CHRTSOPOEIAE LIB. I.

Ipſa hęc contendunt manifeſtis omnia AniNec uirides etiam fas hic tranſire SmaragdosIndictos, neq; enim color eſt iucundior ullus,Quàm quo ſe tellus horis genitalibus anniVeſtit,& oſtentat uultu melioreuirentem. aAt mage nil uiret his, nihil eſt qc cõpleatęquèCõtuitu his oculos, ſatiet minus, ipſaq; multoObſcurata acies intentu protinus ipſoAſpectu uiridis claret recreata Smaragdi.Fulgurat ut picto uiola Carbunculus igneMox etiam canerem, uariuſq; ut fulget Iaſpis.Concolor& fuluo radiat Topatios auro.Innumeraſq́; alias ſpecie, uel nomine tantùmDiuerſas cœpto memorarẽ carmine gẽmas. NVerũ hęc iam ſatis eſt leuiter tetigiſſe uagãtẽ,Atq; alijs mõſtraſſe ui, qua tendere pergant,Si quos fortè iuuat naturæ occulta ſubiſſe,Hæc eademq; palàm dulci feciſſe Camena.Nunc age materia, tantæ quam præſtitit artiNatura, expediam, ne quis perferre laboresIncaſſum ſtudeat tantos, ſed grandia uitetDetrimenta, quibus ueſani ſæpe tenenturArtifices, longe primis dum rebus aberrant,Quas capere, ac ſolas illos ſeruare decebat.Eſt lucus ſummo ſecreti in uertice montis,Fons ubi decurrit nitidis argenteus undis,Et ſpecus exeſum tendens aperitur in antrũ.Intus habet præſtans diuino numine Virgo,Ruricolæ Glauram priſco quã nomine dicũt.Huc denſos inter uepres anguſtus& aſperAccliuisq́; ægrè perducit callis euntem.Veſtibulũ ante ipſum ſpeluncæ læuis& quaPlanicies, nõ ampla tamen, horrentib. umbrisCingitur, ac fluuij ripis,& margine Tophi,Obducta uiridi muſco ſpiſſisq́; Corymbis,Ingreditur uerò ſiquis feliciter, omnemContinuò labem humanam, mirabile dictu,Exuit, ac pondus ſubito mortale relinquit,Et purus penitusq; leuis fit ſpiritus illiQuiq́; aditus luſtret cunctos, agilisq́; feraturPer cuneos, quib. in medijs ſedet aurea Nym-Aures& circũ thalams: ſupraq; renidet,(pha,Quin auri tabulæ pedibus calcantur euntũ,Atq; ip ſa ex auro ſplendet conflata ſupellex.Jaruiſijs: ne qua titubes in montibus antrumHoc pete, qui rebus tantis primordia quæris,Quo dq; illic uiſum fuerit precioſius, indeErue, nec ſumptu nimio, nec parce labori.Nõ tamen aut uiuũ ſulphur, tremulumũiè re-Argẽtũ, uel quæ undãti delata uapore(ponesExit ab his primum putrisq́; infectaq́; uena.Sed purũ atq; omni purgatũ ſorde metallumAccipies, cuius ſecreta in parte receſsitSpiritus,& craſſa preſſus ſub mole latenterVictitat, ac ſolui uinclis,& carcere cœcoEmitti expectat tenues effuſus in auras.Quæq́; erat innato ſubſidens pondere moles,Iam leuis aſſenſu ſuperas contendat in oras,Puraq; molleſcat naturam imitata per artemximiam, retro quæ per conſueta reuerti

277

Imperat, ut longo ſeſe torpore bergieIncluſum ſemen, uegetantis e f garArdua conſtantis metuat iam uincula 77 iuod tibi ne mirum ualeat quandoq; UidertPullulat interdum proprij uirtutè uigofls.Auri perpe tuum germen, ferturq; ſub aura 5Non ſecus ac ſumma fruticis tellure cacumeExit,& inde ſua ui ſeſe extollit, vt IſtriAccola felicis ſæpe illud ſtirpibus enCapreoli in morem nati emen 950:Implicitumq́; etiam ſaxis inuenit obe 8Vtq́; agiles ſerpunt eeeAmplexæ lateres circum, pariesch farcDirutus, ingreſſis rimas radicibus, atq; 15Frõdibus, ac prętergreſſis latera obuia ra: 5Sic Topho inſeritur creſcentis uiuidus aurSurculus, atq; intus partis explorat inanes,Egrediturq́ illine,& ſe diffundit in auras,Aut uariè illius ſummas complectitur oras,Quaſq; tenet ſolidè cõſperſas 8 5 e 5Hinc duo præcipuè, quæ uerſet cura probatiArtificis, ſtatuo. quid primum ſeligat,& quoSelectum pacto moderetur,& aptius edat,Quo poſſit modico ſolui lentoq́ calore. 5Vtrũq; innumeris priſci inuoluère tenebris,Barbaraq́; occultis rebus coniungere uerbaHaud dubij, centũ ſtatuerunt nomina, quorũQuodcunq; incertã ſignaret remq́;, modũq;,Multaq́; quæ lepidi quonda finxere Poẽtæ,Quæq́; ſacrorum olim ueri uox nuncia VatũProtulit, his etiam ui ce ſunt interpretis uſi,Singulaq́; expoſuere, atq; inſeruere libellisIpſa ſuis patefacta, uelut cælantia pridemArtis opus tantæ, cum porrò uana PoẽtæEFigmenta illecebris uacuas captantia mentesCommenti, multo fuerint diuerſa loquuti.Qui uerò incõprehẽſum& inenarrabile mu-Diuinæ humanas aduẽtũ prolis ad oras(nusPręfati, haudquaꝗᷓ parua hęc ſẽſere ſub ingẽsOs illud tam magna ſonans myſteria Vates.Hæc tamen, haud nullis noſtri ſuadẽtib. auſi,Vel quòd eos ea uana fides tenuiſſe putandũVel ſua quòd uarijs iuuit cælaſſe figuris.(eſt,Quin etiam huic uni, quo ſe mollire metallaInuenere modo, cunctarum nomina rerumImpoſuere, quòd hæc cunctis uis inſita rebusHeæreat, incipiatq́; omnes,& compleat una.Cuncta adeò cunctis occultauere, neq; illiNequicquã interdũ ſeriẽ abrupere loquẽdoPerpetem,& excurſus interpoſuere uacantis.Ergo altè ueſtigia animis,& rite repertamMateriam rebus tantis per deuia ſume.Nam nõ una tibi regio dabit, aut locus unus.Montibus at multæ ſpaciãtur Oreades altis,Antra quibus cura eſt ſeruare, ingẽtiaq́; intusMunera, iam quorũ uenientes ſæpe remittũtFarticipes, manibus puris& pectore ſi quiAcceſſere illuc, dites ubi pectine eburnoAurea perpetuo depectunt uellera Nymphæ,

Qu prima heroũ pubes rate ſancta petiuit,

A 2