Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
621
JPEG-Download
 

HIST ORIAE LIBER XXNXV 621Aberat ipſe, ſed tabulam magnæ amplitudinis in machina aptatã picturæ, anus una cuſtodiebat. Hæc Protogenem foris eſſe reſpondit, interrogauitq; à quo quæſitũ diceret:Ab hoc, inquit Apelles: arreptoq́; penicillo lineam ex colore duxit ſummę tenuitatis pertabulã. Reuerſo Protogeni quæ geſta erant anus indicauit. Ferunt artificẽ protinus con/templatum ſubtilitatem, dixiſſe Apellem ueniſſe: non enim cadere in alium tam abſolu/tum opus.Ipſum tunc alio colore tenuiorem lineam in ipſa illa duxiſſe, præcepiſſec; abeuntem, ſi rediſſet ille, oſtenderet, adijceretq́; hunc eſſe quem quæreret; atq; ita euenit. Reuertitur enim Apelles, ſed uinci erubeſcens, tertio colore lineas ſecuit, nullum relinquensamplias ſubtilitati locum. At Protogenes uictum ſe confeſſus in portũ deuolauit, hoſpi-/io tem quærens. Placuitq́; ſic eam tabulam poſteris tradi, omnium quidem; ſed artificumpræcipuo miraculo. Conſumptam eam conſtat priore incendio domus Cæſaris in palatio, auide antè à nobis ſpectatam, ſpatioſiore amplitudine nihil aliud cõtinentem quàmlineas uiſum effugientes, inter egregia multorum opera inani ſimilem,& eo ipſo allicien/tem, omniq́; opere nobiliorem. Apelli fuit alioquin perpetua cõſuetudo, nunquam tamoccupatam diem agendi,ut non lineam ducendo exerceret artem, quod ab eo in prouer/bium uenit. Idem perfecta opera proponebat in pergula tranſeuntibus, atq; poſt ipſamtabulam latens. uitia quæ notarentur auſcultabat, uulgũ diligentiorem iudicem; ſe præferens. Ferũtq́; à ſutore reprehenſum, quod in crepidis una intus pauciores feciſſet anſas,eodem poſtero die ſuperbo emendatione priſtinæ admonitionis cauillãte circa ctus, in/20 dignatum proſpexiſſe denunciantem ne ſupra crepidam ſutor iudicaret: quod& ipſumin prouerbium uenit. Fuit enim& comitas illi, propter quã gratior Alexandro Nlagnoerat, frequenter in officinã uentitanti: nam ut diximus, ab alio pingi ſe uetuit edicto. Sed& in officina imperite multa diſſerenti ſilentiũ comiter ſuadebat, rideri eum dicens à pueris qui colores tererent. Tantum erat autoritati iuris in regem ʒalioquin iracundum: quanquam Alexander ei honorẽ clariſsimo præbuit exemplo. Namcp cum dilectam ſibi expallacis ſuis pręcipue nomine Campaſpen nudã pingi ob admirationẽ formæ ab Apelle iuſsiſſet, eumq́; tum pari captũ amore ſenſiſſet, dono dedit eam. Magnus animo, ma/ior imperio ſui, nec minor hoc facto quàm uictoria aliqua. Quippe ſe uicit, nec thorũ tantum ſuũ, ſed etiam affectum donauit artifici: ne dilectæ quidem reſpectu motus, ut quæ3o modo regis fuiſſet, modo pictoris eſſet. Sunt Venerẽ Anadyomenen illo pictã exemplari putãt. Apelles& in æmulis benignus, Protogeni dignationem primus Rhodiconſtituit. Sordebat ille ſuis, ut plerũq; domeſtica: percontantiq; quanti licitaret᷑ opera effe/cta.paruũ neſcio quid dixerat: at ille quinquagenis talentis popoſcit, famamq́; diſperſitſe emere/ut pro ſuis uenderet. Ea res concitauit Rhodios ad intelligendũ artificẽ, nec niſiaugentib.pretiũ ceſsit.Imagines adeo ſimilitudinis indiſcreræ pinxit ut incredibile dictuApion grãmaticus ſcriptũ reliquerit, quendã ex facie hominũ addiuinantẽ(quos meto-poſcopos uocant)ex ijs dixiſſe aut futuræ mortis annos aut præteritæ. fuerat ei gra-tia in comitatu Alexandri cum Ptolemæo, quo regnante Alexandriã ui tẽpeſtatis expulſus, ſubornato fraude æmulorũ plano regio inuitatus, ad regis cœnã uenit. Indignantic40 Ptolemæo,& uocatores ſuos oſtendenti, ut diceret à quo eorũ inuitatus eſſet, arrepto carbone extincto è foculo, imaginẽ in pariete deliniauit, agnoſcẽte uultũ plani rege ex inchoato protinus.Pinxit& Antigoni regis imaginẽ altero h⸗ orbam, primus excogitataratione uitia condendi: obliquam nanq; fecit, ut quod corpori deerat, picturæ potius deeſſe uideretur: tantumq́; partem è facie oſtendit, quam totã poterat oſtendere. Suntinter opera eius& expirantiũ imagines. Quæ aũt nobiliſsima ſint, eſt facile dictu. Venerem exeuntẽ è mari diuus Auguſtus dicauit in delubro patris Cæſaris, quæ Anadyomene uocatur, uerſibus Græcis tali opere, dum laudat᷑, uicto, ſed illuſtrato: Cuius inferiorem partem corruptam qui reficeret non potuit reperiri. Verum ipſa iniuria ceſsit in gloriam artificis. Conſenuit hæc tabula carie: aliamq́; pro ea Nero principatu ſubſtituit ſuoDorothei