Buch 
Christiani Hugenii Zulichemii, dum viveret Zelemii Toparchae, opera varia
Seite
13
JPEG-Download
 

HOROLOGIUM. iz

vel ad duplum pondere A , non propterca penduli motusacceleretur , aut horologii cursus alteretur , quod in omni-bus aliis hactenus usitatis secus accidit. Alteram penduli in-aequalitatem, Vir Astronomia: studiis clarus, Gothofr. Wen-delinus, primus &: solus, ut opinor , prodidit j expertumfete scribens , ejusdem penduli velociores este oscillationeshyemali tempore quam aestivo idque notabili disterentia.Sed quoniam in eo examine arenaria tantum horologia,vulgariaque automata fele adhibuisse fatetur , cum scioteri-cis, fortasse non nimia cura descriptis; multi , quam rectese haberet hxc ipsius observatio , dubitarunt. Mihi certenihil ejusmodi licuit animadvertere. Quin contra, & mino-ribus horologiis, quibus semipedale est pendulum , Lc ma-joribus , in quibus 24. fere pedes xquat, eandem perpetuolongitudinem, brurax tempore ac xstate media , convenireexpertus sum. Qux longitudo saltem septima sui parte perhyemem productior esse deberet , si Wendelini vera foretopinio.

Asserta igitur & hac in parte automati nostri motus ae-quabilitate constantia , si nem jam descriptioni impone-mus ; multa qux his addi prxterea possent, artificum indu-strix relinquentes, qui rationem inventi hujus edocti , nondifficile reperient quo pacto illud varii generis horologiis,atque iis etiam qux pridem ad veterem formam fabricatasunt, applicari queat. Nos quidem apud eum, cujus operaprimum in his fabricandis usi fumus , talia quoque confectavidimus, qux non pondere, sed elateris vi moverentur. Inquibus , cum antehac pyramide illa xquatoria , chordaquehuic circumvoluta opus esset , quorum ope adxquarenturprimi ac postremi elateris impetus ; nunc iis omistis , ipsitympano, cui elater inclusus est , dentes adduntur. Namlicet hoc modo non xque in fine ac principio vigeat pendu-li motus, non tamen eo lentiores sub finem oscillationes effi-ciuntur , uti superius fuit demonstratum. Elater vero eaparte, qua ad centrum convolutus est , intenditur , atqueita cavetur ne quo temporis momento cursus horologii suf-

B 3 fiamir