DE ORATORE III 3. 10—12.

229

non vagabitur oratio mea longius atque eis fere ipsis definietur viris,qui hoc sermone, quem referre suscepimus, continentur. Quisenim non iure beatam L. Crassi mortem illam, quae est a multissaepe defleta, dixerit, cum horum ipsorum sit, qui tum cum illopostremum fere collocuti sunt, eventum recordatus? Tenemusenim memoria Q. Catulum, virum omni laude praestantem, cumsibi non incolumem fortunam, sed exilium et fugam deprecaretur,esse coactum, ut vita se ipse privaret. Iam M. Antonii in eis ipsis 10Rostris, in quibus ille rem publicam constantissime consul defen-derat quaeque censor imperatoriis manubiis ornarat, positum caputillud fuit, a quo erant multorum civium capita servata. Nequevero longe ab eo C. Iulii caput hospitis Etrusci scelere proditumcum L. Iulii fratris capite iacuit, ut ille, qui haec non vidit, etvixisse cum re publica pariter et cum illa simul exstinctus esse vi-deatur. Neque enim propinquum suum, maximi animi virum, P.Crassum, suapte interfectum manu neque collegae sui, pontificismaximi, sanguine simulacrum Vestae respersum esse vidit; cuimaerori, qua mente ille in patriam fuit, etiam C. Carbonis, inimi-cissimi hominis, eodem illo die mors nefaria fuisset. Non vidit 11eorum ipsorum, qui tum adulescentes Crasso se dicarant, horribilesmiserosque casus. Ex quibus C. Cotta, quem ille florentem reli-querat, paucis diebus post mortem Crassi depulsus per invidiamtribunatu non multis ab eo tempore mensibus eiectus est e civitate;Sulpicius autem, qui in eadem invidiae flamma fuisset, quibuscumprivatus coniunctissime vixerat, hos in tribunatu spoliare instituitomni dignitate; cui quidem ad summam gloriam eloquentiae efflo-rescenti ferro erepta vita est et poena temeritatis non sine magnorei publicae malo constituta. Ego vero te, Crasse, cum vitae flore 12tum mortis opportunitate divino consilio et ortum et exstinctumesse arbitror. Nam tibi aut pro virtute animi constantiaque tua ci-vilis ferri subeunda fuit crudelitas aut, si qua te fortuna ab atroci-

p. 25): ich bin nun einmal auf dieErwähnung; jener Ereiguisse gekom-men; indessen werde ich sie dochhier nur insoweit verfolgen, als ebendie Personen des Gesprächsdavon berührt wurden.

Catulum, Einl. I § 15, 182 u. ind.

10. Antonii, Einl. I § 11, 131 u. ind.censor, Einl. I § 11, 121. manubiis,s. ind.

C. Julii, Einl. I § 16, 189 u. ind.L. Iulii, s. ind. P. Crassum, s, ind.Liein.

collegae, s. ind. Mucii, maerori —nachdrücklich vorangestellt: so sehrwürde bei ihm alle und jede persön-

liche Rücksicht hinter dem Schmerzüber die tiefe Erniedrigung des Vater-landes zurückgetreten sein, ut mae-rori (non gaudio) inimicissimi homi-nis mors ei nefaria fuisset.

inimicissimi ■— schon von dessenVater her. Einl. I § 10, 77 ff. eodemillo die — der berüchtigte Mordtag,dies Cinnae, Tuse. V 19, 55.

nefaria (s. ind. Carbo) — schondarum, weil er in der curia Hostilia,also an geweihter Stätte ermordetward.

11. se dicarant, Einl. I § 12 u. 13.tribunatu etc., Einl. I § 13, 156.

Sulpicius, Einl. I § 12 u. ind. qui —fuisset, I 18, 82. Schultz § 374,