5n
DE FRICTIONE IN GENERE.
S CHO LIOm 1 .
• 11.09. ITacc manifefla fuqt, (piando corpus motu progreffivo ince*dit fijper luperficie, quo cnfu frictio motu? directioni e fi contraria. , Ve-rnipTi corpus in fu per habeat' motum quempiam gyratorium, videndumefi, in quanam directione bafis fuperficiem terat, iiuicque erit contrariafrictionis direcfiio, cujus quantitas cum expreflione confiet, efTechis fii-‘fiionis in motu corporis perturbando ex principiis fupra flabilitis definiripoterit. Ceterum quemadmodum frictio a folo attritu corporis et fuper-ficjei oritur, patet fi corpus ita volvendo promoveatur, ut nullus attritu^exifiat, cujusmodi motus provolutio‘perfeda vocatur, nulla etiam frictiolocum habebit: finnilarque nutem motus volutorius tantillo fuerit celeriorvel'tardior, quam illa conditio poflulat, ficque attritus fefe admifeeat, et-iamfi fit minimus, tamen fiatim fubito plena frictio effectum fmunexerit. Quare phaenomena hinc orta ingentem faltum implicare debent,cum pro certa motus fpecie omnis frictio fnbitd tollatur, dum autem mo-tus tantillum inde diferepat, pleno effectu adiit.
S C H O L 1 0 N. r.
1110. Infigne calculi compendium hinc confequimur, quod frictiotam fimplicitur exprimitur, et a fola prefbone P cum fractione d, quamafperitns definit, pendet; fi enim infuper tam a celeritate corporis quamab ejus bali penderet, facile in calculos inextricabiles illaberemur. Ac fiCalculum ad' praxhiaceommodnrc velimus, totum/negotium ad valoremfractionis F reducitur, qUem unico experimento pro lingulis corporum ge-neribus nflignafle lufficir. Pro corporibus autem ligneis experimenta 0flen-dum litterae F valorem circiter j. tribui debere, fi quidem eorum fuper-ficies mediocriter fuerit dolata, fin autem magis fit rudis et aspera, majo-rem valorem sortitur, quemadmodum e contrario corpora metallica probepolita pro littera fractionem £ adeoque minorem exigunt. Verum exfequentibus patebit, quomodo quovis cafu per experimenta conveniensfractionis J quantitas facile explorari queat. Experientia autem didicimus,Nullam fuperficiem neque corpus tam peifecfie poliri poffe, ut friefiio planeev anefcat, quin potius femper fatis notabili adhuc parti preillonis aequarideprehenditur. Quare.quae fupra de motu corporum,fuper plano politis-finio, quod nullam gignat frictionem, fluit allata,, in praxi neutiquamJocum inveniunt, 4
P R O B L E M A. 1 .
1111. Si corpus fuperficiei cuicunque incumbens quiefeat, fimulquea viribus quibuscunque follicitetur, diflinguerc cafus, quibus id vel ad mo-Eum impellatur vel in quiete perseveret. ,
SOLU-