis cum porti ſe/ctiui ſucco, ſanguinem reijcientibus hauſtu ſalis ex frigida prodeſt. Idem cinis cum oleouel acetõ fronti illitus, tertianas tollit. Priuatim Africanæ ex poſca tumorem diſcutiunt.Omnium autem cinis cum pice crematarum, ſanguinem ſiſtit uulnerũ. Aliqui raras tan/tum, ad hoc cum pice urunt. Et oculorum cauſa comburuntur in cruda olla figulini ope/ 4⁰ris, plurimũ proficiente eo cinere cõtra ſcabritias genarum excreſcentesq́; carnes,& quic/quid opus ſit ibi deſtringere, ſpiſſare, explere. Vtilius in eo uſu lauare cinerem. Præſtant 12& ſtrigilum uicem linteolorumq; affectis corporibus. Et contra ſolem apte proteguntcapita. Medici inſcitia ad duo nomina eas redegere, Africanas, quarũ firmius ſit robur,Rhodiacasq́;, ad fouẽdum molliores. Nunc autem molliſsimæ circa muros Antiphelliurbis reperiuntur. Frogus autor eſt, circa Lyciam penicillos molliſsimos naſci in alto,unde ablatæ ſint ſpongiæ. Polybius ſuper ægrum ſuſpenſos quietiores facere noctes.Nunc reuertemur ad marina animalia& aquatilia. 8C. Plinij V