Ropriũ artis uocabulũ uero nomine A Gręcis dicitur ii, id eſt fuſoria, eo qusdmetalla d& illis affinia, ſales ſcilicet, alumina,& atramẽta, quę in igne fluũt,& i hacarte potiſſimũ tractantur, ire xo, xd xiuaro, id eſt fuſilia dicuntur. Arabes autiinſtar Ægyptiorum artẽ hanc callentes) hoc nomẽ à Græcis mutuati, ſuo morearticuſum præpoſuerũt,& Alchemiam dixerunt: alij barbarius, Alchimiam, Alcumiſticam,uel Archimiam. Habet etiam hæc ars, ut reliquæ oẽs, ſua quædã peculiaria uerba& uocabu.la, vulgo non ſatis nota: ut Aludel, Alembicus, Botus barbatus, Elixir, Sc. quæ hoc priori li.bro,& alibi declarantur: partim abuſſua quædũ, ut imbibere pro irri 1 gere& fixare, proefficere ne materia in igne corrumpatur,& euaporet: ac ſimilia. Sed ob dictionis impurita.tem, non ſunt iſti ſpernendi theſauri:— enim illo æuo homines rerum inſignemcognitionem ſcrutantes ex philoſophiæ principijs ac experientijs eloquentiam minus cura.runt: id quod in Auicenna, Raſi, cæterisq; Arabibus& Latinis eos ſequutis, uidere licet.Archimia(inquit Panthæus Venetus) ab archos& mia Græcis particulis, quaſi unitatis&unius ueri conſilij princeps. Sed vulgaris Archimiæ maior eſt promiſſio, quàm operis exe.cutio. de illa, inquã, ſophyſtica, in Ioannis 22. Papæ Extrauagante, ſic habetur: Spondẽt quanon exhibent diuitias, pauperes Alchimiſtæ. Contra tales eſt pars ſeu lex conſilij x. Veneto.rum 1488. 17. Septembris cum additione, ut uocant, incipitq́;, Jollenda ſunt d medio, xt.non autem contra Voarchadumiam, quę(inquit Panthęus) Hebraicè ſignificat aurum dus.rum rubearum, hoc eſt duarum cementationum perfectarum. 8Vocabula multa ad artem pertinentia idem declarat charta 54.& inde, ſui operis.Cæterùm, fermentum apud Alchemiſtas dupliciter dici uidetur; unomodo ipſe lapis exſuis elemẽtis compoſitus& completus, in comparatione ad metalla: alio modo& proptis,illud quod eſt perficiens lapidem& ipſum complens.& ſicut ſe habet fermentum paſtæ adaliam paſtam, ſic fermentum primo modo ad metalla. Neq; fermentũ fieri poteſt ex imper.fectis, nec uera tranſmutatio. Neq; generant res niſi ſibi ſimilia. Lapis philoſophorum ge.neratur à natura, miniſtrante arte,& diuina potentia uolente manifeſtare. Componitur autIapis ſiue Elyxir ex ſulphure, arſenico,& argento uiuo Philoſophicis, extractis omnibus abuna ſola petra ſeu terra metallica. Quæ uerò illa ſit num ferri fex præſetꝭ n uiridis, aut ferrum, aut terra quædam alba, ſeu arg. uiuum& Sol& Luna, uel aliud, e electis intelliges. Arnaldus inquit totum opus conſiſtere in quatuor uerbis: ea ſunt, Suſphuf

dictum Mars& Marchaſita: Arſenicum, dictum Magneſia: Sal pręparatum, dictum Argentiuiuũ:& Fumus albus, dictus Tutia. Ignorans naturæ principia, non adhæreat huic arti, quo-

niam potius erit appellandus Sophiſta, quàm Alchemiſta: nam qui principia ignorant fnnon inueniunt. Lapidem uocãt Alchymiſtæ omne illud quod non euaporat ab igne,& id?uocant corpus& ſubſtantiam:& lapis unicus eſt& ſolus, tam ad album quàm ad rubeũ, om.nia metalla perficiens in aurum, ut tota clamat Alchemia. fuſius quid ſit, cùm alibi uidebis,tũ proximi ſibri capite 8. Modi uerò& ordo agendi Elyxir& lapidem, ſunt, Calcinatio ſub.limatio, deſcenſio, ſolutio, deſtillatio, coagulatio, fixatio,& ceratio. Pręparare autem elt ſuperflua demere,& abſentia ſupplere, ſicq́; notam in eis mittere perfectionem. bis nõ indigtSol& Luna, ſed reliqua. Quæcunq; corpora tardè funduntur, citò coagulantur,& è col.uerſo. Quoties ſublimabis aliquod corpus cũ cõmiſtione ſublimati ſpiritus, toties lucrabe-ris in proiectione mille partes. In ſpiritibus ſunt corpora in potentia,& in corporibus ſuntſpiritus in potentia. I antum facit forte agens in breui tempore, quantum debile agens inlongo:& ars accelerat ac feſtinat opus naturæ. Ex his igitur, multoq́; magis ex ſequentibus,reſponſiones patebunt ad obie a quorundam, qui generalibus quibuſdam rationibus nittur ſecretam hane autem conuellere, cum uel nihil ipſi tentare ſint auſi, uel uulgare aliquicheterroneum aggreſſi, ſpe fruſtrati ſunt. Vanum, inquit Ariſtoteles, eſt omittere ſenſum 91pter rationes, cum experientia, teſte Galeno, rerum ſit magiſtra: quæ tamen ſuis etiam rationibus, tanquã altero pede, nititur. Porrò hæc ſcientia certior eſt(cum re ipſa nitatur)& paucioribus nota quàm ludęorum Cabala: neq; ſua uetuſtate ſuisq́, poſt Deum, authoribusciret: quãuis aliquorum principum tyrannide& auaritia, artificumq́; ignorãtia& impottubspeſſum multoties ierit, uel adeò malè audierit, ut iĩ omnis generis homines pudeat in C 15miſtarum albo cenſeri. Et noui ego aliquos aliâs doctos, qui domi ac priuatim pro uiribushuic arti incumbunt, publicè autem uoce aut ſcripto, ne kellcet ſtulti mũdo uideantur, eaſcommatibus, ac ſannis uel apertis contumelijs, quantum in eis eſt, irrident ac uituperantSed abundet quiſq; in ſenſu ſuo: modò etiam me huius practicæ ſcientiæ ſtudioſis aribus prodeſſe pro uiribus haud agrè ferant: utq́; uice cotis fungar, acutum reddere quæ!

— 8 2 2 3 8— 8 1 C Ik.rũ ualet exors ipſa ſecandi. Sed iã in huius etiam cõmendationem legat& ee e