Buch 
Petri Andreae Matthioli ... Commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : ; adiectis quam plurimis plantarum, & animalium imaginibus quae in priore editione non habentur, eodem authore ; his accessit eiusdem apologia adversus Amathum Lusitanum, quin et censura in eiusdem enarrationes
Seite
554
JPEG-Download
 

Vrticae con-sideratio.Vrticae uiresex Galeno.Cardiacae hstoria,& uir

And. Matthioli Comm.xata, panos, tubercula, parotidas, suppuratione quiVRTICA TERTIA.nant: lienosis cum cerato imponuntur: faciuntur,P.S.fluuia narium cum succo trita,& naribus inditameinemVonciunt eadem detrita cum myrrha,& imposita: ptes vuluas recentia contactu resilire cogunt. Semen-tum ex passo uenerem stimulat,& vuluae ora patercum melle delictum orthopnoeae, lateris& pulmoninflammationibus prodest: thoracem expurgat. ertibus medicamentis admiscetur. Cocta cum confolia aluum emolliunt, vrinas mouent, inflationesscutiunt: decocta cum ptisana, uitia pectoris extrahmulierum menses euocant, cum myrrhae modicopInflammatione turgentem vuam, gangarizatusreprimit.VETICA adeò uulgaris notitiae est, ut non mododiu; sed etiam noctu in tenebris solo tactu ab omnibus faciitgnoscatur. Proinde operae pretium non est, ut hîc pluritefaciem depingamus. Veruntamen ignorandum non est, quiF.S.Dioscoridi duo tantùm Vrticae aßignentur genera; triatItalia reperiuntur. Siquidem praeter Vrticas à Dioscordditas, alia est, quam aliqui syluestrem appellant, caeterts& mordacior, folijs paruis, hirsutioribusque caulibus,& haec nota. Vrticae uires memoriae prodidit GaLeVI. simplicium medicamentorum, ubi sic inquit. Vrtuherbae tum semen, tum folia(nam haec potißimum in usudigerentis sunt facultatis, adeò ut& phymata,& paronent. Sed& quiddam flatuosum obtinent, quo& uenermulant,& maximè ubi cum musto semen bibiturnon uehementer calfaciat, sed admodum tenuium sit poH.P.stimonio est erassorum, uiscosorumque humorum exCARDIACAMmoneque eductio, tum quòd partes, quas contigerit,terùm flatuosum eius, cuius particeps esse dicta esttur, nascitur: non enim actu flatuosa est, sed potestateautem modicè subducit, duntaxat abstergendo, ac uelitdo, non purgando. Et gangraenosa,& cancrosa,&quae exiccari citra mordicationem postulant, ea conueniensanat. nimirum cùm subtilium sit partium,& temperatmnon tamen tantùm habens caliditatis, ut iam mordicet.II. de alimentorum facultatibus, idem de urtica ita,tica, herbarum agrestium una etiam haec est, tenuAuim obtinens. Iure itaque nemo ipsa, ut alimento utxima prematur fame. Vtilis autem est obsonium ac-tum, quod aluum deijcit. hactenus de urtica GalenusAniam herba illa, quam hodie herbarij CARDIACnunc ob cognationem, quam cum Vrtica habere uidementem uenit; ideo non alienum puto, quòd hîc de eaquid disseramus. Haec itaque urticae proxima est, tamenquae prope terram prodeunt, rotundioribus constetmodo per ambitum laciniatis. Ei caulis est quadrangulus,bina ubique folia paribus interuallis exeunt, oblonga, urtiolia, sed per ambitum serratiora. Flores, qui in purpura aliourticae foetidae, de qua sequenti capite dicturi sumus, nonles profert, minores tamen: qui uerticillato ambitu marritdo caulem circundant in ipso foliorum exortu. Radix inpallescit, alijs pluribus paruis radicibus adnatis.iuxta semitas, circa sepes,& post urbium moenia. Gujadeò amarescit, ut facilè existimari poßit ad secundumcientium ordinem,& ad tertium siccantium accederhaec, ut recentiores quidam tradunt, ad cordis affectiapud uulgares nomen accepit. Medetur item conuulfis, d

55

3