14 ROBERTFECVALTVXNII
rum amnem ad eum conflueret vndique multitudo,& barbara turba quæ fe-ritate& ſuperbia ſua cuncta turbaret, nec ducis iuſſum expectaret ſed temerita-te in hoſtes ferretur, primùm rationibus& verbis inſtruere eos conatus eſt, de-inde vt vidit eos nihilominus temere properantes, ſtatuit ſic eos obiicere hoſtivt non omnino frangerentur ſed vulnera acciperent, ſperans per hæc ipſis in re-liquum tempus manſuetioribus vſurum. Geſta itaque re vt i pſe cogitauerat, pportune affuit,& fugientes ſuſcepit reduxitq; in caſtra, ac paucis poͤſt diebus vteorum mentes erigeret conſolareturq;, aduocata totius exercitus concione, duosequos in medium adduci iuſſit: alterum macie ſenioque confectum, alterum fortem& nitidum, caudamq; promiſſam habentem: aſtabat autem iuxta gracilemillum vir magnus& robuſtus admodum, iuxta nitidũ& præpotentem vir par-uus& imbecillis: dato autem ſigno vir ille magnus vt ei mãdatum erat caudamvniuerſam gracilis equi ambabus manibus captam auellere temere ac vno conatu adnixus eſt, paruus etiã vir præpotẽtis equi caudam paulatim depilabat: tandem verò ille fruſtra ſimul totam caudã trahens, ſibi quidem moleſtias inanes,circunſtantibus verò riſum præbens defeſſus eſt:& ille paruus euellendo paula-tim ſetas, caudam equi fortis ſpatio perbreui nudauit. Tunc aſſurgens Sertori-us, Videtis, inquit, com militones ingenium plus poſſe quàm vires, multaque quavno impetu ſuperari non poſſunt, ſenſim paulatimque ſuperari? Scipio iuniorcũ effrenatã hoſtium demẽtiã eſſet intuitus, dicebat tẽpore ſecuritatè emi. Namboni imperatoris veluti medici officium eſſe vt ferri curatione vtatur ad poſttemum. Veruntamen tempeſtiue adortus Numantinos, in fugam vertit: cumquevictos grauiter ſeniores ferren t exprobrãtes quid eos fugiſſent quos toties fugal⸗-ſent, Numantinum quempiam dixiſſe fertur, Pecudes quoq; eaſdem nunc eſſe atpaſtorem alium Proinde nullam rem ſummo duci magis conuenire quàm moram& cunctationẽ, nullam minus quàm feſtinationem temeritatemq;: his dua-bus maxime contrariis rebus omnes qui diuturno bellorũ vſu peritiſſimi hoctempore iudicantur, Ragnis imo ingentibus te, Sigiſmunde Pandulphe, laudi-bus in cælum tollunt: vtpote qui duos florentiſſimos potentiſſimoſque regiosapparatus mora ac celeritate protriueris. Alphonſum enim clariſſimum& illuſtriſſimum Taraconenſium regem cum plurimum vigeret,& Franciſci Sphor-tig ſoceri tui copias primo perſequeretur, tu pii filii functus officio, ſocerum geſteſque eius omnes intra munitiones phani fortunæ& meœnia poſitis caſtris recpiens, id mora cunctandoque aſſecutus es, quànquam hoſtes portas vrbis ſæpenumero excurrerent, obſeſſoque ſimilis viderere, vt& ſoceri tutela fueris,& huiuſ-modi vires regis conatimve omnẽ ſapietia tua& animi magnitudine faciliteeluſeris,& irruptione tandem in eum facta, ex Piceni finibus exegeris: eundeẽqquinquennio poͤſt Regem, Populonia expeditione, lõga& graui illius metationeaggreſſus, non armis& gentibus, ſed armorum vmbra potius, ignium noctur-na ſignificatione illuceſcentium, tranſfugarumque crebro rumore nuntiãtium,auxiliorũ populorũq́; totius Hetruriæ tecũ, ne id oppidũ dederetur, cõfluenticforti denique& animoſa repentinaq; tuorum militum eruptione muros haben
tem exultantẽq́; iamiam& ſpoliantem, ano, vt ſic dixerim, non toto incurlumore