DE INTERNIS MOTUS PRINCIPIIS. 31

3 icmm tollatur, necefle eft. Verum tametfi nos quietem vel motumeujuspiam corporis non nifi ex relatione ejus ad alia corpora cognofci-mus, inde tamen concludere non licet, has res in fe nihil efle, praetermeram relationem in mente inflitutam, nihilque in ipfis corporibus in-efle, quod ideis noflris quietis ac motus rcfpondeat, Quantitatem quip-pe nobis etiam aliunde cognofcere iron licet, nili ex comparatione: ta-men fublatis his, quibufcutn comparationem infiituebainus, in corporetamen relinquitur quafi fundamentum quantitatis, quoniam fi in majusextenderetur vel in minus contraheretur, vera mutatio in eo facta e fietcenfenda. Ita fi etiam unicum corpus exifieret, id vel quiefeere velmoveri efiet dicendum; cum neque utrumque fiiuul, neque neutrum fla-tui pofiit. Unde concludo, quietem et motum non efle meras res idea-Ies, ex comparatione fola natas, ita ut in ipfis corporibus nihil, quodiis refpondeat iniit; fed de corpore etiam folitnrio redle quaeri pofle, utrummoveatur, an cjuielcat? ubi equidem eos Philofophos, qui omnia ad re-lationes revocant, minime pertimelco, cum iidem tantum motui tribu-ant, ut iu vi motrice etiam aliquid fubflantiale agnofeaut,

EXPLICATIO 2 :

80. Cum ergo etiam de unico corpore, nullo ad alia habito refpe-«fiu, vel his adeo annihilatis, redle quaeri pofiit, quiefeat ne, an mo-veatur? alterutrum neceflario fiam! debet. Qualis autem hxc futura fitquies, qualifve hic motus? cum mutatio filus rcfpedu aliorum corpormn'hic nullum inveniat locum, ne cogitare quidem poflumus, nili fpatiumabfolutum admittamus, in quo nofirum corpus locum quemlam occu-pet, indeque in alia loca tranlire pofiit. Cum enim, fecundum eosdetuPhilofophos, qui fpatium abfolutum maxime impugnant, plurimum in-terfit, utrum corpus quodpiam moveatur, an quiefeat? nullo etiam adalia corpora refpetfhi habito dicant, in quanam alia re diferimen confi-flat. An dicent, id corpus revera moveri, quod litum fuum refpctfhi■ricinorum continuo mutet? verum motus in his vicinis inefle pollet, illoquiefeente. An comparationem cum remotis infiitui oportebit? led emnquiDus primo? deinde cur cum hifce potius, quam cum aliis? Refponde-bunt tandem cum talibus, quae per fequiefcant. Tum autem porro in-terrogo, non quomodo nos corpora per fe quiefccntia agnofeamus,. fedquid fit per fe quiefeere? quando quidem nunc ad litum refpeclu aliorumnon amplius confugere licet. Cogentur ergo tandem confiteri, ea cor-pora per fc quiefeere, quae in eodem fpatii loco perleverent, a quo cum

omnis