INTRODUCTIO. xxiij
ratio immutatnr. Quodcumque in architectura nécessitas convenien-tiaque, et ad quotidianum usum reducta meditatio, suaserant, illudad exemplar quoddam, vel structuræ typum, composuerunt. Atqueita derelictis primigeniæ architecturæ commodis, primum etiam defuitutilitas, quæ ex nova disciplina manare poterat. Nec aliter fieri potuit,dum nova artis elementa apud populos spargerentur, remotos a locis,eximia antiquæ architecturæ specimina præbentibus, et a summis ma*gistris, qui suam in de doctrinam hauriebant 1 .
Post cognitos columnarum ordines quinque, in antiquorum monu-mentorum notitiam paulatim adducti fuerunt ; et in de magis ac magissummæ architecturæ studium invaluit. Sed illi quidem præstantesmagistri, quum inter varia artis prodigia, græcos fere tantum ordinesperpendissent, ut leges illas excerperent, quæ ad nos pervenerunt,nihil de struendi scientia ipsissima statuerunt 2 . Inter quos, qui Ædifi-
1 Romanos autem græcorum ordinum décor tanta admiratione perculsit , ut,quamvis in arte ædificatoria jam periti, ilia specimina sine dubio architecturæ typumhabuerint. At, dum perfectissimos illos ordines divino quasi cul tu colerent, adid quo-queanimo enitebantur, ut simul vincerent quid asperumetdifficile inerat in ad hibendisordinibus illis, etsimulnon recederentabamplissima ædificandi ratione, quam publicautilitas tune temporis requirebat. Idcirco præcipuis in eorum constructionibus co-lumnæ tantum decori fuerunt; et plerumque fictivas partes tantum implebant istaelementa, nedumædificii structura tota arctis eorum proprieLatibus subjiceretur. In-ter cætera, hocargumenlo satis erit, scilicet in templo Pacis ingentes arcus utriquelateri suspensos æquilibrio quodam hæsisse, avulsis columnis, quæ cameratas partessustinere videbantur.
2 In opéré Baldasarii Zambonii de monumentis publicis Bresciæ, ibi edito anno1778,notatur quid senserunt Sansovino, Palladio, Rusconi > nonnulliquealii célé-brés architecte consulti de tbolo hujus urbis ; ex iis scriptis apparet, quibus in-geniosis consecutionibus illi magistri, notitiæ regularum quibus structura stabiliserit, sæpius supplere possent. Quorumcommentarioruminsignium interpretationeminlib. nostro IX exliibuimus.