——

186 ROBE RTI VALTVXII

Aemilius, miſſus non cum ſex vt cæteri prætoresʒ ſed cum duodecim ſecuribusita vt dignitas conſularis imperio eius ineſſet.

Cenſores ad cuius cenſionem, id eſt, arbitrium cenſeretur populus, vel ab reipſa quòd præeſſent faciendo cenſui appellati, vel quod rem ſuam quiſque tantiæſtimare ſolitus ſit, quantum illi cenſuerint, vel quod cenſere pro ar bitrari vete-res cognatione quadam ſocia ac ſimili eſſe voluerint: ſunt qui à cẽſendo, id eſt,conſtituendo& præcipiendo, vnde etiam dicere ſolemus cenſeo hoc facias,& ſe-natum aliquid cenſuiſſe, inde Modeſtino auctore cenſoris nomẽ videtur eſſe tractum. Hoc munus inſtituiſſe primum Seruius Tullius legitur, poſtea verdò vtſunt reges exacti, ius omne faciendi cenſus& cætera quæ regiæ maieſtatis huiusfuerant ad conſules delatũ erat: creandi verò noui magiſtratus huius dedit cau-ſam, quòd bellis vrgẽtibus neq; populus ſine cẽſu eſſe, nec qui eſſent cõſules naua-re operam commode cẽſui faciedo poſſent: res quidẽ vt parui admodũ momenti prius viſa, quòd nihil iuris haberet ni cenſendi modo populum,, ita illuſtrimagiſtratus hic maxime omnium reuerentię plurimæq; poteſtatis ac ſeueritatipœna fuit · Eo autem venit vt haudquaquam de opibus modo, verum de mili-tari diſciplina moribuſque cenſeret: Mos nanque Romæ apud equeſtres erat au-ctore Plutarcho, cum per legitimum tempus à quoquam militatum eſſet, equumper medium forum duei coram uiris duobus publicè pręſidẽtibus, quos cenſortsnuncupauit, illiſque quemlibet ducum ac imperatorum ſub quibus militatumſit recenſeri, deinde cenſorum iudicio ſubigi, qui iuxta cuiuſque meritum vellaudem vel infamiam tribuunt. Huic præſecti curæ tunc erant viri dignitate otnatiique inſignes, ad hos ſella curruli inſidentes, equites ſubituri iudicium iiieum ptedirent; cenſorum alter qui ſenior erat interrogabat; ſi militias omnesiuxta diſciplinam militarem abſoluiſſet, omnèſque ſub imperatore meruiſ-ſet, quòd ſi non ſecus ac dixerat foret inuentum, ingenti læticia plaudentibusqamicis domum illum admittebant: ſin minus cenſoria eum inurebant nota, ꝙextenuiſſimis cauſis Ecebatillis, qui flagitioſe ac intemperanter degerent ac lo-querentur, equum adimere& exercitu demouere. Hoium etiam erat vectigaliapopuli Romani augere minuerẽque, luſtrum completo quinquennio concedere,& ſoli taurilia ſacrificia de ſue, oue, tauro facere, de nuptiis, de li berorũ procie-atione, de viuendi ratione, de conuiuiis diligenter inquirere, ne quis patriamac conſuetam viuendi diſciplinam tranſgrederetur: ad hæc etiam munera duocum eſſent, alter patritius, alter verò plebeius, eis licebat ſenatus principem ce.ſcribere, immeritos ſenatu quoque amouere, vt C. Fabricium feciſſe ferunt quiP. Cornelium Ruffinum patritium virum, quòd decem argenti facti pondo inconuiuium adduxiſſet, ſenatu amouit: ſiue vt M. Catonem cenſorem, quem 0.Flaminium, I. Flaminei fratrem; quòd exhortatus à Puello quem deperibatteſte Plutarcho, vel à ſeorto aliorum ſententia, cum eſſet conſul in Galla, taliqut᷑ ex his, qui vt in vinculis rei capitalis dãnati erant, ſecuri percuteret, obte·perauit, ſenatu eiecit· Valerius Antias non ad pueri, ſed ad mulieris cuius amolteneretur, arbitrium id ab L. perpetratũ affirmat. Liuius autẽ᷑ ſeriptũ in oratione Catonis aſſerit Gallũ tranſfugã cũ vxore ac liberis veniſſe,& ab L. int epulas

i exceptum