6 46 C. PLINII NATVRAELIS

pumici ruffo. Admixtus æri Cyprio mammarũ uitia emendat: pici autem reſinæ ue ſtru/mas& panos diſcutit. Prodeſt& phthiſicis linctu. Cum melle uetera ulcera ad cicatricemperducit, excreſcentia erodit. Et ad beſtiarũ morſus utilis. Repugnantia curationi ac ſup-purata ſiccat. Fit& cataplaſma ex eo podagris, mixto fabæ lomento.De ebore foſsili& lapidibus oſſeis& palmatis& aliorũ generibus Cap. xXVvIIIDem Theophraſtus& Mutianus, eſſe aliquos lapides qui pariãt, credũt. Theophra1 autor eſt& ebur foſsile candido& nigro colore inueniri,& oſſa è terra naſci, inue-niriq; lapides oſſeos. Palmati cira Mundam in Hiſpania, ubi Cæſar dictator Pompeiũuicit, reperiuntur, idq; quoties fregeris. Sunt& nigri, quorũ autoritas uenit in marmora,ſicut Tænarius. Varro nigros ex Africa firmiores eſſe tradit, q́; in Italia. E diuerſo albostornis duriores, quàm parios. Idem Lunenſem ſilicem ſerra ſecari, at Tuſculanum diſsi/lire igni. Sahbinum fuſcum addito oleo etiã lucere. Item molas uerſatiles Volſinijs inuen/tas. aliquas& ſponte motas inuenimus in prodigijs. Nuſquam hic utilior quàm in Italiagignitur, lapisq́; non ſaxum eſt. In quibuſdam uero prouincijs omnino non inuenitur.Sunt quidam in eo genere molliores, qui& cote leuigantur, ut procul intuẽtibus ophitæuideri poſsint. Neqʒ eſt alius firmior, quando& lapidis natura, ut lignũ, ſimiliter imbresſolesq; aut hyemes non patitur, in alijs atq; alijs generibus. Sunt qui& lunam non tolerent.& qui uetuſtate rubiginem trahant, colorem ue candidum oleo mutent.De curalio uel pyrite,& medicinis eius,& oſtracite, de animato lapide& medicinis eius.& melitite lapide& uiribus eius, de gagate lapide et medicinis eius de 20ſpongijs, de phrygio lapide& natura eius. SHaph. eXOlarem quidã pyriten uocant, quoniã ſit plurimus ignis illi: ſed eſt alius etiamnũpyrites ſimilitudine æris. In Cypro eum reperiri uolunt,& in metallis quę ſunt circa Acarnaniam, unum argenteo colore; alterum aureo. Coquũtur uarie. Ab alijs iterumtertioq; in melle,donec conſumatur liquor. Ab alijs pruna prius, dein melle,& poſtea la/uantur ut æs. Vſusq; eorum in medicina excalfacere, ſiccare, diſcutere, humorem extenuare,& duritias nimias mollire. Vtuntur& crudis tuſisc; ad ſtrumas atq; furunculos.Py/ritarum etiamnum aliqui genus unum faciunt, plurimum habens ignis, quos uiuos ap/pellamus,& ponderoſiſsitni ſunt. Hi exploratoribus caſtrorum maxime neceſſarij, quiclauo uel altero lapide percuſsi, ſcintillas edunt: quæ exceptę ſulphuratis aut fungis aridis ʒ0uel folijs, dicto celerius ignem trahunt. Oſtracitæ ſimilitudinem teſtæ habent. Vſus eo/-rum pro pumice ad leuigandam cutem. Poti ſanguinem ſiſtunt,& illiti cum melle ulce/ra doloresq; mammarum ſanant. Amiantus alumini ſimilis, nihil igni deperdit. Hictᷣͦe/neficijs reſiſtit omnibuspriuatim magorũ. Gæoden ex argumento appellant, quoniamamplexus eſt terram, oculorum medicamentis utiliſsimum: item mammarum& teſtiumuitijs. Melitites lapis ſuccum remittit dulcem mellitumch tuſus. Et ceræ mixtus eruptionibus pituitæ maculisqʒ; corporis medetur,& faucium exulcerationi. Epinyctidas tollit,&uuluarũ dolores impoſitus uelleri. Gagates lapis nomen habet loci& amnis Gagis Ly/ciæ. Aiunt& in Leucola expelli mari, atq; infra æ 11 ſtadia colligi. Niger eſt, planus, pumicoſus non multum à ligno differens. leuis, fragilis, odore ſi teratur grauis. Fictilia ex eo 40inſcripta non delentur. Cum uritur, odorem ſuſphureum reddit. Mirumq;, accendituraqua, oleo reſtinguitur. Fugat ſerpentes ita, recreatq; uuluæ ſtrangulationes. Deprehendit ſonticum morbum& uirginitatem ſuffitus. Idem ex uino decoctus, dentibus medet᷑:ſtrumisq; ceræ permixtus. Hoc dicuntur uti magi in ea quam uocant axinomantiam,&peruri negant,ſi euenturum ſit, quod aliquis optet. Spongiæ lapides inueniũtur in ſpon/gijs,& ſunt natiui. Quidam eos tecolithos uocant, quoniam ueſicæ medentur, calculosrumpant in uino poti. Phrygius lapis gentis nomen habet. Eſt autem gleba pumicoſa.Vritur ante uino perfuſus. faturq; follibus, donec ruffeſcat, ac rurſus duſci uino reſtinguitur.& hoc trinis uicibus, tingendis ueſtibus tantumutilis. h. 1De