umeres(litideſuat

ulisirit

II

ul.tes

ate

i

imus8

CHRTSOPOEIAE LIB. III.

Et uelut huic tantùm ſtudioſè deditus inſtet,Semina nunc olerũ properanti ſeligat ungue:Nunc eadem excultæ telluri condita mãdet-Mox animũ, atq; oculos paſcat florentib. her-Huc etiã ĩterdũ dulceis admittat amicos,(bisDiſſimuletq́;, domi quid agat, gratoq́ ſodalesDetineat lufu captos, ſuauĩq́; lepòre.

Interea non ille tamen ceſſare caloremOccultum ſinat, Aurigerum ſi fortè locaritSemen, ubi proprios æui iã compleat orbes.Aut ſi id continuoq́; igni, multoq; laboreAbſtruſum in venis auri per quirere tentet.Atq; ideo haud ab re fuerit, quæſiſſe fidelemMuneris egregij ſocium, longiq́; laboris,Interiore domus ſe qui tum parte recondat,Inque uicẽ partitus onus curanda miniſtret.Eſt etiam non illa quidem poſtrema beatiArtificis ratio, qua ſe commendet,& ipſumDijs ops ęternis, neq; enim ſine numine diuũHęc ueniũt, neq; ad hęc ulli 00 licebit,Qui non ritè deos ſtuduit ſibi adeſſe precãdo.Ipſe ego, qui tantùm hæc tenui nunc carmineFãdere, ter Muſis feci pia uota, precesq́;(tẽtoIntendi manibus ſupplex,& pectore puro,Vnde mihi inſolitum cælo adſpirare fauorẽ,FPaulatimq́; nouas in carmina ſurgere uiresSentio perq́; altos colleis, atq; auia ferri

Per nemora incertus uideor, ducor ſed auẽtiMente tamẽ, quo fata ferũt, ut primo amœnoEx Helicone ſacra referã mihi fronde corona,Primus& Aonijs intextam floribus Aram,Quæ mihi cum fuerit teneris erecta ſub annisEt Phœbo, Phœbiq́; choro, Genioq́; potenti,Stat maris Adriaci ſecreto in littoreducta(dis,Ad culmen, placidis qua fertur Ariminus un-Aut rapitur torrens uaſtũ uiolentus in ęquor,Inclyta dũ ſubter pontis monumenta uetuſtiFræterit,& dulcis undas permiſcet amaris.Propterea inceptas artis, operumq́; laboresProſequar indictos prius,& fumantia circumTecta ferar Diuùm, tenues qui follibus aurasCaptant,& liquido diſtendunt ære caminos,Et iam Cyclopum fremitus audire uidemurCominus ingentes, cælumq;; incudibus actũMurmurat,& lõgo Chalybũ ſtridore liquẽtũInſolitisq́ mihi reſonat mugitibus Aetna.Seu quis ſementẽ faciendi quæritat Auri,Seu prius Argenti rectè primordia poſcit,Noſſe gradus primũ uarios ne ſpreuerit ignis.Sũt plures etenim, per quos, cedat, oportet.Sed duo præcipuè, Naturæ 0 æmulus alterTran quil læ, aſt alter uiolentæ conuenit arti.Nititur hic operum immenſa ui trudere ſemẽE. ſolido innexum miris campagibus Auro,Cũ prius ut tibi mox reſerabo, ſolueris aurũ,Beg diderisc. humens, necnon& putre, ſuba-Vt facile id ualido demũ patiat̃ ab igne(ctũq;Exhaletq́; tumens, atq; in ſublime feratur.Exemptum fouet ille, nec excedentis aduritTum uirtute caloris opus, frigere nec ante

281

Permittit, quàm ſe mirè componat,& ante,Quãàm ſeſe propria perfectũ ſponte reponat.Hic mihi compoſita dedatur mente Miniſter,Magna etenim referã primũ, tũ plurima fãdoCõmods expedia, quę priſca& barbara turbaSubticuit, quæũue ipſam etiã celaſſe uolentemCrediderim, aut uerbis neſciſſe potentius uti.Hæc ideo lingua nunc illuſtrare LatinorumAuſus, quinetiã numeros his addere conor,Grata magis doctas ueniãt ut m iſſa per aures.In primis auri lamnas, ramentale puriAccipiens, crebris contundes ictibus, atqʒPulueris in morem triti, aut fluuialis arenæDiminues, longumq́; teres, quo deniq; putriHumore ex ſeſe interius reſoluta liqueſcant.Proderit huc etiam largos infundere roresSeminis interdum proprij, ne fortè alienum,Vt docui ſupra, quicquam miſcere labores.Ni quèd multa queat cõnectere, forſità addasQuodũe etia ſparſum rebus cõmuniter inſit:Nam ſimili gaudere ſuo ſimile omne putato,Atq; etiam exterius ſimili quodcunq; iuuari,Præſertim cum naturam natura requirat,Atq; amplexa parem cõtraria cuncta recuſet.Sic quoq; nõ digitis, aut plectro pulſa, moue-Forteè fidis, tanquã fidib. tũc aſſonet ictis(turIpſa, quibus fuerit concordi conſona uoce,

In cunctis adeò rerum cõcordia pollet.(par,Quare id ne pigeat, quodcũq; eſt, quęrere cõ·Aut ubicunq; latet, ſeu montib. abditur imis,Vel maris eruitur ſcopulis, aut fontib. hæretIn medijs, alto uel ſe producit olympo,

Seu quacunq; patet, ſeu parte abſcõditur oi.Quic quid id eſt, totoue orbis ſe corꝑe miſcet,Cuius præualida tam compacta reſoluas.Ergo ubi iam humeſcent, anguſti uaſis in altoFundo compones ipſa hæc non ordine nullo,Nanq; ꝑ æqua tibi maneãt diſpãſa neceſſe eſt,Vt calor ex æquo penetrãs per cuncta feraturVnus,& ex omni compellat parte uaporem.Nũc, quibus exceptũ rebus cõponere poſſis,Inſtituam: Vas illud, ubi perferre caloresImmenſos opus eſt aurum ſic ritè peractum,Eſt genus indomitæ mirum telluris, HiberusQuã foſſor uitreas Italùm trãſmittit ad artes.Hac etenim argilla fictis uitrarius ollis

Vitra liquat feruens, eademq;; liquentia totasNoctes atq; dies longo depurat in igne.

Hanc igitur primùm creta compone tenaci,Qua figulus currente rota ſurgentia profertVaſcula,& his pergit gratas inducere formas.Eſt etiam Euganeis tellus in collibus atra.Sulphurei ad fontes Aponi qua ſemita ducit.Nec minus effoſſis puteis quandoq; ſubalbaEruitur, marmor referens perſæpe uetuſtum.Quas ut tu cunctas unà coniungere cures,Eſt opus, atq; adeò manibs mifcere ſubinde,Vnam quo pariter poſſis inducere maſſam.Inde ſcyphi ſpeciem oblongi ſimulantia fingePocula, queis etiam parua circundare zona

5 Aa 3