94
324 ROBERTI VALITVRXII
& fame perii ſſe, reliquias verò ludæorum diuerſis actas conditionibus toto or-be diſperſas, quarum numerus ad viginti milia hominum fuiſſe narratur. Ethæc de terreſtris militiæ copiis in præ ſentia dicta iam ſint. M. autem Aemi-lio, Seruio Fuluio Nobiliore coſſ. iam clarum Romę nomẽ quum videretur, Q.etiam Luctatio Catulo præfecto, primo bello punico trecentarum nauium claſ-ſem Romanorum aduerſus Aphros Aphrorũq; aduerſus Romanos apud He-gates inſulas inter Siciliam& Aphricam Hamilcare duce ſexcentarum fuiſſeconſtat. Gręcorum verò regis aduerſus Troianos claſſem mille quadringenta-rum nauium,& eo ad huc amplius cum multis& nobilibus earum pręfectis, liados lib. ii. Homero teſte fuiſſocomperio. Xerxem Perſarum deinde regem nonhorum modo, ſed aliorum omnium numerum, hac in re diſputent licet aucto-8—— 0 3res, facile ſuperaſſe haudquaꝗᷓ obſcurũ eſt. Nauium enim eius claſſem PerſicamHerodotus auctor eſt trium milium fuiſſe, in hisq; hominum quatuor& viginti wyriades, hoc eſt, ducenta quadraginta hominum milia: huic claſſi eodemetiam auctore additæ ſunt ex Thracia naues xx, hominũ xxiiii milia conti-nentes. Aemilius Probus lõgarum nauium mille& ducentarum, quas onerari-
arum duo milia ſequebantur. Oroſius roſtratarum mille ducentarum, onerari-
arum autem trium milium. Iuſtinus poſtremo nauium tantũ apud eum aſtruit,nam decies centena milia numerus eſt, vt non ab re aliud dici queat etiam de pedeſtri, quàm quod his verbis Satyricus inquit,
Creditur olim
Velificatus Athos& quicquid Græcia mendax
Audet in hiſtoria, conſtratum claſſibus iiſdem
Suppoſitumque rotis ſolidum mare credi mus altos
Defeciſſe amnes epotaque flumina Medo
Prandente,& mad idis cantat quæ Soſtratus alis.
Darius autem cum ex Europa in Aſiam rediiſſet, hortantibus amicis vt Gręci-am redigeret in ſuam poteſtatem, claſſem quingentarum nauium comparauit,eique Darim præfecit& Arthaphernem, hiſque ducenta peditum, decem mi-lia equitum dedit. Alexander verò excii nauium claſſe, quam trium milium aliifuiſſe perhibent, Aſiam petiit. Cæſar octingentarum Britanniam. Heraclia-nus Aphricę comes quoſque priores præter Xerxẽ clariſſimos in ea re vel ęqua-uit vel exceſſit: nam nauium trium milium ſeptingentarum habuiſſe fertur numerum, qui apud paucos& nobiliſſimos ac potentiſſimos quidem vix eſt inuentus: cùmque is ſimul ac cum agmine militum ab vrbem pergens littore egreſſuseſt, occur lu comitis Marini territus,& in fugam verſus, arrepta naui ſolus Carthaginẽ rediit, atque ibi continuò militari manu interfectus eſt. Sie itaq; ingenste numerus timori iam eſſe cœpit: vnde& Scipio Carthagine victa quum res
Aphricæ diſponeret, prohibuit ne plus quàm decem naues earum quæ belli vſi-bus forent pacto traditas haberent, reliquas omnis generis quæ remis ageren-tur, quingentas numero fuiſſe quidam ſeribunt, in aliquantum maris ſpacium
prouectas, in conſpectu Carthaginis iuſſit incendi: tàmque lugubre earum fu-
ille incendium, quàm ſi Carthago ipſa conflagrare videretur. Q. T. Flaminiusd quoque
—
71