Buch 
Manipuli undecim adorantes manipulum Joseph : seu theses quas ex universa philosophia ... ad Diem 25. Mensis Sept. Anno 1722 / triturae publicae in area studiorum S. Galli subjiciunt praeside R.P. Bernardo Franck à Franckenberg Capit. S Galli Philos. Profess. Ordin. RR.FF. Maurus Buol, Coelestinus Gugger à Staudach, Beda Waldmann, Edmundus Weidner, ad S. Gallum Professi
Seite
9
JPEG-Download
 

flsslfc

cesse est. tibi non'solam veritatem»Sc bonitatem transcendentalem infelligas, sed «fartiobjectivam, qua 3c cognoscibile redditur,Scappetibile. Verum ut actucognitione, vel ap»petitu attingatur, cum potentia anima: conjungi debet. Quod cüm per se ipsum prxstarenequeat, per sui e streit vicarias species impressis vocamus,his enim mediantibus potentiamsubintrat , & cum eadem ad actum eliciendum concurrit. At non unica hoc absolvituroperatione, sed numerosam seriem pul; hroordine animadverteredicet; veluti fihoroiogiumvideas pluribus rotis instructum, qnarum una pondere propulsa rapit aliam , quaelibet ve-ro quod suum excquitur; haec indicem per horas vagare, illa libramentum hinc inde decu-tere, ista malleolum attollere, alia aliud perficere curat: Haud aliter cernere est in animauno objecto ceu pondere trahente rota rotam,potentia.porentiam ; eonseqnitur. Et primoquidem sensus exteriore, g' Visus receptis speciebus imprestis tanquam virtuali objecti ima-ginc foecundatus formalem illius similitudinem, quam speciem expressam dicimus, elabo-rat. Sequitur sensus internus communis dictus, quo anima interius advertit se hoc aut il-lud sensu exteriori percipere. Exindexstimativa insensatam rationem con-vel discon-vc-lucnttae' ma-terialts penetrat.!' Ad quod e vestigio adest actus aliquis a petitus irascibilis ,vel concupiscibilis, quo anima aut in objectum rapitur, si fit conveniens, aut ab eo refu-git, fi disconveniens; ita quidem ut fi vivacior talis motus fuerit, etiam potentias exter-nas e. g locomotivam impellat Hucusque sensitiva tantum peragitur vira , animali pro-pria, hominibus, bruti/que communis. Ubi illud advertas in absentia objecti prius ali-quando cogniti Sensus eorrimunis vices agere phantasiam , 8c xstimativae officio fungi Me-moriam sensitivam. Cocrerum Pixmisso jam viliori famulitio sensitivarum potentiarum,Nobiliores insequuntur in Homine Animae rationalis Ministri Intellectus agens species spi-rituales fabricare peritus ,patiens easdem recipiens, & spiritualem objecti formalem imagi-nem, Verbum Mentis vocatnr, exprimens, quod est intelligere. Hic denique Regina in-greditur Voluntas,quae objectum ab intellectu insinuatum aut amascant odit, in quo jammoralitas actus incipit: Quod fi objectum placeat, & nbtinibile appareat, finis dicitur,sua amabilitate in actu primo voluntatem movens ad simplicem amorem, hoc vero medianteeandem in actu secundo trahens ad fui intentionem, qua: moralis finis causalitas est. In-tento efficaciter fine, Sc media in confuso intenta sunt , sed ut ea evolvantur Voluntas in-tellectum dc ijs in specie kc individuo consulere jubet , quibus cognitis , 6c electis ad po-tentias exeetttrices mandntumtiirigit, eärumque opera finem obtinet, obtento gaudet, &fruitur, ; Ira fere proccfliis operatioiuim humanarum se habere consuevit,licet subinde autaliquam turbati mein, aut interruptionem pati contingat. Verum pinguiori, quam parerat, pcniciJIoiuisus sum,ubi Appellis linea > imo puncto sensum fugiente opus fuistet. Haecomnia n linque tot -ambagibus circumscripta , si Momi fenestella gauderes, Raucis momen-ts, & unico sirpe instanti mira celeritate compleri perspiceres. Cujus forte cessabit ad-miratio, cum'omnes illas potentias Se inter sc, & ab anima realiter indistinctas audie-ris. '!

I l II!!

/

MANI.