DE ORATORE III 2. 4—6.
227
tamen omnium consensu sic esse iudicatum, ceteros a Crasso sem-per omnes, illo autem die etiam ipsum a se superatum. Deploravitenim casum atque orbitatem senatus, cuius ordinis a consule, quiquasi parens bonus aut tutor fidelis esse deberet, tamquam ab ali-quo nefario praedone diriperetur patrimonium dignitatis; nequevero esse mirandum, si, cum suis consiliis rem publicam profligas-set, consilium senatus a re publica repudiaret. Hic cum liomini et 4vehementi et diserto et in primis forti ad resistendum, Philippo,quasi quasdam verborum faces admovisset, non tulit ille et graviterexarsit pignoribusque ablatis Crassum instituit coercere. Quo qui-dem ipso in loco multa a Crasso divinitus dicta efferebantur, cumsibi illum consulem esse negaret, cui senator ipse non esset. 'Antu, cum omnem auctoritatem universi ordinis pro pignore putariseamque in conspectu populi Romani concideris, me his existimaspignoribus terreri? Non tibi illa sunt caedenda, si L. Crassum viscoercere; haec tibi est excidenda lingua, qua vel evulsa spirituipso libidinem tuam libertas mea refutabit.’ Permulta tum vehe- 2 5mentissima contentione animi, ingenii, virium ab eo dicta esseconstabat sententiamque eam, quam senatus frequens secutus est,ornatissimis et gravissimis verbis: 'Ut populo Romano satis fieret,numquam senatus neque consilium rei publicae neque fidem de-fuisse ,’ ab eo dictam et eundem, id quod in auctoritatibus prae-scriptis exstat, scribendo adfuisse. Illa tamquam cycnea fuit divini 6
esse iudicatum — der Uebergang iadie orat, obliq. (daher auch quam-quam — contigisset) durch den Ne-bensatz ut constare vidi veranlasst,der durch eine Art Attraction (wie siein dergleichen Zwischensätzen z. B.bei ut placet nicht so selten ist) dasHauptverbnm von sich abhängig ge-macht hat.
patrimonium dignitatis —■ als einBegriff zu fassen, von dem dann wie-der cnius ord. abhäugig ist.
4. verborum faces , 11 51, 205 haedicendi faces, pignoribusque ablatis, s.iud. pignoris capio, divinitus, I 7, 28.
cum etc. Valer. Max. VI 2, 2 L. veroPhilippus consul adversus eundem or-dinem (sc. senatum) libertatem exer-cere non dubitavit. Nam segnitiempro rostris exprobrans alio sibi senatuOpus esse dixit; tantumque a poeni-tentia dicti abfuit, ut etiam L. Crasso,summae dignitatis et eloquentiae viro,id in curia graviter ferenti manum in-iici iuberet. Ilie reiecto lictore Nones, inquit, mihi,Philippe, consul, quianec ego quidem tibi senator sum.
Quint. VII 3, 89 ego te consulem pu-tem, cum tu me non putes senatorem?
pro pignore — al3 könntest du dieauctoritas senatus behandeln wie eingeringfügiges Pfändungsstück.
concideris , mit Anspielung auf dieZerstörung oder Wertlosmachung desverfallenen Pfandguts, illa sc. pignoraablata.
libertas mea — die mir von Rechts-wegen zukömmt u. die ich mir nichtnehmen lasse, im Gegensatz zu derconsularischen Willkür und Eigen-macht.
2, 5. secutus est, beigetreten, alsErwiderung jener Aeusserung desConsuis in der contio, ornatissimis etgravissimis verbis, gehört zu ab eodicta.
Ut populo Romano, mit Nachdruckvorangestellt (im Gegensatz zu denInteressen eines selbstsüchtigen Con-suis, die zu befriedigen der Senatnicht berufen ist), auctoritatibus prae-scriptis, s. ind.
6. cygnea vox, nach der bekanntenSage vom Schwanengesang. Aesch.