70 TAVLAD ANI
pharmaco. At cum Mattem omniummetallorum ignobiliſsimum eſſe conſteſprofectò ignobilium metallorum, in melius mutandorum, uim ex Marte nquaquàm pendere iudicadum eſt. Etenim cum alieno egeat auxilio, ut couleſcat, qui fieri poſſet, ut ſibi motboſus, reliquis ſalubris eſſe queat, ſibi inoreliqua ditet metalla, ſibi infelix, teliqua beare poſsit? Alioqui neceſſarib coligendum eſſet à metallo, non ſolùm aà nobilitate metallica alieno, ſed omniumalieniſsimo, uim ignobilium, ad nobilitatem prouehendorum, mutuandam eſſeQuod quam ſit ridiculum,& à ueritate alienum non meum, ſed omnium dodo.rum, imò& in hac parte philoſophiæ nunquam inſtructorum, ſit iudicium, ielim. Omnium enim philoſophorum mens eſt, ut Richardus Anglicus,& Arnddus Villanouanus teſtantur, cummeliori peius& deterius perficere. Quod ſilidi cut ait Richardus) ſiniſtrè& præpoſterè interpretantes, cum peiori meliaperficere moliuntur. Præterea, ut cauſa, quæ nobilitat metalla ex Marte depto/matur, nonne oportet eam prius Marti ineſſe: Quod enim in re non eſt, id ineut ait Geber, non reperitur. Atqui cauſa nobilitatem& perfectionem metlorum efficiens, Marti non ineſt. Qua igitur arte ex Marte depromi poteſtQudd ſi eam Marti ineſſe audes contendere, prodeat in medium Gebet, quetibi fautorem polliceris,& hanc noſtram litem ſuo teſtimonio dirimat. Culuhæc ſunt uerba libri de lnueſtigatione inſcripti cap. 2.G E B E R.
Cum ergo hæc ſcientia de imperfectis tractet corporibus metallorum, inqumtum ea perficere deceat, in primis circa hæc, duo conſiderauimus, impetfed io.nem ſcilicet,& perfectionem. Circa hæc duo noſtram fundamus intentionemDe rebus autem perficientibus& corrumpentibus, ſecundum quod per noſtaninueſtigauimus experientiam, hunc librum componimus: quia oppoſita iamſe poſita, magis eluceſcunt. Res autem quæ perficit in metallis, eſt ſubſtantia augenti uiui,& ſulfuris proportionabiliter miſta, per longã& temperatam decctionem in uiſceribus terræ mundæ inſpiſſata& fixa, cum conſetuatione ſuxſmiditatis radicalis, non corrumpẽtis ad ſubſtantiam ſolidam, cum ignitione dbita fuſibilem,& ſub malleo extenſibilem producta. Per diffinitionem natutæ iiius perficientis, leuius peruenire poſſumus ad cognitionem rei cortumpeniſEt eſt illa, quæ à contrario ſenſu habet intelligi, uidelicet ſubſtantia impura atʒuiui,& ſulfuris, ſine debita proportione cõmiſta, uel minus decocta in uiſceribũterræ immundæ, nec rectè inſpiſſata nec fixa, humiditatem habens cõbuſtibilen& corrumpentem,& rarę ſubſtantiæ,& poroſæ, uel habens fuſionem ſine igtione debita, uel nullam, nec patiens malleum ſufficienter. Primam autem difftionem inueni intruſam in his duobus corporibus, uidelicet in Sole& Luna, fcundum cuiuslibet perfectionem: Secundam uerò in his quatuor, ſcilicetin tano, plumbo, cupro,& ferro, ſecundum cuiuslibet imperfectionem. Nunc ſalenapertiſsimo conuictus Gebri teſtimonio, Braceſche, aut Gebrum abiures opctet, aut ſaltem fatearis, ipſam perfectionis metallorũ effectricem cauſam in Ma.te minimè incluſam eſſe. Qudòd ſi ita eſt, profectò iam cauſa tua cadas, uictoendeſperes, palinodiam canas, eamq́; ex Marte promi non poſſe, inpoſtetum fatris neceſſe eſt. Quod enim in re aliqua non eſt, id in ea, teſte Gebto, inueniti folpoteſt:& mutuari ab aliquo, id quod non habet, ſtolidum eſt,& Aratione penisalienum. Hoc igitur erat arcanum, Braceſche, ex hoc 6s. cap. Gebri elicienaſſeilicet aurum& argentum, ob multam argenti uiui copiam, pauciſsimam deiſulfuris, metalla eſſe perfecta,& per conſequens uim ignobilium metellornmad perfectionem promouendorum ex his duobus tantũmodo eliciendam eltnon aũt ex imperfectis, cum eis à natura denegata fuerit. Quòd ſi ex impelterui poſſet, profectò exijs, quæ ad perfectionè propinquſũs accedunt, erueno
eſſet. Atqui lupiter, teſte Gebro, propinquius ad perfectionem Aae 193 ö