378 ROB ERTL NALTVNTNII

tanquam plas præmii de vrnis& figmẽtis huiuſmodi ſenſu carentibus adeptu-ri, quam ex conſcientia honeſte rectecq́; factorũ. Quòd autem ſit pulchrum velu-ti exigua hęc& minima ſpernere ad aſcenſum veræ gloriæ tendente, Cato Cenſorinus monſtrauit, qui interrogatus quã ob rem inter multos præclaros ſtatu-am non haberet, Malo, inquit, ambigere bonos quã ob rem id non meruerim, ꝗᷓquod eſt grauius cur impetrauerim muſſitare i Militari etiam gloriæ dypei leingerunt, quos in ſacro vel in publico priuatim dicari inſtituti veteris fuiſſe cõ-perio. Primus qui hoc egerit, Appius Claudius fertur: is dico ꝗ eũ Seruilio coſ.fuit, anno vrbis eclxx. Poſuit enim in Bellonæ æde maiores ſuos, voluitq́; in ſu-blimi videri,& clariſſime geſiorũ titulos legi. M. Aemilius in conſulatu collegaQ. Luctatii poſt eũ nõ in baſilica modo Aemilia, verum Idomi ſuæ poſuit, placuitq; plenã virtutis imaginẽ reddi clypeo cuiuſq; qui fuerit illo vſus. Hos Pœ-ni ex auro factitauere: icq; clypeos& imagines ſecũ in caſtris vexere. Eiuſmo-di quoque ſeutis apud Troiam pugnatũ eſt, expreſſis quoq; imaginibus:& cly-peus ſupra res capitolinæ dis vſq; ad incendium primũ uit, tãtac; maiorumquidem noſtrorum auctoritas in ea re annotatur, vt L. Manilio Fuluio coſ. an-no vrbis dlæxv M. Aufid ius tutelæ capitolii redẽptor, docuerit patres argenteoseſſe clypeos qui pro æreis per aliquot iam luſtra aſſignabantur. Tabulis ſimili-ter pictis ſunt qui rerum ſuarũ memoriam excoluerunt, vt L. Aemilius Paulus,Luciusq; Scipio, ac Meſſala princeps. Horum enim primus de Liguribus triumphans geſtorum ordinem in tabula pictum publicè reliquit, ſecundus tabulamvictorię ſuæ aſiaticæ in capitolio poſuit, tertiam tabulam pictã pręlii quo Car-thaginenſes& Gerionem in Sicilia vicerat in latere curiæ hoſtiliæ affixit, annoab vrbe cond. deccexl. Arator autẽ ille Arpinas& manipularis imp. C. Mariusnon clypeis pendẽtibus, non pictis tabulis, non toreumate ſignòve, non ſtatuis,marmore, aut ære, nõ obeli ſco, non triumphali arcu, non pyramide, non columna, non pila aurea ædificibve quopiam tantum, ſed cantharo res ſuas clariſſimegeſtas illuſtrauit. Poſt lugurthinum enim& cymbricum theutonicumq; triumhum, cantharis potaſſe Liberi patris exemplo traditur, quo inter bibendũ in ·dice illius victoriæ ex Aſia ductæ ſuam compararet ac ſimillimam redderet.8 Ludorum celebraliones, Cap. XII.N Oſt hæc inſuper ludorum celebrationes, ſiquidem ad natales eorum,vel templorum nouorum dedicationes, vel vota ducum perſoluen-da ingenti confluentis multitudinis copia ſunt conſtitutæ:& primi-ö tus quidẽ venationes quę vocãtur munera daturno deo ſunt attribu-tæ, ſiue ꝙ ad expeditiones ituri, debeant pugnas& cocuntes inter ſe acies ſpe-ctare, ne in bello armatos hoſtes, vel vulnera, vel ſanguinem perhorreſcant, ſiuevt nonnulli perbibent, hãc apud veteres deuotionem factam, vt contra hoſtes ciuium ſanguine primũ tali deo litaretur. Peſcentus enim Feſtus in libris hiſtori-arum refert Carthaginẽſes Saturno humanas hoſtias ſolitos immolare,& cumvicti eſſent ab A gat hocle Siculorum rege iratum ſibi deum putauiſſe, itaque vtdiligentius piaculum ſoluerent, dueentos nobilium filios immolaſſe, tantum re-ligio potuit ſuadere malorum, vt tãtam ciuitatis partem occiderent, quantã 1taſſe