342

DE ARCHITECTURA

ita eradatim ex ordine totam communitionem dissipaverunt 6 . Postea qui-dam* faber 7 Tyrius, nomine Pcphasmcnos, hac ratione et inventione in-ductus, malo statuto, ex eo alterum transversum uti trutinam suspendit,et in reducendo et impellendo vehementibus plagis deiecit Gaditanorummurum. Geras * 8 autem Carchedonius * de materia primum basim subie-dis rotis fecit, supraque compegit arrectariis et iugis varas 9 ; et in his

EMENDATIONES

Q ems _ Codices fere omnes habent ceteras , Editiones saec. XV ceterum , Editiones reliquae Cetras . Sed

quoniam emendanda est Codicum lectio, cur vera nominis scriptura non reponatur? Itaque, praeeunte Salmasio(Exerc. Plin. p. 9/f6 ) , restitui Geras ex auctoritate Athenaei ( de Mach. p. 3 ) , a quo artifex iste TSpxg appellatur.

Carchedonius _In Codicibus plerisque legitur calchedonius , concinentibus Editionibus saec. XV . Iocundus,

et Machaeropioeus Calcedonius scripserunt, et correclius Editores ceteri Chalcedonius , dempto Poleno, qui du-plicem retinuit aspirationem Chalchedonius , typographi fortasse culpa . Placuit Salmasio ( Exerc. Plin. pag. 94G)scribere Carchedonius , cum in Athenaeo (de Mach. pag. 3) reperiatur K ^yjdovioc, , nempe Carthaginiensis. CumSalmasio etiam ego Athenaei lectionem recepi, et dedi Carchedonius , quae vox facillime ex communi Codicumscriptura eruitur, mutata tantum littera l in r.

ILLUSTRATIONES

6 Non totam , sed magnam loci partem , itohlv xoizov ,dissipaverunt Carthaginienses iuxta Athenaeum ( deMach. pag. 3 ).

7 Faber iste erat navium fabricator v<xvTzr,yo $ , scri-bente Athenaeo ( de Mach. pag. 3 ) .

8 E contra testudinem arietariam reperisse Arte-monem , scripsit Diodorus (Ilist.XII 28), quem sequun-tur Plinius ( Hist. Nat. VII 57 ), et Servius ( in Aeneid.

IX v. 505). Ceterum variae arietum et arietariarumtestudinum descriptiones reperiuntur apud Athenaeum( de Mach. p. 3, 4i 5, 6) , Apollodorum (Poliorc. pag. 23 ,24,25,26), Heronem lun. (de Mach. cap. 15,16, 17),Iosephum ( de Bello Iud. III 7, V 6 ), Ammianum (Ilist.XXIII 4), Vegetium (Inst. Mil.IV 14), Procopium (deBello Golh. I 21 , IV 11 ) , et Annam Comnenam ( Alex.XIII pag. 381 ). Memorantur etiam arietes et testudinesinter alios ab Aenea (Poliorc. cap. 32), Philone (deMunit, p. 99), Polybio (Ilist. I 48 , IX 41 , XXII 10) ,Caesare ( B. G. II 32 , B. C. II 2 ), Diodoro ( Ilist. II 27 ,XIII 54, XVI 74, XVII 44 , XX 48,95 ) , Livio (Ilist.Rom. V 5 , XXXIII 17 ) , Lucano ( Phars. III v. 490 ,

X v.480 ), Appiano (Pun. 98 , Mithr. 31 , 73 ) , Gellio(Noct. Att.I 13), Curtio (de Gest. Alex.IV 3 , VIII 2),D. Isidoro ( Orig. XVIII 11 ) , ct Leone ( Tact. XV29,31 ). Arietis figura extat inter vetera monumen-ta Romae in Marii trophaeis , Columna Traiana , etArcu Septimii Severi ; et unus ex aere repertus fuitin Caelio monte Fabretti aetate, et ab eo relatus inOpere infra dicendo . Inter Neotericos de memoratismachinis egerunt Valturius (deReMil. X), Chou-hus (Castrametation des Romains), Colliadus (Prati-ca d 1 Artiglieria I 8,9), Lipsius ( Poliorceticon III),Turnebus ( Adv. XXIII 31 ) , Barocius (in Heronem

Iuniorem ) , Rigaltius (in Onosandrum ) , Tarduccius(Machine Antiche) , Valtrinus (de Re Militari Vete-rum Romanorum V6), Stewcchius (in Vegetii Inst. Mil.IV 13 seq. ), Fabrettus ( de Columna Traiana cap. 7 ) ,Folardus ( in Polybium Vol. 2 art. 14~20 ), Montfau-conius (Antiquites Expliquees IV part. I ) , Maubertus( Memoires Militaires anciennes Volum. 2 sect. IX) ,Guischardus (Antiquites Militaires Vol. l\ ) , et Maize-rOyus ( Sie'ges des Anciens I 1 , et Append.4).

9 De arrectariis, iugis , et varis nulla adest mentioin Athenaeo ( De Mach. pag. 3 ). Supra basim testudi-nis erigebantur tigilla recta, scilicet arrectaria,seu po-stes, sic enim postea vocantur; in superiori extremita-te arrectaria continebantur ab alteris tigillis transver-sis , videlicet iugis, sive trabibus ita inferius dictis ; etsupra iuga collocatae erant varae efformantes tecti fa-stigium . Varae enim sunt ligna incurva vices capreo-lo rum gerentia, quae tectum gibberosum efficiunt. Ensimplex et vera illius vocis explicatio tam difficilis abInterpretibus habita, excepto Baldo, qui uti supra sen-sit. Ilunc Perraultius et Bioulius sequi perperam affir-maverunt; primus enim vertit une hutte , alter uneloge , quae voces Vitruvianam minime declarant. Ita-que scimus , Latinos res incurvas appellavisse varas :hinc de cruribus distortis Horatius (Sal. I 3 v.4?b huncVarum distortis cruribus ; de cornibus Ovidius ( Ara. Iel. 3 v. 23) , simulato vecta iuvenco Virginea tenuit cor-nua vara manu ; de ramis arborum Idem ( Metam. XIv. 83 ) , porrectaque brachia varos Esse putes ramos ;denique , ut alia omittam , de luctantium brachiisStatius ( Theb.VI v. 850), Collaque demersere humeris ,et brachia late Vara tenent . Apud Gallos varanguesvocantur ligna curva , quae navi interiorem formam