Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
637
JPEG-Download
 

üHISISIErRR Ewryr 637tent, alij ècornu cogerent bibere; alij calciarẽt ſoccis, omnes ex uno lapide.Idem& à Coponio XIIII nationes; quæ ſunt circa Pompei; factas auctor eſt. Inuenio& Cana-chum laudatum inter ſtatuarios, feciſſe marmorea. Nec Sauron atq; Batrachum obli-terari conuenit, qui fecere templa Octauiæ porticibus incluſa; natione& ipſi Lacones.Quidam& opibus præpotentes fuiſſe eos putant, ac ſua impenſa cõſtruxiſſe, inſcriptio-nem ſperantes. Qua negata, hoc tamen alio loco& modo uſurpaſſe. Sunt certe etiamnũin columnarum ſpiris inſcalpta nominum eorum argumento, rana atq; lacerta. In Iouisæde extitiſſe picturam cultusq́; reliquos omnes fœmineis argumentis conſtat. Etenimfacta Iunonis æde cum inferrentur ſigna, permutaſſe geruli traduntur,& id religione cu/-lo ſtoditum, uelut ipſis dijs ſedem ita partitis. Ergo& in Iunonis æde cultus eſt, qui Iouiseſſe debuit. Sunt& in paruis marmoreis famam conſeruti, Myrmecides, cuius quadri-gam cum agitatore cooperuit alis muſca,& Callicrates cuius formicarum pedes atq; aliamembra peruidere non eſt. v 8

Quando primum marmorum in ædificijs uſus,& quis primus Romæ cruſtaueritparietes,& quibus ætatibus quæc; marmora in uſum uenerint,& quis primus mar

mora ſecuerit,& ratio ſecandi: de harena. CSCap. 1

Aec ſint dicta de marmorum ſcalptoribus, ſummaq&; claritate artificum, quo in tractatu ſubit mentem non fuiſſe tum autoritatem maculoſo marmori: fecere Tha/ſio, Cycladum inſularum, æque& è Lesbio: liuidius hoc paulo. Verſicolores quidem20 maculas,& in totum marmorum apparatum Menander etiam diligentiſsimus luxuriæinterpres primus& raro attigit. Columnis demum utebãtur in templis, nec lautitiæ cau-ſalnondum enim iſta intelligebantur) ſed quia firmiores aliter ſtatui poterant. Sic eſtinchoatum Athenis templum louis Olympij, ex quo Sylla capitolinis ædibus aduexe/rat columnas. Fuit tamen inter lapidem atq; marmor differentia iam& apud Home/rum, dicit enim Paridis os marmore ſaxo percuſſum, ſed hactenus regias quoq; domoscum laudatiſsime præter æs, aurum, electrũ, argentum, ebore tantũ adornans. Primum(ut arbitror)uerſicolores iſtas maculas Chiorum lapidicinæ oſtenderunt, cum extruerẽtmuros.faceto in id M. Ciceronis ſale, omnibus enim oſtentabantut magnificum. Mul/to, inquit, magis mirarer, ſi Tiburtino lapide feciſſetis. Et Hercules fuiſſet picturæ ho3o nos ullus, modo tantus, in aliqua marmorum autoritate. Secandi marmor in cruſtasneſcio an Cariæ fuerit inuentum. Antiquiſsitna, quod equidem inueniam, HalicarnaſsiMauſoli domus Proconneſio marmore exculta eſt. lateritijs parietibus. Is obijt olympiadis c anno I11, urbis Romæ anno cccI. Primum Romæ parietes cruſta marmorisoperuiſſe totius domus ſuæ in Cælio monte Cornelius Nepos tradidit Mamurrã For/mijs natũ, equitem Romanũ, pręfectum fabrorũ C. Cæſaris in Gallia. Nec; indignatioſit tali autore inuenta re. Hic nanqʒ eſt Mamurra Catulli Veronẽſis carminibus proſciſ-ſus. quẽ ut res eſt, domus ipſius clarius q;ʒ Catullus dixit habere, quicꝗd habuiſſet comata Gallia. Nanq; adiecit idẽ Nepos, primũ totis ædibus nullã niſi marmore colum/nam habuiſſe, oẽs ſolidas è Caryſtio aut Lunẽſi. Deniq; M. Lepidus Catuli in cõſuſatu4⁰° collega, primus omniũ limina ex Numidico marmore in domo poſuit magna reprehenſione.Is fuit conſul anno urbis pcrxvi. hoc primũ inuecti Numidici marmoris ueſti-/gium inuenio, in columnis tantũ cruſtisue, ut Mamurra caryſtiũ poſuit, ſed in maſſa& uiliſsimo liminũ uſu. Poſt hũc Lepidũ fermè quadriennio L. Lucullus conſul fuit, quinomen(ut apparet ex re) Luculleo marmori dedit, admodum delectatus illo, primusq;Romam inuexit atrum alioqui, cum cætera maculis aut coloribus cõmendentur. Naſcit᷑aũt in Nili inſula, ſolumq́; penè horum marmotũ ab amatore nomen accepit. Inter hosprimũ(ut arbitror)marmoreos parietes habuit ſcena M. Scauri, facile dixerim ſectosan ſolidis glebis poſitos. ſicuti eſt hodie Iouis tonatis ædes in Capitolio. Nondum enimſecti marmoris ueſtigia inuenerat Italia. Sed quiſquis primũ inuenit ſecare luxuriamq;

Hh diui/