ꝗANIMADVERSIO 53TAVLA DANS.go nune quid de hoc loco ſ entiam, imò quid ipſe uoluerit Geber,& quid fl/gelllsimi eius interpretes, Petrus Bonus Ferrariẽſis,& Arnoldus Villanouanusde hac te ſenſerint, explicabo. 1Geber Arabum philo ſophorum facilè princeps, cum tractandam& deſeri-bendam libi propoſuiſſet metallorum naturam, ut faciliorem uiam lectoribus adid faceret, indicandum ſibi prius eſe duxit, qur& quot eſfent, iuxta uetetũ opi-nionem, propin quametallorum principia. Quæ cum ſup erius 3 lle tri,ſellieet, arſenicum, ſul fur,& argentum uiuum,& expreſsiſſet duobus capitibustoximẽ antecedentibus, quæ nam eſſet ſulfuris& quæ arſenici natura, conſe-quens erat, priuſquàm metalla attingeret,(quę ſ unt tanquam ſoboles horũ prin/opiorum) ut caput unum naturę tertij principij hoc eſt, argenti uiui exprimen-de dicaret. Qua motus ratione hoc 30. cap. mercurio conſecrauit. In quo primodocet, quid fit mercurius, his uerbis.

G EB ER.

Argentum uiuum, quod etiam Mercurius appellatur antiquorũ uſu, eſt aqualulcola, in uiſceribus tertę, ſubſtantię ſubtili terrę albę, per calorem temperatiſ/ſimum unita per minima, tali unione, donee humiduma ſicco,& ſiccum ab hu-mido ęqualitet contemperetur. Ideoq; fugit ſuperficiẽ planam de facili, propterſugaquę humiditatem. Non autem adh ęret, uiſcoſam licet habeat humiditatem,propter ſiccitatem illius, quę illam contemperat,& adhętere non permittit.

TAVLAD ANS.

Qux ſibi nihil aliud uolunt, quàm argentum uiuum ex aquauiſcoſa,& terracandida, tenui,& ſulfurea oriundum eſſe, quæ duo, aqua ſcilicet uiſcoſa& ter-ta ſulfurea, ea lance à natura librata fuerunt, ut quãuis aquæ proprium ſit, rem ineam demerſam madelacere,& licet uiſcoſi conditio ſit, tangenti adhærere, neu-trum tamen aqua uiſcoſa in argento uiuo exiſtens, queat præſtare, ob terram ſulſuream libi unitam, quæ ſua ſiccitate uiſcoſam,& humidam illius conditionemita frangit,& temperat, ut neq; adhærere, neq; madefacere ualeat. Vnde ueteresphiloſophi argentum uiuum aquam ſiccam nominauerunt. Sed quoniam hęcexſe clariora ſunt, quàm ut egeant interprete, idcirco proſequamur reliqua,&qui ſit eorum uſus, penitiſsimè exploremus.

G E B ER.Eſtetiam(ut quidam dic unt) materia metallorum cum ſulfure.TAVLAD AN VS.

Hoc eſt, ſunt ex ueteribus philoſophis nonnulli(ut dixit cap. a5. ſux dummæ)qui uelint atgentum uiuum,& ſulfur, eſſe principiailla, quæ à natura ad genera/tionem metallorum aſſumuntur. Cui ille opinioni non ſuffragatur, motus ratio/

nibus, quę ab eo 26. cap. 8ummæ adferuntur. Ideoq́; addidit, Vt quidam uolunt.f G E B E R.

Adhæret quoq; tribus mineralibus de facili, uidelicet Saturno, Ioui,& Soli:

Lunz autem magis difficulter, Veneri autem difficilius quàm Lunæ, Marti uerònullo modo niſi per artificium.„TAVLAD ANS.

Hoc eſt orgentũ uiuum libentius& maiori quadam cum auiditate uorat, ſorbet& deglutit aurum, plumbum& ſtannum, quam reliqua metalla. poſt hęc triaauldius atgentũ complectitur, quàm æs: cum ære autẽ facilius init fœdus, quàmcum ferro. Ferro enim adeò ægrè cõmiſcetur, ut non niſi inuitum,& arte coactũ,acluperatum cum eo coire uelit. Cuius rei nulla alia eſt ratio, quàm rebus om/nibus haue a natura uim ingenitã eſſe, ut res homogeneas,& eas, quibus cũ ali/quo affinitatis uinculo cõiunctę ſunt, tacita quadam beneuolentia complectan-

4