Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
628
JPEG-Download
 

628 vcC. eLINIINATVRALIESHFſtæ laudatiſsimi fuere Damophilus& Gorgaſus, ijdẽq; pictores: qui Cereris ædẽ Romæ ad circum maximũ utroq; genere artis ſuæ excoluerunt, uerſibus inſcriptis Græce,quibus ſignificarunt, à dextra opera Demophili eſſe, à parte læua Gorgaſi. Ante hancæœdem Thauſcanica omnia in ædibus fuiſſe, autor eſt M. Varro. Ex hac cum reſiceretur,cruſtas parietũ exciſas tabulis marginatis incluſas eſſe. Item ſigna ex faſtigijs diſperſa.Fecit& Chalcoſthenes cruda opera Athenis, qui locus ab officina eius Ceramicos ap-pellat᷑. M. Vatro tradit ſibi cognitũ Romæ Poſim nomine, à quo factas Romæ uuas, itẽiſces, ita ut non ſit aſpectu diſcernere à ueris. Idem magnificat Archeſilaum L. Lucullifatmiliarem, cuius proplaſmata pluris uenire ſolita artificibus ipſis, q́; aliorum opera. Abhoc factam Venerem genetricem in foro Cæſaris,& priuſq́; abſolueretur, feſtinatione ndedicandi poſitã. Deinde eidẽ à Lucullo n-—s. L Xα ſignum Felicitatis locatum, cui morautriuſq; inuiderit. Octauio equiti Romano cratera facere uolenti, exemplar è gypſo fa-ctum talẽto. Caudat& Paſitelem, qui plaſticen matrem ſtatuariæ ſcalpturæc& cælaturæ eſſe dixit,& cum eſſet in omnibus his ſummus, nihil unquam fecit antequam finxit.Præterea elaboratã hanc artem Italiæ& maxime Hetruriæ: Turianumq́; à Fregellis accitum, cui locaret Tarquinius Priſcus effigiẽ Iouis in Capitolio dicandam. Fictilem eumfuiſſe,& ideo miniari ſolitũ. Fictiles in faſtigio tẽpli eius quadrigas, de quibus ſæpe dixi-mus. Ab hoc eodem factum Herculem, qui hodieq́; materiæ nomen in urbe retinet. HIęenim tum effigies deũm erant laudatiſsmæ. Nec pœnitet nos illorum qui tales coluere.Aurum enim& argentum ne dijs quidem conficiebant. Durant etiam nunc pleriſq; in ꝛ0locis talia ſimulacra. Faſtigia quidem templorum etiam in urbe crebra& municipijs mi/ra cælatura,& arte æuiq firmitate certiora auro, certe innocentiora. In ſacris quidem e/-tiam inter has opes non murthinis cryſtallinisue, ſed fictilibus prolibatur ſimpuuijs: in-enarrabili terræ benignitate, ſi quis ſingula æſtimet, etiam ut omittantur in frugum, uini,pomorum, herbarum, fruticum, medicamentorũ, metallorum generibus, beneficia eiusuæq́; adhuc diximus, uel quę aſſiduitate ſatiant figlinarũ opera imbricibus, tubulis, te,gulisq; ad balineas hamatis. uel ad tecta coctilibus ſaterculis frontatisc;, aut quæ rota fi-unt, etiam fictilibus dolijs ad uina excogitatis,& ad aquas. Propter quæ Numa rex ſeptimum collegiũ ſigulorũ inſtituit. Quin& defunctos ſeſe multi fictilibus dolijs cõdi maluere, ſicut N. Varro. Pythagorico modo in myrti& oleæ atq; populi nigræ folijs. Ma/30ior quoqʒ pars hominũ terrenis utitur uaſis. Samia etiam nũ in eſculentis laudãtur. Retinet hanc nobilitatem& Arretiũ in Italia:& calicũ tantũ Surrentũ, Aſta, Pollentia: in Hi/ſpania Saguntum, in Aſia Dergamũ · Habent& Tralleis opera ſua,& Mutina in Italia,quoniam& ſic gentes nobilitantur. Hęc quoq; per maria terrasq; ultro citroq; portant᷑,inſignibus rotæ officinis Erythris. Hodieq́; in tẽplo oſtẽduntur amphoræ duæ propter,tenuitatem conſecratæ. diſcipuli magiſtriq́; certamine, uter tenuiorem humum duceret.Cois laus maxima, Hadrianis firmitas, nonnullis circa hoc ſeueritatis quoq; exemplis:Q· Coponium inuenimus ambitus damnatum, quia uini amphoram dedilſet dono ei.cuius ſuffragij latio erat. Atque ut luxu quoque aliqua contingat autoritas figlinis.tripa-tinum, inquit Feneſtella, appellabatur ſumma cœnarum lautitia. Vna erat murenarum, 40altera luporum, tertia myxonis piſcis, inclinatis iam ſcilicet moribus, ut tamen cos præferre Græciæ etiam philoſophis poſsimus. Siquidem in Ariſtotelis hæredũ auctione LXxpatinas ueniſſe traditur. Nam nos cum unam Aeſopi tragœdiarum hiſtrionis in naturaauium diceremus ſeſtertijs Dc ſtetiſſe, non dubito indignatos legentes. At Hercules,Vitellius in principatu ſuo c c ſeſtertijs condidit patinã, cui faciendæ fornax in campisexædificata erat: quoniam eò peruenit luxuria, ut etiam fictilia pluris conſtent, quàmmurrhina. Propter hanc Mutianus altero conſulatu ſuo in cõquiſitione exprobrauit patinarum paludes Vitellij memoriæ, non illa fœdiore, cuius ueneno Aſprenati reo Caſ-ſius Seuetus accuſator obijcicbat interiſſe cxxx cõuiuas. Nobilitantur ijs oppida quo-que

. 2