200
DE ORATORE II 72. 290 - 292.
est is, qui iocose volet dicere, quasi natura quadam apta ad haecgenera et moribus, ut ad cuiusque modi genus ridiculi vultus etiamaccommodetur; qui quidem quo severior esf et tristior, ut in te,Crasse, hoc illa, quae dicuntur, salsiora videri solent.
290 Sed iam tu, Antoni, qui hoc deversorio sermonis mei libenteracquieturum te esse dixisti, tamquam in Pomptinum deverteris,neque amoenum neque salubrem locum, censeo, ut satis diu teputes requiesse et iter reliquum conficere pergas.
Ego vero, atque hilare quidem a te acceptus, inquit, cumdoctior per te, tum etiam audacior factus sum ad iocandum. Nonenim vereor ne quis me in isto genere leviorem iam putet, quo-niam quidem tu Fabricios mihi auctores et Africanos, Maximos,
291 Catones, Lepidos protulisti. Sed habetis ea, quae voluistis ex meaudire, de quibus quidem accuratius dicendum et cogitandum fuit.Nam cetera faciliora sunt atque ex eis, quae dicta sunt, reliquanascuntur omnia.
72 Ego enim cum ad causam sum aggressus atque omnia cogi-tando, quoad facere potui, persecutus, cum et argumenta causaeet eos locos, quibus animi iudicum conciliantur, et illos, quibuspermoventur, vidi atque cognovi: tum constituo, quid habeat causaquaeque boni, quid mali. Nulla enim fere res potest in dicendidisceptationem aut controversiam vocari, quae non habeat utrum-
292 que; sed quantum habeat id refert. Mea autem ratio haec esse iudicendo solet, ut boni quod habeat, id amplectar, exornem, ex-aggerem, ibi commorer, ibi habitem, ibi haeream; a malo autemvitioque causae ita recedam, non ut id me defugere appareat, sedut totum bono illo ornando et augendo dissimulatum obruatur. Et,
290. dixisti, § 234. censeo ut,Schultz § 398. 1.
atque Mlare quidem, und dabei voneinem so heiteren Wirte aufgenom-men.
inquit, ohne Hinzufügung des nom.pr. (Antonius), wie § 128 (beidemalenach vorausgegangenem Antoni).
Non enim vereor etc., zugleich eineArt Selbstrechtfertigung Ciceros, demseine häufigen Witzreden oft zumVorwurf gemacht wurden (‘quam ri-diculum consulem habemus’) Quint.VI 3, 2 f. p. Plane. 34, 85.
Fabricios, § 268. Africanos, § 253.258. 270. 272. Maximos, § 273. Ca-tones, § 256. 271. Lepidos, § 287.
291. cetera — damit wird der obenS 216 abgebrochene Faden zur Voll-endung der Lehre von der inventiowieder aufgeuommen.
72. constituo etc. Or. 15, 48 f. utsegetes fecundae et uberes non solumfruges, verum herbas etiam effunduntinimicissimas frugibus, sic interdumex illis locis aut levia quaedam autcausis aliena aut non utilia gignuntur;quorum ab oratoris iudicio delectusmagnus nisi adhibebitur, quonam mo-do ille in bonis haerebit et habitabitsuis, aut molliet dura aut occultabitquae dilui non poterunt atque omninoopprimet, si licebit, aut abducet ani-mos aut aliud afferet, quod oppositumprobabilius sit quam illud, quod ob-stabit.
292. habilem, I 38, 171 ; 62, 264. dis-simulatum, als wäre gar kein vitiumda.
obruatur, I 25, 116. Or. part. 5, 15firmamenta aut per se diluenda autobscuranda aut digressionibus obru-enda (vom Angeklagten).