DEI RE IMILHLTTEANRI. 115

tum xl. milia, equites in ſiniſtro cornu, D C. in dextro D. præterea reges multi,

ſenatores, equiteſq; ro. plurimi abſque leuis armaturæ magna copia. Cæſar ſimi

liter octoginta cohortes triplici ordine diſpoſuit, cui fuerunt minus xl. M. pedi-tum, equites mille. His explicitis obſecrãtibuſq; militibus Cæſar pugnæ ſignumdedit. Erat forte in exercitu eius, C. Craſtinus, qui priori tempore honeſto gra-du ſub Cæſare militaſſet, tunc verò non militiæ ſacramento quo ſolitus erat, ſediure quodã amicitiæ euocatus aderat, vir bellica fortitudine memorabilis. Cæſa-ris nanq; concione intellecta,& vt ab his vtriſq; ſigna dari vidit, alacri vultu ECæſaris phalãge procurrens, Sequimini me inquit manipulares olim mei,& im-peratori noſtro quã debetis operã exhibete, vltimũ hoc prælium eſt, quo peractoile ſuam dignitatẽ, nos noſtram recuperabimus libertatẽ. Dehinc verſus in Cę-ſarem, Faciam, inquit, hodie imperator, vnde vel viuo mihi vel mortuo gratiasagas: hęc dicẽs in hoſtes irrupit, eumq́; delecti milites circiter cetumuiginti ſuaſponte proſecuti ſunt. Erat nempe vt aliqui tradidere, nec diſſimile veri eſt, qui-dam vtrinq; in ipſo pugnæ principio pius torpor, qui ſtrictos iam gladios con-tineret, quum germani ſuos fratres ab aduerſa acie, patres filios,& parentes filiividerent, donec Craſtinus hic præcipitanti rabie vocem tolleret, pilumq; torqueret itaq; prælium cœptum eſt, quòd niſi huius furor hominis acies miſcuiſſet, poterat fortaſſe ducibus ipſis patientibus, circa Romani imperii humaniq; generisexcidiũ mutua pietate cõponi. Sed proh dolor, inuentus eſt qui Cęſare ipſo dif

ferente properaret, imperiumq; ſupremũ irreparabili clade protereret. Steterunt

enim acies antè magno ordine vtrinq;& bello cœpto, quum aliquãdiu ęquis vi-ribus hine inde dimicaretur,& Pompeius multitudine fiſus ad circũueniendumCæſarem equitatũ effunderet, ab vtroq; cornu Cæſar ſuis equitibus quos inten-tos in hanc rem fecerat ſubitò ſignũ dedit: qui dicto citius in effuſos facto impetu, vere illos effuderunt ac dare terga coëgerunt,& ſecuta eſt equitatum ardẽtiſſima legionum, adeò cõglobata vt quaſi vna manus omnium videretur. Acceſſit& magni inſtar exercitus Cæſar ipſe vbique præſens, vtruaq; ſimul exhibens,&fortiſſimi militis& ſummi ducis officium,& feriens,& exhortans. Duæ ex om-nibus illius per omnia diſcurrẽtis voces annotatæ literiſque mandatæ: ferox al-tera, ſed ad vincendum vtilis, Miles faciem feri: altera autem pia,& hanc li-cet ad iactationem Cæſaris compoſitam in hunc modum Florus dicat, Milesparce iam ciuibus, Pompeio tamen inter hortandũ tribuit Eutropius. Ila enimvt Floro aſſentiar, Cæſaris vincere ſatagentis, hæc eiuſdem vincentis, ſeu iam victoris miſerẽtis, vox fuit: illa in medio prælii ardore, ac iam victis& in fu-gam verſis hoſtibus vſus eſt. Ille etiam piæ non conſentaneus actus fuit quòdcuilibet ſuorum vni, hoſtium quem optaſſet vitam dare permiſit. Nec mi-nus ile, quòd in tanto conflictu nullus inuentus eſt niſi armatus in acie cecidiſ-. Pompeius turbatis ac territis ſuorum ordinibus tantæ ruinæ molem nec

ſufferre valens nec attollere, tanquàm inſano attonitoq; tantum ſimilis abiecit

pondus imperii, ſeque in caſtra recepit, nimis illi quod de alio eſt carmini cõue

nies, Iupiter ipſe pater currus exterruit altos Aiacis, ſtetit ille amẽs clypeũq́; tu-

mentẽ Tergore ſepteno poſt terga immania iecit, Hincq́; oculos voluẽs mœſtus

K iii ſe