LIBER DECIMUS CAP- X\l

343

suspendit ciiiGtum, cornscjuic bubulis texit, ut tutiores essent, fjui inea machinatione ad pulsandum murum essent collocati . Id autem, quodtardos conatus habuerat, testudinem arietariam 11 appellare coepit 12 .

ILLUSTRATIONES

dant. Nostrates varo dicebant id, quod est curvum.Ad Vitruvii varas redeundo, eas Caesariani Continua-tores dixerunt esse duo ligna ad angulum iuncta, utiarbitratus est etiam Venturius (dei Traguardo di Ero-ne §. 9 ). Pbilander autein eas credidit esse tigilla autasseres porrectos supra iuga , sustinentes arietem; etiamBarbarus putavit esse rectas trabes transversas . Varasrecognovit Turnebus ( Adv. NXIII 31) , et cum eo Sal-masius ( Exerc. Plin. p. 946 ) in Athenaei (loc.cit.) voceoXE$tzv ; at non animadverterunt, per eam vocem in-dicari basim iam in textu nominatam . Laetus notamPhilandri, et Salmasii non integram retulit. Nihil an-notavit Galianus , qui simpliciter vertit, e sopra vi com-pose con pali dritti e traversi una capanna . Remetiam Newtonus non est assecutus , cum reddideritand forked jokes . Rodus vertit bolen. Tutiorem viamelegit Ortisius vocem silentio praetermittendo . DeditUrsinus travi gobbi , quod a veritate non est alie-num ; verum in explicatione data in Lexico VUruvia-no dictionis verum sensum prorsus ignorasse eum ,apparet . Demum Schneiderus rem pandere praesum-psit, allato quodam Iosephi loco (de Bello Iud.III7),ubi aries describitur, qui locus minime quadrat.

10 Haud suspensus erat aries, secundum Athenaeum(de Mach. pag. 3) , qui scripsit; lOAyiov zov xptov,

itat oui t e£ {kvziZKtxiztov eiAxey , uno Ti),r,$ovq

xpoa)$ov i u.evsv , arietem transversum imposuit , nec per an-tispastum-, sed ab hominum multitudine propulsus erat .

\\ Idem dixerat Athenaeus ( de Mach. pag. 3 ). Ataliam assignat nominis originem Vegetius (Inst. Milit.IV14 ) : Testudo autem a similitudine verae testudinis vo-cabulum sumsit : quia sicut illa modo reducit , modo pro-fert caput ; ita machinamentum interdum reducit tra-bem , interdum ex erit , ut fortius caedat . Huic ratio Vi-truvii et Athenaei praeferenda videtur, quod antiquio-res sunt Vegetio , et ex Scriptore etiam antiquiore illamdesumpserunt. Observandum insuper , testudines nonminus arietarias dari, quam aggestitias, et fossorias ,ideoque anteponendam illam etymologiam, quae magisest generalis. Si ab adductis originibus discedere fasesset, suspicari possemus , a tegumento superiori adinstar testudinis dorsi, quale videtur fuisse ob varasillud a Gera elaboratum, nomen testudines accepisse.

12 Priusquam ad alia transeat Athenaeus ( de Ma-chinis pag. 3) narrare pergit , aliquos arietem supracylindros propulsum adhibuisse.